<utwor>
  <rdf:RDF xmlns:rdf="http://www.w3.org/1999/02/22-rdf-syntax-ns#">
    <rdf:Description rdf:about="http://redakcja.wolnelektury.pl/documents/book/tuwim-lokomotywa/">
    <dc:identifier.url xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/tuwim-lokomotywa/</dc:identifier.url>
    <dc:creator xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Tuwim, Julian</dc:creator>
    <dc:title xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Lokomotywa</dc:title>
    <dc:type xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">text</dc:type>
    <dc:contributor.editor xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Czabator, Marianna</dc:contributor.editor>
    <dc:contributor.technical_editor xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Kępska, Monika</dc:contributor.technical_editor>
    <dc:date xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">2023-12-12</dc:date>
    <dc:date.pd xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">2024</dc:date.pd>
    <dc:publisher xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Fundacja Wolne Lektury</dc:publisher>
    <dc:language xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">pol</dc:language>
    <dc:description xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Publikacja wydana w ramach biblioteki Wolne Lektury (wolnelektury.pl).</dc:description>
    <dc:source xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Julian Tuwim, Dzieła tom I, wyd. Czytelnik, 1955.</dc:source>
    <dc:rights xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Domena publiczna - Julian Tuwim zm. 1953</dc:rights>
    <dc:subject.period xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Współczesność</dc:subject.period>
    <dc:subject.type xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Liryka</dc:subject.type>
    <dc:subject.genre xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">wiersz</dc:subject.genre>
    <dc:relation.coverImage.url xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">https://redakcja.wolnelektury.pl/media/cover/use/7456.jpg</dc:relation.coverImage.url>
    <dc:relation.coverImage.attribution xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Zygzakowaty pociąg pasażerski i towarowy, autor nieznany, domena publiczna</dc:relation.coverImage.attribution>
    <dc:relation.coverImage.source xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/7456/</dc:relation.coverImage.source>
    </rdf:Description>
  </rdf:RDF>
<liryka_l>

<autor_utworu>Julian Tuwim</autor_utworu>


<uwaga>W źródle pominięto wersy: ,,Już ledwo sapie, już ledwo zipie,/
A jeszcze palacz węgiel w nią sypie". Uzupełniono pominięcie na podst. wydania: Julian Tuwim, <tytul_dziela>Wiersze</tytul_dziela>, oprac. Alina Kowalczykowa, Wydawnictwo Czytelnik, Warszawa 1986, t. II, s. 493-494.</uwaga><nazwa_utworu>Lokomotywa</nazwa_utworu>



<strofa><begin id="b1701075405915-2806501985"/><motyw id="m1701075405915-2806501985">Maszyna</motyw>Stoi na stacji lokomotywa, /
Ciężka, ogromna i pot z niej spływa: /
Tłusta oliwa. /
Stoi i sapie, dyszy i dmucha, /
Żar z rozgrzanego jej brzucha bucha: /
Buch --- jak gorąco! /
Uch --- jak gorąco! /
Puff --- jak gorąco! /
Uff --- jak gorąco! /
Już ledwo sapie, już ledwo zipie,/
A jeszcze palacz węgiel w nią sypie./
Wagony do niej podoczepiali /
Wielkie i ciężkie, z żelaza, stali<end id="e1701075405915-2806501985"/> /
I pełno ludzi w każdym wagonie, /
A w jednym krowy, a w drugim konie, /
A w trzecim siedzą same grubasy, /
Siedzą i jedzą tłuste kiełbasy, /
A czwarty wagon pełen bananów, /
A w piątym stoi sześć fortepianów, /
W szóstym armata --- o! jaka wielka! /
Pod każdym kołem żelazna belka! /
W siódmym dębowe stoły i szafy, /
W ósmym słoń, niedźwiedź i dwie żyrafy, /
W dziewiątym --- same tuczone świnie, /
  W dziesiątym --- kufry, paki i skrzynie. </strofa>
<strofa>A tych wagonów jest ze czterdzieści, /
Sam nie wiem, co się w nich jeszcze mieści. /
Lecz choćby przyszło tysiąc atletów<pe><slowo_obce>atleta</slowo_obce> --- silny człowiek.</pe>/
I każdy zjadłby tysiąc kotletów, /
I każdy nie wiem jak się wytężał, /
  To nie udźwigną, taki to ciężar. </strofa>

<strofa>Nagle --- <wyroznienie>gwizd</wyroznienie>! /
Nagle --- <wyroznienie>świst</wyroznienie>! /
Para --- <wyroznienie>buch</wyroznienie>! /
Koła --- w <wyroznienie>ruch</wyroznienie>!</strofa>




<strofa>
Najpierw --- powoli --- jak żółw --- ociężale, /
Ruszyła --- maszyna --- po szynach --- ospale, /
Szarpnęła wagony i ciągnie z mozołem<pe><slowo_obce>mozół</slowo_obce> --- trud, wielki wysiłek.</pe>, /
I kręci się, kręci się koło za kołem, /
I biegu przyspiesza, i gna coraz prędzej, /
I dudni, i stuka, łomoce i pędzi, /
A dokąd? A dokąd? A dokąd? Na wprost! /
Po torze, po torze, po torze, przez most, /
Przez góry, przez tunel, przez pola, przez las, /
I spieszy się, spieszy, by zdążyć na czas, /
Do taktu turkoce i puka, i stuka to: /
Tak to to, tak to to, tak to to, tak to to. /
Gładko tak, lekko tak toczy się w dal, /
Jak gdyby to była piłeczka, nie stal, /
Nie ciężka maszyna, zziajana, zdyszana, /
Lecz fraszka<pe><slowo_obce>fraszka</slowo_obce> (daw.) --- błahostka, drobnostka, drobiazg. </pe>, igraszka, zabawka blaszana.
</strofa>




<strofa>
<begin id="b1701075589011-1051937413"/><motyw id="m1701075589011-1051937413">Maszyna</motyw>A skądże to, jakże to, czemu tak gna? /
A co to to, co to to, kto to tak pcha, /
Że pędzi, że wali, że bucha buch, buch? /
To para gorąca wprawiła to w ruch, /
To para, co z kotła rurami do tłoków<pe><slowo_obce>tłok</slowo_obce> --- część silnika lub innej maszyny. Pod wpływem pary lub gazu tłok porusza się w ściśle dopasowanym cylinrze, przenosząc naciskającą na niego siłę na dalsze elementy silnika.</pe>, /
A tłoki kołami ruszają z dwóch boków /
I gnają, i pchają, i pociąg się toczy, /
Bo para te tłoki wciąż tłoczy i tłoczy, /
I koła turkocą, i puka, i stuka to: /
Tak to to, tak to to, tak to to, tak to to!...
<end id="e1701075589011-1051937413"/></strofa>


</liryka_l>



</utwor>