Więckowska, Maria Pamięci córki i inne wiersze z lat 1942-1944 text Sekuła, Aleksandra Choromańska, Paulina 2023-09-06 Fundacja Wolne Lektury pol Publikacja zrealizowana w ramach biblioteki Wolne Lektury (www.wolnelektury.pl). Dołożyliśmy wszelkich starań, żeby ustalić aktualną tożsamość i dokładną datę śmierci autorki, ale nie było to możliwe. Przyjmujemy, że utwór ten jest w domenie publicznej — bądź autorka zmarła 70 lub więcej lat temu, bądź pierwsze rozpowszechnienie nastąpiło 70 lub więcej lat temu, a brak danych o tożsamości (imieniu i nazwisku zmienionym w czasie wojny, po niej, lub przyjętym po emigracji) każe traktować te utwory jako pisane przez autora, którego twórca nie jest znany (Art. 36(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych z 4 lutego 1994 r.). Jeżeli ktokolwiek posiada informacje o tożsamości i/lub dokładnej dacie śmierci autorki, bardzo prosimy o kontakt. Ufundowane dzięki zbiórce społecznościowej. Tango łez. Śpiewajcie muzy, red. Bożena Keff, wyd. Żydowski Instytut Historyczny im. E. Ringelbluma, Warszawa 2012. https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/wieckowska-pamieci-corki-i-inne-wiersze-z-lat-1942-1944 Domena publiczna - Maria Więckowska Liryka Współczesność Wiersz https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/wieckowska-oskarzam/ https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/wieckowska-wysepko-mala/ https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/wieckowska-garstko-malenka https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/wieckowska-europa/ https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/wieckowska-corce-mirusi https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/wieckowska-pamieci-corki/ https://redakcja.wolnelektury.pl/media/cover/use/7400.jpg Dziewczyna z lusterkiem, Eugeniusz Lokajski (1908–1944), domena publiczna http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/7400/ https://wolnelektury.pl/media/book/pdfmobi/wieckowska-pamieci-corki-i-inne-wiersze-z-lat-1942-1944.pdfISBN-978-83-288-7101-4ISBNapplication/pdfhttps://wolnelektury.pl/media/book/epubmobi/wieckowska-pamieci-corki-i-inne-wiersze-z-lat-1942-1944.epubISBN-978-83-288-7102-1ISBNapplication/epub+ziphttps://wolnelektury.pl/media/book/mobimobi/wieckowska-pamieci-corki-i-inne-wiersze-z-lat-1942-1944.mobiISBN-978-83-288-7103-8ISBNapplication/x-mobipocket-ebookNHTZ1 DCC NHWR7 Maria Więckowska Pamięci córki i inne wiersze z lat 1942--1944 Zbiór sześciu utworów Marii Więckowskiej składa się na głęboko poruszającą, wielowątkową historię matki-Żydówki i jej piętnastoletniej córki. To historia związana ściśle z Zagładą, losami Żydów w Europie i w czasie II wojny światowej w okupowanej Polsce, ale też z dziejami Warszawy i dwoma powstaniami: w 1943 oraz 1944 roku. Pierwszy wiersz zatytułowany Oskarżam, datowany jest: ,,Grochów 7 lipca 1942". Grochów to dzielnica prawobrzeżnej Warszawy, a więc poza obrębem utworzonego w 1940 roku getta warszawskiego; autorka zapewne ukrywała się po tzw. ,,aryjskiej" stronie. Wiersz ma charakter modlitwy do Boga z prośbą o wybawienie, przypomina biblijne dzieje narodu żydowskiego, wskazuje, że i Mojżesz, i Jezus z tego narodu się wywodzili i że jak kiedyś Jezus, tak obecnie cały naród wydany jest na mękę i ukrzyżowanie. Kolejne dwa utwory, powstałe jednego dnia, 24 kwietnia 1943 roku (incipity ,,Wysepko mała...", ,,Garstko maleńka...") stanowią poetycką reakcję na trwające od 19 kwietnia powstanie w getcie warszawskim. Oba wiersze stanowią wypowiedzi skierowane do walczących z przeważającymi siłami powstańców, oba są pełne podziwu ich dla bohaterstwa. O ile pierwszy z wierszy zawiera jeszcze cień nadziei na ,,cud Dawida", który pokonał Goliata, drugi tekst mówi raczej o krwawej ofierze, czynie przeciwstawiającym się ,,perfidnej legendzie" pomawiającej o tchórzostwo, chciwość i podłość naród żydowski. Czyn powstańczy stanowiłby ocalenie honoru, przywrócenie dobrego imienia i odwet na zbrodniarzach. Choć wspomina się tu o historii powstań Machabeuszy, to jednak perspektywą jest godna śmierć, osiągnięcie wolności ducha i jego wzmocnienie: wszystko to ma być dziedzictwem dla przyszłych pokoleń. Następny tekst, Europa, z datą 16 grudnia 1943 zawiera pełne rozpaczy S.O.S., wezwanie o pomoc do prezydenta Stanów Zjednoczonych Roosevelta z głębi znękanej zbrodniczą wojną Europy. Tekst zawiera również modlitewne wezwania do Boga o zmiłowanie i kończy się dramatycznym wersem ,,Dym gryzie oczy. Gore! Ratuj nas Boże!" Ostatnie dwa wiersze w tym szczupłym zbiorze poetyckich notatek z Zagłady poświęcone są córce Mirusi, Irence, Miriam, która poszła walczyć i zginęła w 1944 roku. ,,«Mamo, do lasu pójdę / Odwet za zbrodnie, wolność zdobyć w walce» / I... na Śmiałej, przy forcie cytadeli przestało bić Twe serce..." --- pisze autorka wiersza Córce --- Mirusi. Dziewczyna poległa w powstaniu warszawskim, podobnie jak wielu innych Żydów-Polaków, głęboko wkorzenionych w kulturę polską, m.in. Krzysztof Kamil Baczyński. Drugi wiersz to przejmujący tren, śpiewne opłakiwanie grobu córki; podmiot liryczny --- matka mówi w nim o ciszy ,,bratnich mogił Tych, co bez strachu szło tworzyć z ciał swych szańce". Tekst ten, pełen czułości, z powracającym w anaforach słowem ,,Otula cię" jest zarazem opłakiwaniem ruin miasta. Oto wraz z córką, nastoletnią, śmiałą bojowniczką: ,,Znikły drzewa, ogrody, ulice, / Legły jako towarzysze broni / Zwaliły się domy wywrócone na nice / Wszystko runęło coś kochała w swym życiu / Legło, jak Ty".