Kasprowicz, Jan Ze szczytu Eggishornu http://www.wolnelektury.pl/katalog/lektura/z-wichrow-i-hal-z-alp Sekuła, Aleksandra Sutkowska, Olga Fundacja Nowoczesna Polska Modernizm Liryka Wiersz Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Narodową z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BN. http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/z-wichrow-i-hal-z-alp-ze-szczytu-eggishornu http://polona.pl/item/494421/3/ Jan Kasprowicz, Krzak dzikiej róży, Towarzystwo Wydawnicze, Lwów, 1898 Domena publiczna - Jan Kasprowicz zm. 1926 1997 xml text text 2008-12-29 pol https://redakcja.wolnelektury.pl/media/cover/use/6764.jpg "Z Alp" - krajobraz górski z potokiem, Marian Wawrzeniecki (1863-1943), domena publiczna http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/6764 Jan Kasprowicz Z wichrów i hal, Z Alp Ze szczytu Eggishornu I Ciało, Duch, WzrokZrzuć cielesne z siebie brzemię,/ odsłoń wzrok z śmiertelnych błon/ I patrz, duszo: w śniegach białych/ to nie głaźny sterczy mur,/ To przedwiecznych piewców plemię/ niezdobyty ma tu schron,/ To druidów skamieniałych/ spoczął tu olbrzymi chór. W promienistym dyademiedyadem --- diadem, czyli przepaska na głowę wykonana z kosztownych kruszców i szlachetnych kamieni, będąca znakiem władzy królewskiej, książęcej lub wysokiej pozycji w hierarchii religijnej.,/ zasłuchany w boży dzwon,/ Który w plazmach sił ospałych/ budzi czujny życia wzór,/ Z niebiosami łącząc ziemię,/ wieki tutaj duma on,/ W płaszczach z lodu okazałych,/ w wieńcu z blasków albo chmur. Duch, MuzykaI, zaklęte w te przestworza,/ szumi ciągle z dawnych lat/ Echo hymnów eonicznychhymny eoniczne --- Kasprowicz nawiązuje tu albo do eonu jako największej jednostki formalnej w dziejach ziemi, którą dopiero dzieli się na ery (wyróżnia się trzy eony: archaik, proterozoik, fanerozoik), albo do gnostyckiej kosmogonii (historii powstania świata), w której kolejne eony są emanacjami boskimi, coraz dalszymi od rdzenia boskiej istoty i doprowadzającymi w końcu do stworzenia świata (przez upadek tego, co boskie, w materię). Hymny eoniczne w każdym z tych rozumień odnoszą się do odległych dziejów świata, epoki jego powstawania.,/ które chór ten w bezkres słał,/ Gdy z pierwocin wstawał łoża/ mnogokształtny, rojny świat. Płynny dźwięk tych tchów rytmicznych/ niemym jest dla ludzkich ciał:/ Ty, ma duszo, córko boża,/ żeś się zbyła ziemskich szat,/ W tych milczeniach ustawicznych/ czujesz wielkich głosów zwał: II Bóg, Duch, Obraz świata, StworzenieChwała--ć, Duchu, jasny, święty!/ chwała dziś i w przyszły czas,/ Iżeś przebił mrok chaosu/ i słoneczny stawił gród;/ Iżeś wniknął w mgieł odmęty,/ wywiódł z nich i śnieg i głaz,/ Zieleń drzewa, miękkość wrzosu,/ zapach róż i błękit wód. Że do swego przez cię losu/ jest przykuty wszelki płód,/ Żeś dał gwiazdom obieg kręty,/ horyzontom zorzy pas,/ Żeś użyczył burzom głosu,/ grom zlał z błyskiem w jeden cud,/ Że Nieśmiertelnośćz żywota zgon poczęty/ zmieniasz w żywot, pełen kras. Ale w tym jest dziw nad dziwy,/ że rozdrabniasz własny byt/ Na cząsteczek miljony,/ wprawiające wszechświat w ruch,/ Ach! a wszędzie --- w ziołach niwy,/ pośród fal i skalnych płyt, W płazach, w wirchach, w duszy onej,/ co w hymn bliźni wszystek słuch/ Wytężyła w kształt cięciwy,/ jesteś, niby szczytów szczyt,/ Jeden, cały, niezdrobniony ---/ jeden Wszechświat, jeden Duch!... III Tak przedwiecznych ech kapele,/ tak melodie pierwszych tchów/ Rozlewają się w bezmiarze,/ jak brzęczące roje pszczół.../ Naodziani w śnieżne biele,/ w blaskach lodu wkoło głów,/ Przysłuchują się pieśniarze,/ śród zaklętych drzemiąc kół. Matterhorny, Miszabele/ chłoną dźwięki własnych słów,/ Aletsch, Eiger z Mnichem w parze ---/ Duch ich ciała w jedno skuł ---,/ Jungfrau, pierwsza w tym kościele,/ w którym spoczął wieszczy hufhuf --- hufiec.,/ FinsteraarhornMatterhorny, Miszabele... Finsteraarhorn --- wszystkie nazwy własne pojawiające się w tym fragmencie, są nazwami alpejskich szczytów. w groźnym czarze,/ wpół w gleczerach, we mgłach wpół. I Maerjelen z lodu krami,/ jak demonów zimny śmiech,/ I, wśród lasów, w cichych szumach/ harmonijny tocząc zdrój,/ Słucha Rodan, wraz z lasami,/ tajemniczych, świętych ech... Duch, Kondycja ludzkaSłucha dusza i w tych dumach/ rozpoznaje hejnał swój,/ Którym brzmiała przed wiekami,/ gdy ją boży wywiódł dech,/ Aby mknęła w bratnich tłumach/ na życiowy, wieczny bój.