<utwor>
  <rdf:RDF xmlns:rdf="http://www.w3.org/1999/02/22-rdf-syntax-ns#">
    <rdf:Description rdf:about="http://redakcja.wolnelektury.pl/documents/book/twain-pamietniki-adama-i-ewy/">
    <dc:creator xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Twain, Mark</dc:creator>
    <dc:title xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Pamiętniki Adama i Ewy</dc:title>
    <dc:contributor.editor xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Sekuła, Aleksandra</dc:contributor.editor>
    <dc:contributor.technical_editor xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Sekuła, Aleksandra</dc:contributor.technical_editor>
    <dc:date xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">2025-06-16</dc:date>
    <dc:publisher xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Fundacja Wolne Lektury</dc:publisher>
    <dc:language xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">pol</dc:language>
    <dc:description xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Publikacja zrealizowana w ramach biblioteki Wolne Lektury (www.wolnelektury.pl).</dc:description>
    <dc:identifier.url xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/twain-pamietniki-adama-i-ewy/</dc:identifier.url>
    <dc:rights xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Licencja Wolnej Sztuki 1.3.</dc:rights>
    <dc:rights.license xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">https://artlibre.org/licence/lal/pl/</dc:rights.license>
    <dc:subject.period xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Pozytywizm</dc:subject.period>
    <dc:subject.type xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Epika</dc:subject.type>
    <dc:subject.genre xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">opowiadanie</dc:subject.genre>
    <dc:contributor.translator xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Marcinków, Piotr</dc:contributor.translator>
    <dc:relation.hasPart xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/twain-wypisy-z-pamietnika-adama/</dc:relation.hasPart>
    <dc:relation.hasPart xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/twain-pamietnik-ewy/</dc:relation.hasPart>
    <dc:relation.coverImage.url xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">https://redakcja.wolnelektury.pl/media/cover/use/7858.jpg</dc:relation.coverImage.url>
    <dc:relation.coverImage.attribution xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Adam and Eve, Adriaen van der Werff, domena publiczna</dc:relation.coverImage.attribution>
    <dc:relation.coverImage.source xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/7858/</dc:relation.coverImage.source>
    <dc:contributor.editor xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Marcinków, Piotr</dc:contributor.editor>
    <dc:relation.hasFormat id="mobi" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">https://wolnelektury.pl/media/book/pdfmobi/twain-pamietniki-adama-i-ewy.pdf</dc:relation.hasFormat><meta refines="#pdf" id="pdf-id" property="dcterms:identifier">ISBN-978-83-288-7997-3</meta><meta refines="#pdf-id" property="identifier-type">ISBN</meta><meta refines="#pdf" property="dcterms:format">application/pdf</meta><dc:relation.hasFormat id="mobi" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">https://wolnelektury.pl/media/book/epubmobi/twain-pamietniki-adama-i-ewy.epub</dc:relation.hasFormat><meta refines="#epub" id="epub-id" property="dcterms:identifier">ISBN-978-83-288-7998-0</meta><meta refines="#epub-id" property="identifier-type">ISBN</meta><meta refines="#epub" property="dcterms:format">application/epub+zip</meta><dc:relation.hasFormat id="mobi" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">https://wolnelektury.pl/media/book/mobimobi/twain-pamietniki-adama-i-ewy.mobi</dc:relation.hasFormat><meta refines="#mobi" id="mobi-id" property="dcterms:identifier">ISBN-978-83-288-7999-7</meta><meta refines="#mobi-id" property="identifier-type">ISBN</meta><meta refines="#mobi" property="dcterms:format">application/x-mobipocket-ebook</meta><category.thema.main>FS.WL-N</category.thema.main>
    </rdf:Description>
  </rdf:RDF><opowiadanie>
<autor_utworu>Mark Twain</autor_utworu>



<nazwa_utworu>Pamiętniki Adama i Ewy</nazwa_utworu>

<abstrakt>
<akap>Pojawianie się ,,nowego stworzenia z długimi włosami" skłoniło Adama do robienia zapisków. Ewa już w dzień po swoim stworzeniu rozpoczyna zapisywanie pamiętnika, gdyż, jak słusznie przypuszcza, ,,te wszystkie szczegóły będą kiedyś ważne dla historyków". Potrzeba słowa zrodziła się w świecie wraz z kobietą. </akap>

