<utwor>
  <rdf:RDF xmlns:rdf="http://www.w3.org/1999/02/22-rdf-syntax-ns#">
    <rdf:Description rdf:about="http://redakcja.wolnelektury.pl/documents/book/tuwim-w-aeroplanie/">
    <dc:creator xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Tuwim, Julian</dc:creator>
    <dc:title xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">W aeroplanie</dc:title>
    <dc:contributor.editor xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Skrzekut, Aleksander</dc:contributor.editor>
    <dc:contributor.technical_editor xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Kępska, Monika</dc:contributor.technical_editor>
    <dc:date xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">2024-12-12</dc:date>
    <dc:date.pd xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">2024</dc:date.pd>
    <dc:publisher xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Fundacja Wolne Lektury</dc:publisher>
    <dc:language xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">pol</dc:language>
    <dc:description xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Publikacja zrealizowana w ramach biblioteki Wolne Lektury (wolnelektury.pl). Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego. Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Fundację Wolne Lektury.</dc:description>
    <dc:source xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Julian Tuwim, Wiersze, wyd. Czytelnik, Warszawa 1955.</dc:source>
    <dc:identifier.url xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/tuwim-w-aeroplanie/</dc:identifier.url>
    <dc:rights xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Domena publiczna - Julian Tuwim zm. 1953</dc:rights>
    <dc:subject.period xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Współczesność</dc:subject.period>
    <dc:subject.type xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Liryka</dc:subject.type>
    <dc:subject.genre xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">wiersz</dc:subject.genre>
    <dc:relation.coverImage.url xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">https://redakcja.wolnelektury.pl/media/cover/use/7737.jpg</dc:relation.coverImage.url>
    <dc:relation.coverImage.attribution xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Pet of the household - B. T. Babbitt's Best Soap, nieznany, domena publiczna</dc:relation.coverImage.attribution>
    <dc:relation.coverImage.source xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/7737/</dc:relation.coverImage.source>
    </rdf:Description>
  </rdf:RDF>
<liryka_l>

<autor_utworu>Julian Tuwim</autor_utworu>


<nazwa_utworu>W aeroplanie</nazwa_utworu>



<strofa>
Miała babcia kurkę<ref href="https://www.wikidata.org/wiki/Q2201314"></ref>, /
Kurkę-złotopiórkę, /
Wesołą kokoszkę<pe><slowo_obce>kokoszka</slowo_obce> a. <slowo_obce>kokosza</slowo_obce> --- kura.</pe>, /
Zwariowaną troszkę. /
<begin id="b1733763953457-1131129206"/><motyw id="m1733763953457-1131129206">Ucieczka</motyw>Kiedyś jej ta kurka /
Uciekła z podwórka. /
Babcia za nią truchtem drepce, /
«Wracaj» --- krzyczy... --- «A ja nie chcę!»<end id="e1733763953457-1131129206"/>
</strofa>




<strofa>
A tam zaraz blisko /
To było lotnisko, /
Kurka się tam zapędziła, /
Aeroplan<pe><slowo_obce>aeroplan</slowo_obce> (daw.) --- samolot.</pe> zobaczyła, /
A że była dobra skoczka, /
Wskoczyła tam nasza kwoczka<pe><slowo_obce>kwoczka</slowo_obce> a. <slowo_obce>kwoka</slowo_obce> --- kura.</pe>. /
Wtedy babcia --- hopla! --- /
Też na aeroplan.
</strofa>




<strofa>
Jak nie zaczną się szamotać, /
Drapać, dziobać, rzucać, miotać,
</strofa>




<strofa>
Szarpać, łapać się za rygle<pe><slowo_obce>rygiel</slowo_obce> --- poziome, wspierające elementy konstrukcji albo urządzenie zamykające, składające się z metalowej sztabki lub pręta wsuwanego do specjalnego otworu lub skobla.</pe>, /
To przy skrzydle, to przy śmigle.
</strofa>




<strofa>
<begin id="b1733767408951-1831756022"/><motyw id="m1733767408951-1831756022">Lot, Obraz świata</motyw>Aż przez takie szamotanie /
Motor<pe><slowo_obce>motor</slowo_obce> --- tu: silnik.</pe> warknął niespodzianie,
</strofa>




