Kasprowicz, Jan Na jeziorach włoskich http://www.wolnelektury.pl/katalog/lektura/z-wichrow-i-hal-z-alp Sekuła, Aleksandra Sutkowska, Olga Fundacja Nowoczesna Polska Modernizm Liryka Wiersz Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Narodową z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BN. http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/z-wichrow-i-hal-z-alp-na-jeziorach-wloskich http://polona.pl/item/494421/3/ Jan Kasprowicz, Krzak dzikiej róży, Towarzystwo Wydawnicze, Lwów, 1898 Domena publiczna - Jan Kasprowicz zm. 1926 1997 xml text text 2008-12-29 pol https://redakcja.wolnelektury.pl/media/cover/use/6764.jpg "Z Alp" - krajobraz górski z potokiem, Marian Wawrzeniecki (1863-1943), domena publiczna http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/6764 Jan Kasprowicz Z wichrów i hal, Z Alp Na jeziorach włoskich I Cisza, Dźwięk, Kobieta, Miłość, ŚwiatłoCicho pobrzmiewa po jeziornej toni/ Melodia świateł w przesłoniętą mgłami/ Dal, co nad wodą tak się wiewnie kłoni,/ Jakby całować ją chciała... Przed nami/ Niebo w promiennej z głębiną harmonii:/ Zlewa się, stapia, zestraja dźwiękami/ Barw swych i błysków tęczowej urody/ Z każdą kropelką, z każdym nurtem wody. Cicho płyniemy w marzeń dal --- bez końca.../ Cicho płyniemy w zadumań ogrody.../ Z takiej to fali i z takiego słońca/ Wyszła, miłosne światu sprawiać gody,/ Jasnością włosów złocistych okryta,/ Rozpłomieniona, naga Afrodyta. II Ciało, KobietaZ takiego żaru i z takiej przezroczy/ Kształt się urodził niewieściego ciała,/ Co w sobie lilie z różami jednoczy/ I wonią dyszy i rozkwiciem pała/ I, lazurowe otwierając oczy,/ Topi w ich głębiach, jak ta toń wspaniała,/ Wszystkie świetliste czary szczęsnej ziemi,/ Oślepiające skry siedmiobarwnemi. A gdy rozchyli miękkich ust korale,/ Głos z nich płynący twą duszę oniemi:/ Zmilknie w tym słodkim zasłuchania szale/ I, głodna szeptu, który tchy ciepłemi/ Na twarzy nieci rozkoszy wypieki,/ Jego--by tylko chciała słuchać wieki. III Kobieta, MiłośćZ takich rozemdleń szklistego jeziora,/ Z takiego blasków słonecznych rozgrania/ Wyszła bogini, jak poranku pora,/ Kiedy się ze mgły rosistej wyłania ---/ Wyszła cudniejsza, niżeli Aurora,/ I, cała z żądzy, z tęsknoty kochania,/ Biegła na uścisk czekać Anchizowy/ Do ocienionej, szumiącej dąbrowy. Na mchy tu świeże ta piękna upadnie.../ Z okiem przymkniętym, z ramieniem u głowy,/ Rzeźbiona nagość spoczywa bezwładnie,/ Mając na wargach półuśmiech różowy,/ Aż ,,on" swą miłość z jej miłością splecie/ W wielkiej, jedynej rozkoszy na świecie... IV Cicho płyniemy kryształów głębiną,/ Odbijającą niebieskie lazury.../ Granice wody i nieba gdzieś giną/ Śród mgieł powiewnej, a przejrzystej chmury,/ Co dal zasnuwa w przędzę srebrno--siną;/ Po brzegach siedzą zadumane góry,/ A na ich piersiach jasny puch zieleni/ W złotym się słońcu, jak aksamit, mieni. Od gór tych wonne tchnienie ciszy wieje;/ Omdlała senność, rozlana w przestrzeni,/ Ogarnia ducha, że duch senny mdleje:/ Naokół słodki, dźwięczny głos syreni/ Upajającą pieśń blasków wydzwania/ O szczęśliwości, co idzie z kochania. V O szczęśliwości, co w zakątek głuchy,/ Z dala od krzyków i zabiegów świata,/ Znosi rozmarzeń najwiewniejsze puchy/ I z nich dla siebie ciche gniazdo splata/ I, zleniwiałe ułożywszy ruchy,/ Śpi, obojętna, że tam gdzieś Zatrata/ Bierze się z Życiem za bary, że jęki,/ Mnogie, jak trawy, rosną spod jej ręki, A tylko czasem, gdy w gmach jej spokoju/ Przedrą się z zewnątrz nazbyt głośne szczęki,/ Echa uderzeń broni, echa boju,/ Co na krwi łanie trwożne rodzi lęki,/ Wstaje, zdziwiona, i z rozpaczną mocą/ Rzuca pytanie w okrąg: po co?!... po co??... VI Po co się zrywać w spienione odmęty/ Walki, wszczynanej o tysiączne złudy,/ Które prawdami zwie ten świat, przejęty/ Kłamstwem