<akap><tytul_dziela>Pamiętniki Adama i Ewy</tytul_dziela> Marka Twaina składają się z dwóch komplementarnych części, dowcipnie opowiadających biblijną historię pierwszych ludzi z dwóch różnych perspektyw: mężczyzny i kobiety. <tytul_dziela>Wypisy z pamiętnika Adama</tytul_dziela> (tytuł oryg.: <tytul_dziela>Extracts from Adam's Diary: Translated from the Original Ms</tytul_dziela>) zostały najpierw opublikowane w folderze reklamowym <tytul_dziela>The Niagara Book</tytul_dziela> w 1893 r., a następnie w 1904 r. jako niezależny utwór. Pod koniec 1905 r. w czasopiśmie ,,Harper's Magazine" po raz pierwszy ukazało się drukiem drugie opowiadanie --- tym razem przedstawiające wydarzenia widziane oczyma Ewy. W marcu 1906 r. tekst wszedł w skład tematycznego zbioru opowiadań różnych autorów pt. <tytul_dziela>Their Husbands' Wives</tytul_dziela> (<tytul_dziela>Żony swoich mężów</tytul_dziela>), a jako samodzielna książka, opatrzona ilustracjami Lestera Ralpha, <tytul_dziela>Pamiętnik Ewy</tytul_dziela> trafił do czytelników trzy miesiące później, w czerwcu roku 1906. Utwór ten wraz z kilkoma innymi tekstami tworzy grupę zwaną ,,pamiętnikami Adamowymi" (,,Adamic Diaries"), które na różne sposoby przetwarzały mit Adama i Ewy, motyw szczególnie zajmujący Twaina w ostatniej fazie twórczości. Zdaniem badaczy <tytul_dziela>Pamiętnik Ewy</tytul_dziela> to także swoisty list miłosny do żony autora, Olivii Langdon Clemens, napisany niedługo po jej  śmierci w 1904 roku --- wydarzenie to było potężnym ciosem dla pisarza.</akap>
  <akap>Mark Twain wykreował bohaterkę niezwykłą, Adam pozostaje niewątpliwie w jej cieniu, stanowi tło. Ewa to energiczna, pełna entuzjazmu, inteligentna, dociekliwa i czuła miłośniczka świata. W toku lektury wraz z narratorką poznajemy Eden, miejsce oczywiście piękne, ale przede wszystkim fascynujące. Ewa jawi się jako niezmordowana odkrywczyni, która gorąco pragnie przeniknąć rzeczywistość wokół i dla której cały ten proces jest źródłem głębokiego zachwytu. Bohaterka próbuje różnych sposobów, aby ściągnąć gwiazdy z nieba, nadaje nazwy napotkanym rzeczom i zwierzętom, wymyśla przysłowia, formułuje pierwsze prawa fizyki --- nierzadko czyni przy tym komiczne błędy i pomyłki, nie są one jednak niczym innym niż naturalnymi konsekwencjami jej sytuacji; bądź co bądź nikt przed nią nie zajmował się tymi sprawami.</akap>
  <akap>Cała aktywność Ewy, skontrastowana dodatkowo z tępym, ograniczonym praktycyzmem i sobkostwem Adama, zdaje się sugerować, że jest ona pramatką nie tylko ludzkości (jeśli po kimś odziedziczyliśmy bezinteresowny głód wiedzy i równie ,,nieprzydatne" skłonności estetyczne, to właśnie po niej), lecz także Nowej Kobiety z ery sufrażystek, które na przełomie XIX i XX wieku, a więc równolegle z czasem powstania utworu, prężnie działały na rzecz równouprawnienia i emancypacji kobiet.</akap><akap>Mimo to opowiadanie Twaina trudno byłoby zaliczyć do tekstów otwarcie feministycznych --- Ewa jest twórcza i samodzielna, niemniej odczuwa również głęboką potrzebę miłości i towarzystwa drugiego człowieka, skutkiem czego bezwarunkowo kocha Adama (dużego wyboru w Edenie nie było) i w stosunku do niego przyjmuje postawę uległości, przechodzącej niemal w upodrzędnienie, chociaż niewątpliwie przerasta swojego partnera intelektualnie i emocjonalnie. A dzieje się tak, ponieważ <tytul_dziela>Pamiętnik Ewy</tytul_dziela> Marka Twaina to także opowieść o pragnieniu bliskości i trosce, które wbrew wszelkiemu rozsądkowi skłaniają do poświęceń, czasem (zbyt) daleko idących, w imię przedrefleksyjnego, przemożnego uczucia; o próbie zrozumienia własnych tęsknot i zaakceptowaniu ich niezrozumiałości; o życiu niezwykłej kobiety, która stała się ,,pierwszą żoną".</akap>

<akap>Książka <tytul_dziela>Pamiętniki Adama i Ewy</tytul_dziela> Marka Twaina w nowym przekładzie Piotra Marcinkowa dostępna jest jako e-book w formatach EPUB i MOBI, a także jako PDF.</akap>  


</abstrakt>


</opowiadanie></utwor>