Kasprowicz, Jan Jungfrau http://www.wolnelektury.pl/katalog/lektura/z-wichrow-i-hal-z-alp Sekuła, Aleksandra Sutkowska, Olga Fundacja Nowoczesna Polska Modernizm Liryka Wiersz Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Narodową z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BN. http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/z-wichrow-i-hal-z-alp-jungfrau http://polona.pl/item/494421/3/ Jan Kasprowicz, Krzak dzikiej róży, Towarzystwo Wydawnicze, Lwów, 1898 Domena publiczna - Jan Kasprowicz zm. 1926 1997 xml text text 2008-12-29 pol https://redakcja.wolnelektury.pl/media/cover/use/6764.jpg "Z Alp" - krajobraz górski z potokiem, Marian Wawrzeniecki (1863-1943), domena publiczna http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/6764 Jan Kasprowicz Z wichrów i hal, Z Alp Jungfrau GóraI Granitów srebrny zrąb/ w przewiewnych fioletach,/ Na czole mając tkańtkań --- tkaninę.,/ sprzędzoną z śniegów mlecznych,/ Pnie się w niebieską głąb/ po mgieł sinawych grzbietach,/ ByBy --- tu: niby. symbol wiecznych trwań/ i prawd strzelistych, wiecznych. Nie wstrząśnie żaden grom/ tą Jungfrau niebopienną,/ Ni halny wichr, co bór/ za jednym tnie zamachem:/ Zaledwie lodu złom/ gdzieś strąci w toń bezdenną,/ Lub zwinne elfy gór,/ kozice, przejmie strachem. NieśmiertelnośćTak stoi wieków wiek/ ten prawd strzelistych, wiecznych/ I wiecznych symbol trwań,/ choć w przepaść gdzieś bezdenną/ Grom strąca lodu zwał,/ las ginie, giemzagiemza --- delikatna, kozia skóra; została tu zastosowana metafora pars pro toto (część zamiast całości) i giemza oznacza kozę, nie tylko jej skórę. kona. Przy szumie kaskad, rzek,/ w powodzi skier słonecznych/ Tak przędzie sobie tkań,/ ze śniegów tkań promienną,/ Milczących pani skał,/ ta Jungfrau niewzruszona. II Wsłuchany w dźwięki dum,/ płynących z cierpień harfy,/ Z pragnieniem wiecznych prawd,/ z wiecznego żądzą bytu/ ManfredówManfredów... tłum --- nawiązanie do bohatera dramatu Byrona Manfred; druga scena utworu dzieje się w Alpach, na skale Jungfrau Manfred pragnie popełnić samobójstwo, co zostaje w ostatniej chwili udaremnione. ,,Tłum Manfredów" oznacza licznych naśladowców bohatera byronicznego, samotnika i indywidualisty, tragicznie przeżywającego swą egzystencję. idzie tłum,/ gdzie Jungfrau z chmurnej szarfy/ Śnieżysty przędzie haft/ na skroniach swego szczytu. Stanęły u jej stóp/ prometejowe rzesze,/ Z rozdartych leją łon/ ból świata i ból własny:/ ,,Gotuje--li nam grób,/ czy z głazów swych wykrzesze/ Niszczący wszelki skon/ żywota promień jasny?" Tak płynie dźwiękiem harf,/ które wiecznego bytu/ I wiecznych żądzą prawd/ Manfredów stroją rzesze,/ Rozpacznych odgłos mąk,/ pijących krew im z łona. Los, NieśmiertelnośćA Jungfrau z chmurnych szarf/ na skroniach swego szczytu/ Śnieżysty przędzie haft/ i mgławy włos swój czeszeJungfrau... mgławy włos swój czesze --- nazwa szczytu znaczy: Młoda Kobieta; góra uosobiona jest tutaj właśnie jako rozczesująca swe włosy z mgieł kobieca piękność. Był to obiegowy motyw w romantyzmie./ Na nieb bezbrzeżny krąg/ i milczy, niewzruszona. III Wiecznego trwania znak,/ wiecznego symbol życia/ Zarzucił mgławy kask/ na promieniste oczy;/ Kamienny ginie szlak/ śród śnieżnych chmur pokrycia,/ Słoneczny gaśnie blask,/ co lśnił po grzbietach zboczy. ,,Ledwie w połowie dróg!/ Za stadem giemz bez drżenia/ Biegliśmy, a tu lód/ i mgły i wiew mogilny!/ Kto zbawi, Czart czy Bóg?/ O mocy Przeznaczenia!".../ Tak on Manfredów ród/ w rozpaczy łka bezsilnej. Z wolna się wieczny byt,/ znak wiecznych prawd z tej mroczy/ Dobywa: chłodny blask/ skał nagość opromienia.../ Wędrowców zginął ślad.../ Tam! nowe spieszą grona... I strojna w śnieżny szczyt/ i w wieńcu śnieżnych zboczy/ Zrzuciwszy chmurny kask,/ z spokojem Przeznaczenia/ W bezkresny patrzy świat/ ta Jungfrau niewzruszona...