Wyspiański, Stanisław [Jak pomnę...] Dug, Katarzyna Choromańska, Paulina Niedziałkowska, Marta Ostrowski, Piotr Fundacja Nowoczesna Polska Modernizm Liryka Wiersz Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez fundację Nowoczesna Polska z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów Elizy Hetkowskiej. Utwór powstał w ramach "Planu współpracy z Polonią i Polakami za granicą w 2014 roku" realizowanego za pośrednictwem MSZ w roku 2014. Zezwala się na dowolne wykorzystanie utworu, pod warunkiem zachowania ww. informacji, w tym informacji o stosowanej licencji, o posiadaczach praw oraz o "Planie współpracy z Polonią i Polakami za granicą w 2014 r.". http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/wyspianski-jak-pomne/ Stanisław Wyspiański, Pisma pośmiertne, II. Wiersze, fragmenty dramatyczne, uwagi, Kraków 1910. Domena publiczna - Stanisław Wyspiański zm. 1907 1978 xml text text 2013-01-14 polhttp://redakcja.wolnelektury.pl/media/cover/image/4121.jpg Painting vs. Reality, JFXie@Flickr, CC BY 2.0 http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/4121 DCA FRF 1DTP DCA.WL-ER 3MN Stanisław Wyspiański (Jak pomnęJak pomnę --- wiersz powstał w Korabnikach pod Krakowem na przełomie 1888--1889 r....) Uwspółcześnienia: fleksja: widzialnemi -> widzialnymi; dawnem -> dawnym; bladem -> bladym; czemś -> czymś; tem -> tym; pisownia łączna i rozdzielna: przedemną -> przede mną; coby -> co by; ortografia: zmięszała -> zmieszała. Inne zmiany: poprawa literówki źródła: głębł -> głębi. Jak pomnę, stała na stopniu wiodącym do cieni/ dużej altanki, wolnej od słońca promieni,/ bo chociaż była obszerną przestrzenią,/ to jednak cała usłana zielenią/ krzewu --- co uporczywie piąć się nie przestawał/ po ścianie i po słupach --- przez co cień jej dawał;/ liściem i gałązkami zamknąłby ją całą,/ gdyby nie obcinany był wciąż rączką dbałą/ ogrodniczki --- tą właśnie była ona sama./ Kobieta, AniołStała tak w drzwiach altanki ujęta jak w ramce/ zielenią w koło --- na tle tej zieleni/ ciemnej/ zdała się główka jej blaskiem promieni/ odbijać dziwnie jasno --- jakby do jej czoła/ dodano ową świetlną przepaskę anioła./ O, bo anielską duszę miała --- ku kochaniu/ skłaniała wszystkich zaraz po jej poznaniu. ---/ SmutekPrawie nie uważała na mnie --- wciąż patrzała/ przed siebie --- nie wiem zaś, co by znaczyła/ boleść ta w jej twarzy --- zamglone/ jej łagodne oczy --- ozdobione/ zaledwie widzialnymi łzami/ zdały się jak szafiry oprawne perłami,/ że trzeba było tylko --- choć jedno wzruszenie/ więcej --- jednego ruchu powiek, żeby to cierpienie,/ co w głębi duszy tkwiło przytłumione/ wybuchło naraz w rzewny płacz zmienione,/ taką widziałem wtenczas smutną. ---Rośliny Wina zwoje/ jakoby pochylały się nad nią płaczące/ i dla jej żalu współczucie niosące/ łzę otrzeć chciały z oka, lub ubrać jej głowę,/ ze żywych liści kwieciem zdobiąc włosy płowe./ Sądziłem, jakby przez swe igranie swawolne/ dokoła twarzy --- może były zdolne/ spłoszyć smutek z jej lica --- z czoła myśl posępną/ aby się stała bardziej szczerą i przystępną.../ WiatrI nagle wietrzyk, co zrazu spokojnie/ długie, splecione chwiał gałązki krzewu/ w takt szumu drzew i ptasząt miłych śpiewu:/ zerwał się silniej --- liściem niepamiętny/ musnął po twarzy ją --- nadto natrętny/ dotknął ust --- a czytaną mnie kartę przewrócił./ Nie zgadłem czy dlatego, że ją śmiały zbudził/ z marzeń jej drogich --- czy może wspomnieniem/ dawnym rozranił serce: --- dosyć, że westchnieniem/ pierś się podniosła --- jedna łezka się stoczyła/ po licu bladym.../ A że pozwoliła/ u stóp mi swoich siedzieć --- więc patrząc w jej oczy ---/ marzyłem, przeglądając się jakby w przeźroczy,/ w jej duszy czystej --- --- właśnie rozłożoną/ książkę czytałem: --- łza na odwróconą/ spadła mi kartę. --- Poznałem, że była/ zasmucona --- że boleść swą przede mną kryła./ Ona spostrzegła --- zmieszała się --- biała/ jej twarz rumieńcem zapłonęła cała./ Przeczuła, że jej boleść stała mi się jawną ---/ usta zadrżały prośbą --- i z bladych niedawno/ poczęły mienić barwą róży i koralu. ---/ Miłość niespełniona, Książka, ŁzyZdało się, że patrzyła wzrokiem pełnym żalu/ za czymś, co stało się pomimo woli ---/ prosiła: nie wspominaj o tym, co mnie boli./ Potem odeszła prędko --- ja nie rozumiałem/ z tego wiele --- zdziwiony --- dalej skoro czytać chciałem ---/ rzecz dziwna --- w miejscu gdzie karta zroszona/ łzą: przeczytałem: miłość zawiedziona.