<utwor><rdf:RDF xmlns:rdf="http://www.w3.org/1999/02/22-rdf-syntax-ns#">
<rdf:Description rdf:about="http://redakcja.wolnelektury.pl/documents/book/wyspianski-byl-u-mnie-ktos/">
<dc:creator xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Wyspiański, Stanisław</dc:creator>
<dc:title xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">[Był u mnie ktoś]</dc:title>
<dc:contributor.editor xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Dug, Katarzyna</dc:contributor.editor>
<dc:contributor.technical_editor xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Choromańska, Paulina</dc:contributor.technical_editor>
<dc:contributor.technical_editor xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Niedziałkowska, Marta</dc:contributor.technical_editor>
<dc:publisher xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Fundacja Nowoczesna Polska</dc:publisher>
<dc:subject.period xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Modernizm</dc:subject.period>
<dc:subject.type xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Liryka</dc:subject.type>
<dc:subject.genre xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Wiersz</dc:subject.genre>
<dc:description xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez fundację Nowoczesna Polska z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów Elizy Hetkowskiej. Utwór powstał w ramach "Planu współpracy z Polonią i Polakami za granicą w 2014 roku" realizowanego za pośrednictwem MSZ w roku 2014. Zezwala się na dowolne wykorzystanie utworu, pod warunkiem zachowania ww. informacji, w tym informacji o stosowanej licencji, o posiadaczach praw oraz o "Planie współpracy z Polonią i Polakami za granicą w 2014 r.".</dc:description>
<dc:identifier.url xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/wyspianski-byl-u-mnie-ktos/</dc:identifier.url>
<dc:source xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Stanisław Wyspiański, Pisma posmiertne, II. Wiersze, fragmenty dramatyczne, uwagi, Kraków 1910.</dc:source>
<dc:rights xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Domena publiczna - Stanisław Wyspiański zm. 1907</dc:rights>
<dc:date.pd xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">1978</dc:date.pd>
<dc:format xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">xml</dc:format>
<dc:type xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">text</dc:type>
<dc:type xml:lang="en" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">text</dc:type>
<dc:date xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">2013-01-14</dc:date>
<dc:language xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">pol</dc:language><dc:relation.coverImage.url xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">http://redakcja.wolnelektury.pl/media/cover/image/4117.jpg</dc:relation.coverImage.url>
<dc:relation.coverImage.attribution xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">St Stephen Walbrook, stevecadman@Flickr, CC BY-SA 2.0</dc:relation.coverImage.attribution>
<dc:relation.coverImage.source xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/4117</dc:relation.coverImage.source>

<category.thema.main>DCC</category.thema.main>
    <category.thema>6MC</category.thema>
    <category.thema>1DTP</category.thema>
    <category.thema>3MP</category.thema>
    </rdf:Description>
</rdf:RDF>
<liryka_l>

<nota_red>
<akap>Uwspółcześnienia:</akap>
<akap>pisownia joty: Galicyi -> Galicji; protekcyę -> protekcję; lekcyę -> lekcję;</akap>
<akap>fleksja: ogólno-ludzkiem -> ogólno-ludzkim; nowem -> nowym.</akap>
<akap>Inne zmiany:</akap>
<akap>Uwspółcześnienie pisowni wyrazu obcego: <slowo_obce>Tantjeme</slowo_obce> -> <slowo_obce>Tantieme</slowo_obce>.</akap>
</nota_red>



<autor_utworu>Stanisław Wyspiański</autor_utworu>

<nazwa_utworu>[Był u mnie ktoś<pr><slowo_obce>Był u mnie ktoś</slowo_obce> --- z listu do p. Adama Chmiela [żyjącego w latach 1865--1934 historyka i archiwisty, przyjaciela Stanisława Wyspiańskiego --- red. WL.], pisanego z Bad-Hall [uzdrowiska w Austrii --- red. WL.] w sierpniu 1904 r. pod wrażeniem rozmowy, mianej we Wiedniu z jakimś literatem niemieckim; ogłosił drukiem ,,Czas" w nrze 296 z 24 grudnia 1907 r.</pr>]</nazwa_utworu>

<strofa>Był u mnie ktoś, <slowo_obce>direkt von Wien<pe><slowo_obce>direkt von Wien</slowo_obce> (niem.) --- prosto z Wiednia.</pe></slowo_obce>,/
z Galicji<pe><slowo_obce>Galicja</slowo_obce> --- ziemie dawnej Rzeczypospolitej pozostające w latach 1772--1918 pod zaborem austriackim.</pe> jednak rodem,/
zachęcał, bym szedł śmielej --- <slowo_obce>hin<pe><slowo_obce>hin</slowo_obce> (niem.) --- w tamtą stronę, tam.</pe></slowo_obce>/
utartym --- szerszym chodem...</strofa>

<strofa><slowo_obce><begin id="b1422207347113-2794028921"/><motyw id="m1422207347113-2794028921">Teatr</motyw>Ein Mann von pleine Intelligenz<pe><slowo_obce>Ein Mann von pleine Intelligenz</slowo_obce> (niem. i z fr. <slowo_obce>plein, pleine</slowo_obce>: pełny, pełna) --- człowiek o pełnej inteligencji; człowiek pełny inteligencji.</pe></slowo_obce>,/
<slowo_obce>aux traits d'un<pe><slowo_obce>aux traits d'un</slowo_obce> (fr.) --- o cechach, mający cechy.</pe> Hofschauspieler<pe><slowo_obce>Hofschauspieler</slowo_obce> (niem.) --- nadworny aktor.</pe></slowo_obce>,/
radził, bym kiedy skończył też/
<slowo_obce>den Dimitri von Schiller<pe><slowo_obce>den Dimitri von Schiller</slowo_obce> (niem.) --- Dymitra [pióra] Schillera; <tytul_dziela>Dymitr</tytul_dziela>, <tytul_dziela>Demetrius</tytul_dziela>, nieukończona sztuka Friedricha Schillera, niemieckiego poety i dramaturga.</pe>.</slowo_obce></strofa>