<strofa>
Śmigło kręci się jak fryga<ref href="https://www.wikidata.org/wiki/Q23856"></ref><pe><slowo_obce>fryga</slowo_obce> ( daw.) --- zabawka podobna do bączka, napędzana przez pociągnięcie nitki, którą jest owinięta i wirująca dzięki temu wkoło własnej osi.</pe> /
I samolot w górę dźwiga.
</strofa>





<strofa>
Kurka w skrzek<pe><slowo_obce>w skrzek</slowo_obce> --- zacząć skrzeczeć.</pe> --- babcia w płacz: /
«Co się dzieje? Kurko, patrz!»</strofa>




<strofa>
Kurka w bek<pe><slowo_obce>w bek</slowo_obce> --- zacząć beczeć, zacząć płakać.</pe>, babcia w krzyk, /
A on sobie kozła --- fik<pe><slowo_obce>fiknąć kozła</slowo_obce> --- zrobić przewrót w przód.</pe>!
</strofa>




<strofa>
Kurka gdacze, babcia płacze, /
A on sobie buja, skacze,
</strofa>




<strofa>
Coraz wyżej się unosi, /
Chociaż babcia błaga, prosi.
</strofa>




<strofa>
Chociaż kurka motor dziobie, /
Kółka drapie, śrubki skrobie,
</strofa>




<strofa>
Aeroplan coraz chyżej<pe><slowo_obce>chyżo</slowo_obce> --- szybko.</pe>, /
Coraz śmielej, coraz wyżej.
</strofa>




<strofa>
Na dół popatrzyły, /
Dziwy zobaczyły:
</strofa>




<strofa>
Wielkie góry --- jak kupki piasku, /
Wielkie drzewa --- jak krzaczki w lasku, /
Rzeki --- srebrne wstążeczki, /
Łąki --- zielone chusteczki, /
Domy --- klocki drewniane, /
Pola --- kratki malowane, /
Jeziora --- jak donice, /
Pociągi --- jak gąsienice<ref href="https://www.wikidata.org/wiki/Q81825"></ref><pe><slowo_obce>gąsienica</slowo_obce> --- larwa niektórych owadów.</pe>, /
Ludzie --- jak mrówki<ref href="https://www.wikidata.org/wiki/Q157875"></ref>, /
Krowy --- jak boże krówki<ref href="https://www.wikidata.org/wiki/Q159543"></ref><pe><slowo_obce>boża krówka</slowo_obce> --- biedronka.</pe>, /
A kurek --- to nawet nie widać. /

Popatrzyły do góry --- /
Co zobaczyły? Chmury? /
Akurat!
</strofa>




<strofa>
Chmury już w dole były /
I ziemię zasłoniły. /
«Ach, babciu --- krzyczy kurka --- /
Na głowie stanął świat!»<end id="e1733767408951-1831756022"/>/
<begin id="b1733767444095-993250049"/><motyw id="m1733767444095-993250049">Księżyc</motyw>Aż tu naraz w środku nieba /
Księżyc zjawia się przed niemi<pe><slowo_obce>przed niemi</slowo_obce> (daw. forma) --- dziś: przed nimi.</pe>, /
Ze sto razy chyba większy /
Niż ten, który widać z ziemi: /
Przymrużył jedno ślipie<pe><slowo_obce>ślipie</slowo_obce> --- oko.</pe>, /
A drugim groźnie łypie<pe><slowo_obce>łypać</slowo_obce> --- spoglądać groźnie.</pe>, /
Otworzył usta jak okno /
I byłby samolot połknął<end id="e1733767444095-993250049"/>, /
<begin id="b1733767365491-2093373568"/><motyw id="m1733767365491-2093373568">Sen</motyw>Ale babcia zeskoczyła/
I nagle się obudziła.
</strofa>




<strofa>
Patrzy --- porządek wszędzie, /
Nic złego się nie dzieje, /
Kurka siedzi na grzędzie<pe><slowo_obce>grzęda</slowo_obce> --- długi poprzeczny  kij, na którym siedzą kury.</pe> /
I z babci się śmieje.<end id="e1733767365491-2093373568"/>
</strofa>


</liryka_l>



</utwor>