<utwor><rdf:RDF xmlns:rdf="http://www.w3.org/1999/02/22-rdf-syntax-ns#">
<rdf:Description rdf:about="http://redakcja.wolnelektury.pl/documents/book/treny-tren-xviii/">
<dc:creator xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Kochanowski, Jan</dc:creator>
<dc:title xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Tren XVIII. (My, nieposłuszne, Panie, dzieci Twoje...)</dc:title>
<dc:relation.isPartOf xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">http://www.wolnelektury.pl/lektura/treny</dc:relation.isPartOf>
<dc:contributor.editor xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Wilczek, Piotr</dc:contributor.editor>
<dc:contributor.editor xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Sekuła, Aleksandra</dc:contributor.editor>
<dc:contributor.technical_editor xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Sutkowska, Olga</dc:contributor.technical_editor>
<dc:publisher xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Fundacja Nowoczesna Polska</dc:publisher>
<dc:subject.period xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Renesans</dc:subject.period>
<dc:subject.type xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Liryka</dc:subject.type>
<dc:subject.genre xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Tren</dc:subject.genre>
<dc:description xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Narodową z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BN.</dc:description>
<dc:identifier.url xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/treny-tren-xviii</dc:identifier.url>
<dc:source xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Jan Kochanowski, Treny, Drukarnia Łazarzowa, wyd. 2, Kraków, 1583</dc:source>
<dc:rights xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Domena publiczna - Jan Kochanowski zm. 1584</dc:rights>
<dc:date.pd xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">1655</dc:date.pd>
<dc:format xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">xml</dc:format>
<dc:type xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">text</dc:type>
<dc:type xml:lang="en" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">text</dc:type>
<dc:date xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">2009-04-28</dc:date>

<dc:language xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">pol</dc:language>
<dc:relation.coverImage.url xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">http://redakcja.wolnelektury.pl/media/dynamic/cover/image/850.jpg</dc:relation.coverImage.url>
<dc:relation.coverImage.attribution xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">the hole in the wall, slightly everything@Flickr, CC BY 2.0</dc:relation.coverImage.attribution>
<dc:relation.coverImage.source xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/850</dc:relation.coverImage.source>
</rdf:Description>
</rdf:RDF><liryka_l>

<autor_utworu>Jan Kochanowski</autor_utworu>

<dzielo_nadrzedne>Treny</dzielo_nadrzedne>

<nazwa_utworu>Tren XVIII. (My, nieposłuszne, Panie, dzieci Twoje...)<pe>W przypisach gwiazdką oznaczono wyrazy, które są używane do dziś, ale których znaczenie w <tytul_dziela>Trenach</tytul_dziela> jest odmienne od znaczenia obecnego.</pe></nazwa_utworu>




<strofa>My nieposłuszne, Panie, dzieci Twoje/
<wers_wciety typ="4">W szcześliwe czasy<pr><slowo_obce>w szcześliwe czasy</slowo_obce> --- w szczęśliwych czasach.</pr> swoje</wers_wciety>/
<wers_wciety typ="4">Rzadko Cię wspominamy,</wers_wciety>/
Tylko rozkoszy zwykłych<pr><slowo_obce>zwykłych</slowo_obce> --- tych, do których przywykliśmy.</pr> używamy.</strofa>

<strofa>Nie baczym<pr><slowo_obce>baczyć</slowo_obce> (starop.; 1 os. lm: baczym) --- dostrzegać.</pr>, że to z Twej łaski nam płynie,/
<wers_wciety typ="4">A tak<pr><slowo_obce>a tak</slowo_obce> --- tu: więc.</pr>, że prędko minie,</wers_wciety>/
<wers_wciety typ="4">Kiedy<pr><slowo_obce>kiedy</slowo_obce>* --- jeżeli.</pr> po nas wdzięczności</wers_wciety>/
Nie uznasz<pr><slowo_obce>po nas wdzięczności/ Nie uznasz</slowo_obce> --- nie doznasz od nas wdzięczności.</pr>, Panie, za Twe życzliwości<pr><slowo_obce>życzliwość</slowo_obce>* --- dobrodziejstwo.</pr>.</strofa>

<strofa>Miej nas na wodzy<pr><slowo_obce>Miej nas na wodzy</slowo_obce> --- trzymaj nas krótko, w karności i posłuszeństwie.</pr>, niech nas nie rozpycha<pr><slowo_obce>rozpychać</slowo_obce> --- czynić nadętym, pysznym.</pr>/
<wers_wciety typ="4">Docześna rozkosz licha<pr><slowo_obce>lichy</slowo_obce> --- mało warty, marny, przemijający.</pr>.</wers_wciety>/
<wers_wciety typ="4">Niechaj na Cię pomniemy<pr><slowo_obce>na Cię pomniemy</slowo_obce> --- pamiętamy o Tobie.</pr></wers_wciety>/
Przynamniej w kaźni<pr><slowo_obce>kaźń</slowo_obce> --- kara.</pr>, gdy w łasce nie chcemy.</strofa>

<strofa>Ale ojcowskim nas karz obyczajem<pr><slowo_obce>ojcowskim (...) obyczajem</slowo_obce> --- po ojcowsku, czyli surowo, ale z wyrozumiałością.</pr>,/
<wers_wciety typ="4">Boć przed Twym gniewem<pr><slowo_obce>przed (...) gniewem</slowo_obce> --- wobec gniewu, w obliczu gniewu.</pr> stajem<pr><slowo_obce>stajem</slowo_obce> (1 os. lm cz. przysz.) --- stopniejemy (por. czasownik tajać).</pr>,</wers_wciety>/
<wers_wciety typ="4">Tak jako śnieg niszczeje,</wers_wciety>/
Kiedy mu słońce niebieskie dogrzeje.</strofa>

<strofa>Zgubisz nas prędko, wiekuisty<pr><slowo_obce>wiekuisty</slowo_obce> --- wieczny, wiecznie istniejący.</pr> Panie,/
<wers_wciety typ="4">Jesli nad nami stanie</wers_wciety>/
<wers_wciety typ="4">Twa ciężka Boska ręka;</wers_wciety>/
Sama niełaska jest nam sroga męka<pr><slowo_obce>jest nam sroga męka</slowo_obce> --- jest dla nas srogą męką.</pr>.</strofa>

<strofa>Ale od wieku Twoja lutość<pr><slowo_obce>lutość</slowo_obce> --- litość. W wersie 28 użyta jest niekonsekwentnie forma litość.</pr><uwaga>zob. też Tren XV, w. 23</uwaga> słynie,/
<wers_wciety typ="4">A pierwej świat zaginie,</wers_wciety>/
<wers_wciety typ="4">Niż Ty wzgardzisz pokornym,</wers_wciety>/
Chocia był długo przeciw Tobie spornym<pr><slowo_obce>sporny</slowo_obce> --- sprzeciwiający się.</pr>.</strofa>

<strofa>Wielkie przed Tobą są występy<pr><slowo_obce>występ</slowo_obce>* --- występek, przewinienie; tu lm: występy.</pr> moje,/
<wers_wciety typ="4">Lecz miłosierdzie Twoje</wers_wciety>/
<wers_wciety typ="4">Przewyssza wszytki złości:</wers_wciety>/
Użyj dziś, Panie, nade mną litości<pr><slowo_obce>użyj (...) nade mną litości</slowo_obce> --- okaż mi swoją litość.</pr>.</strofa>

</liryka_l></utwor>