<strofa>To może być genialna rzecz,/
ogromne mieć znaczenie;/
w Burgu<pe><slowo_obce>Burg</slowo_obce> --- Burgtheater; założony w 1741 r. teatr w Wiedniu, w XIX w. uznawany za jeden z najlepszych w Europie.</pe> protekcję przyrzekł dać,/
bym ujrzał to na scenie.<end id="e1422207347113-2794028921"/></strofa>

<strofa>Obym proroczo sprawić mógł,/
<slowo_obce>im breiten Kreis Sie schaffen!<pe><slowo_obce>im breiten Kreis Sie schaffen!</slowo_obce> (niem.) --- powiedzie się panu w szerokich kręgach!</pe></slowo_obce>/
<slowo_obce>Tantieme werden haben Sie</slowo_obce>,/
<slowo_obce>ganz Wien wird auf Euch gaffen!<pe><slowo_obce>Tantjeme werden haben Sie,
ganz Wien wird auf Euch gaffen!</slowo_obce> (niem.) --- Będzie pan dostawał tantiemy, cały Wiedeń będzie się na pana gapił!</pe></slowo_obce></strofa>

<strofa><slowo_obce><begin id="b1422207604991-28180371"/><motyw id="m1422207604991-28180371">Twórczość</motyw>Das Thema andern sollen Sie<pe><slowo_obce>Das Thema andern sollen Sie</slowo_obce> (niem.) --- powinien pan zmienić temat.</pe></slowo_obce>/
w ogólno-ludzkim pędzie,/
<slowo_obce>so was wie Sudermann<pe><slowo_obce>Sudermann, Hermann</slowo_obce> (1857--1928) --- niemiecki dramaturg i powieściopisarz; jego sztuki łączyły naturalizm z cechami francuskiego dramatu mieszczańskiego.</pe>, wie Bahr<pe><slowo_obce>Bahr, Hermann</slowo_obce> (1863--1934) --- austriacki dramaturg, krytyk literacki i autor opowiadań; w swojej twórczości przechodził przez różne etapy, m.in. naturalizm, symbolizm i ekspresjonizm. Uważa się, że jako pierwszy odniósł termin modernizm do literatury.</pe><pe><slowo_obce>so was wie Sudermann, wie Bahr</slowo_obce> (niem.) --- coś jak Sudermann, jak Bahr.</pe></slowo_obce> ---/
by grane było wszędzie.<end id="e1422207604991-28180371"/></strofa>

<strofa><begin id="b1422207614846-82532723"/><motyw id="m1422207614846-82532723">Sława</motyw>Obiecał mnie tłumaczyć też/
<slowo_obce>für Reclam</slowo_obce> --- <slowo_obce>Bibliotheke<pe><slowo_obce>für Reclam --- Bibliotheke</slowo_obce> (z niem.) --- Reclam: wydawnictwo niemieckie; Reclam-Bibliothek, właśc. ,,Reclams Universal-Bibliothek": popularna wówczas wysokonakładowa seria wydawnicza obejmująca wybitne dzieła literatury światowej, w formacie broszurowym i niskiej cenie.</pe></slowo_obce>,/
bym wyszedł raz za koło to/
krakowskie --- <slowo_obce>wo ich stecke<pe><slowo_obce>wo ich stecke</slowo_obce> (niem.) --- gdzie tkwię.</pe></slowo_obce>.</strofa>

<strofa>Bym w nowym dziele zawarł ból/
ludzkości, ten ból wieczny,/
bym zdobył <slowo_obce>Dramas-Ehrenstuhl<pe><slowo_obce>Dramas-Ehrenstuhl</slowo_obce> (niem.) --- honorowe miejsce w teatrze, wśród dramatopisarzy.</pe></slowo_obce>,/
bo stempel to konieczny.<end id="e1422207614846-82532723"/></strofa>

<strofa><begin id="b1422207681272-3834955213"/><motyw id="m1422207681272-3834955213">Próżność</motyw>Koniecznie chciał posadzić mnie/
na tronie mej próżności/
i czytał mi artykuł swój,/
gdzie spisał był różności.</strofa>

<strofa>Dobrze jest czasem lekcję wziąć;/
każdy się dudek<pe><slowo_obce>dudek</slowo_obce> --- tu: głupiec.</pe> przyda./
Osy --- trza żądłem osy ciąć...<end id="e1422207681272-3834955213"/>/
<slowo_obce>beim Fahren nach Kolchida<pe><slowo_obce>Kolchida</slowo_obce> --- kraina historyczna położona na południowo-wschodnim wybrzeżu Morza Czarnego.</pe><pe><slowo_obce>beim Fahren nach Kolchida</slowo_obce> (niem.) --- podczas podróży do Kolchidy.</pe></slowo_obce>.</strofa>

</liryka_l>
</utwor>