i fałszem? Po co siać swe trudy/ Na jego roli, gdzie niepewne sprzęty,/ A jeśli wzejdzie jaki krzew, to wprzódywprzódy --- najpierw.,/ Nim się rozwinie, nienawiść go zsiecze,/ Przenikająca wszystkie chęci człecze?! Rozstrój swe drogi po tych polach znaczy,/ A za nim słabość i wątłość się wlecze;/ Upiór zwątpienia i widmo rozpaczy/ Swą bezlitosną rozciągają pieczę/ Nad owym sercem, co się w wir tej burzy,/ Jak ptak w gradowe obłoki, zanurzy... VII Legie roboczych starły już swe moce,/ Spiesząc na zagon nieuchwytnych rojeń;/ Krew się polała, padły łzy sieroce,/ A chwasty rosną na miejscu uznojeń/ I tylko wiecznie ta gwiazda migoce,/ Co, mając w sobie jak gdyby upojeń/ Tęgość trującą, pcha wciąż nowe siły/ Za swymi błyski na kraniec mogiły. Oblany ogniem niezdrowych rumieńców,/ Jak liść, z topoli opadły, przegniły,/ Długie już wieki leci tłum szaleńców,/ Ginąc po drodze, którą mroki śćmiły,/ Choć mu się zdaje, że przed nim bez końca/ Smug swój rozwija złota jasność słońca. VIII Na co po grobach spieszyć do kościoła,/ Który obrazem jest fatamorgany,/ Kiedy nas miłość w swój przybytek woła,/ Na fundamencie pewnym zbudowany!/ Kolumnadami opasan dokoła,/ Kararyjskiemi gmach ten błyszczy ściany,/ Kwiatów wzorzystych girlandą owity,/ W fali, patrz! kąpie swoje greckie szczyty! Miłość, WalkaRozczarowania na co i boleści/ Szukać gdzieś w sferze, chmurami zakrytej,/ Kiedy nadziei spełnienie się mieści/ W drżących objęciach jasnej Afrodyty?/ Na co szturmować, gdzie kłam zasiadł w gości,/ Gdy wszystka prawda jest tylko w miłości? IX Ciało, Miłość, RajW tym na obliczu wypalonym piętnie ---/ Żywych rumieńców jedwabnej purpurze, ---/ W tych ciepłych wargach, chylących namiętnie/ Do pocałunków swe rozkwitłe róże;/ W tym przyspieszonym, urywanem tętnie/ Dwóch żądz, grających w nieskłóconym chórze ---/ W ciał rozkochanych przedziwnej harmonii,/ Szczęście i prawda jedyna się chroni. A gdy pod tchnieniem miłosnego żaru/ Oko swój ogień powieką przysłoni,/ Omdlewającą z rozkoszy nadmiaru,/ Nie pomrok dusze zatapia w swej toni,/ Tylko ta cicha, rozmarzona senność/ W rajów nieznanych wiedzie je promienność. X O pieśni ciała! o porywająca/ Pijanych tobą na szału krawędzie!/ Jest coś w twych dźwiękach z letniego gorąca,/ Gdy ten swój lazur nad ziemią rozprzędzie;/ Śród rozegranych akordów tysiąca/ Masz tony, miękkie, jak puchy łabędzie,/ Masz brzmienia, słodkie, jak oddech pieszczoty/ Dwóch żądz, złączonych namiętnemi sploty... Błogosławiony, kto ciebie usłyszy,/ O pieśni oczu, gasnących z tęsknoty,/ Ust, odrętwiałych w pożądania ciszy,/ Ramion i piersi!... Rajski hymnie złoty!/ Tak odbijają szczęśliwość twe głosy,/ Jak ta głębina odbija niebiosy! XI Cicho nasz statek jasne wody kraje.../ Cicho pobrzmiewa zdradny śpiew syreni.../ Po brzegach świecą cytrynowe gaje/ I wille świecą w złocistej zieleni.../ Czasem przed nami ciemny cyprys staje,/ Lub gdzieś na gzemsie róża się czerwieni,/ Albo spod łuku marmurowej bieli/ Krzew oleandru karminem wystrzeli. Jaki tu spokój! Ludzie czyż wymarli?/ Lub czy też bramy z błękitnej topieli/ Wyrosłych zamków na wieki zawarli/ Przed gwarem świata? Czyżby wyjść nie śmieli/ Z trwogi, że rozdźwięk skądkolwiek przypłynie/ W te ich zaklęte miłości świątynie? XII Grają miliony blasków po jeziorze,/ Odbijającym niebieskie lazury;/ Cicho nasz statek jasne wody porze,/ To chaty mija, oparte o góry,/ Po skał krawędziach wiszące w przestworze,/ To w skrach skąpane pałaców marmury.../ Przybił do brzegu... Na pomost przystanka/ Wyszła i czeka jednej z will mieszkanka. Płyniemy dalej... A skrzącemi oczy/ Patrzy za nami ta piękna niebianka,/ Ściga nasz statek po wody przezroczy.../ Czyż on jej może przywieść miał kochanka?/ Płyniemy dalej w tę głębię promieni,/ W której pobrzmiewa zdradny śpiew syreni...