<utwor>
  <rdf:RDF xmlns:rdf="http://www.w3.org/1999/02/22-rdf-syntax-ns#">
    <rdf:Description rdf:about="http://redakcja.wolnelektury.pl/documents/book/tuwim-do-prostego-czlowieka/">
    <dc:creator xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Tuwim, Julian</dc:creator>
    <dc:title xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Do prostego człowieka</dc:title>
    <dc:contributor.editor xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Sekuła, Aleksandra</dc:contributor.editor>
    <dc:contributor.editor xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Świetlik, Maria</dc:contributor.editor>
    <dc:contributor.technical_editor xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Kępska, Monika</dc:contributor.technical_editor>
    <dc:date.pd xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">2024</dc:date.pd>
    <dc:publisher xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Fundacja Wolne Lektury</dc:publisher>
    <dc:language xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">pol</dc:language>
    <dc:description xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Publikacja zrealizowana w ramach biblioteki Wolne Lektury (www.wolnelektury.pl).</dc:description>
    <dc:identifier.url xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/tuwim-do-prostego-czlowieka/</dc:identifier.url>
    <dc:rights xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Domena publiczna - Julian Tuwim zm. 1953</dc:rights>
    <dc:subject.period xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Współczesność</dc:subject.period>
    <dc:subject.type xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Liryka</dc:subject.type>
    <dc:subject.genre xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">wiersz</dc:subject.genre>
    <dc:relation.coverImage.url xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">https://redakcja.wolnelektury.pl/media/cover/use/7966.jpg</dc:relation.coverImage.url>
    <dc:relation.coverImage.attribution xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Warsaw Uprising, Muranowska street in Poland, 1944. Janina Marisówna-Tomiak nurse and actress., Edward Tomiak, domena publiczna</dc:relation.coverImage.attribution>
    <dc:relation.coverImage.source xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/7966/</dc:relation.coverImage.source>
    <dc:date xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">2026-02-20</dc:date>
    </rdf:Description>
  </rdf:RDF>
<liryka_l>

<autor_utworu>Julian Tuwim</autor_utworu>


<nazwa_utworu>Do prostego człowieka</nazwa_utworu>



<strofa><begin id="b1771431540653-3588468861"/><motyw id="m1771431540653-3588468861">Wojna, Słowo, Kłamstwo</motyw>Gdy znów do murów klajstrem świeżym /
Przylepiać zaczną obwieszczenia, /
Gdy »do ludności«, »do żołnierzy«/
Na alarm czarny druk uderzy /
I byle drab, i byle szczeniak /
W odwieczne kłamstwo ich uwierzy, /
Że trzeba iść i z armat walić, /
Mordować, grabić, truć i palić<end id="e1771431540653-3588468861"/>; /
<begin id="b1771431620459-677804213"/><motyw id="m1771431620459-677804213">Ojczyzna, Słowo</motyw>Gdy zaczną na tysiączną modłę /
Ojczyznę szarpać deklinacją /
I łudzić kolorowym godłem, /
I judzić »historyczną racją«/
O piędzi, chwale i rubieży, /
O ojcach, dziadach i sztandarach, /
O bohaterach i ofiarach<end id="e1771431620459-677804213"/>; /
<begin id="b1771431647263-584431402"/><motyw id="m1771431647263-584431402">Religia, Ojczyzna, Walka</motyw>Gdy wyjdzie biskup, pastor, rabin /
Pobłogosławić twój karabin, /
Bo mu sam Pan Bóg szepnął z nieba, /
Że za ojczyznę --- bić się trzeba<end id="e1771431647263-584431402"/>; /
<begin id="b1771431750094-1886824430"/><motyw id="m1771431750094-1886824430">Żołnierz, Słowo, Kwiaty, Kobieta</motyw>Kiedy rozścierwi się, rozchami /
Wrzask liter z pierwszych stron dzienników /
A stado dzikich bab --- kwiatami /
Obrzucać zacznie »żołnierzyków«. --- <end id="e1771431750094-1886824430"/>/
--- O przyjacielu nieuczony, /
Mój bliźni z tej czy innej ziemi! /
Wiedz, że na trwogę biją w dzwony/
Króle z panami brzuchatemi; /
<begin id="b1771431704016-2161851838"/><motyw id="m1771431704016-2161851838">Kłamstwo, Interes, Wojna, Pieniądz</motyw>Wiedz, że to bujda, granda<pe><slowo_obce>granda</slowo_obce> (daw.) --- bezczelne oszustwo; bezwstydne, jawnie popełniane przestępstwo.</pe> zwykła, /
Gdy ci wołają: »Broń na ramię!«, /
Że im gdzieś nafta z ziemi sikła/
I obrodziła dolarami<end id="e1771431704016-2161851838"/>; /
Że coś im w bankach nie sztymuje<pe><slowo_obce>sztymować</slowo_obce> (z niem.) --- zgadzać się.</pe>, /
Że gdzieś zwęszyli kasy pełne /
Lub upatrzyły tłuste szuje/
Cło jakieś grubsze na bawełnę. /
<begin id="b1771431372569-1500759744"/><motyw id="m1771431372569-1500759744">Krew, Ofiara, Interes, Pozycja społeczna, Bunt, Broń</motyw>Rżnij karabinem w bruk ulicy! /
Twoja jest krew, a ich jest nafta! /
I od stolicy do stolicy /
Zawołaj, broniąc swej krwawicy: /
»Bujać --- to my, panowie szlachta!«<end id="e1771431372569-1500759744"/></strofa>


</liryka_l>



</utwor>