Kochanowski, Jan Tren XVII. (Pańska ręka mię dotknęła...) http://www.wolnelektury.pl/lektura/treny Wilczek, Piotr Sekuła, Aleksandra Sutkowska, Olga Fundacja Nowoczesna Polska Renesans Liryka Tren Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Narodową z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BN. http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/treny-tren-xvii Jan Kochanowski, Treny, Drukarnia Łazarzowa, wyd. 2, Kraków, 1583 Domena publiczna - Jan Kochanowski zm. 1584 1655 xml text text 2009-04-28 pol http://redakcja.wolnelektury.pl/media/dynamic/cover/image/849.jpg the rustic door, slightly everything@Flickr, CC BY 2.0 http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/849 Jan Kochanowski Treny Tren XVII. (Pańska ręka mię dotknęła...)W przypisach gwiazdką oznaczono wyrazy, które są używane do dziś, ale których znaczenie w Trenach jest odmienne od znaczenia obecnego. Pańska ręka mię dotknęła,/ Wszytkę mi radość odjęła./ Ledwie w sobie czuję duszęLedwie (...) czuję duszę --- ledwie żyję./ I tę podobno dać muszęi tę [duszę] oddać muszę --- muszę oddać życie, umrzeć.. LuboLubo (...) lubo --- Czy (...) czy. wstając, gore jaśniegore jasnie --- jasno goreje, płonie, świeci.,/ Lubo padnąc, słońce gaśniepadnąc (...) gaśnie --- gaśnie zapadając (za horyzont), zachodząc.,/ Mnie jednako serce boli,/ A nigdy sie nie utoliutolić (tu forma 3 os. lp cz. przysz.: utoli) --- utulić, ukoić.. Oczu nigdy nie osuszę/ I tak wiecznie płakać muszę./ Muszę płakać; o mój Boże,/ Kto sie przed Tobą skryć może? Próznoprózno --- na próżno. morzem nie pływamy,/ Prózno w bitwach nie bywamy:/ Ugodzi nieszczeście wszędzie,/ Choć podobieństwapodobieństwo* --- możliwość, prawdopodobieństwo. nie będzie. Wiódłemwiódłem --- wiodłem. swój żywot tak skromnie,/ Że ledwie kto wiedział o mnie,/ A zazdrość i złe przygody/ Nie miały mi w co dać szkodynie miały mi w co dać szkody --- nie miały powodu, by mi uczynić szkodę.. Lecz Pan, który gdzie tknąćtknąć --- doświadczyć. widzi,/ A z przestrogiprzestrogi* --- ostrożności. ludzkiej szydzi,/ Zadał mi razraz --- cios (por. razić, otrzymywać razy). tym znaczniejszyznaczniejszy --- większy, dotkliwszy.,/ Czymem już był bezpieczniejszyCzymem już był bezpieczniejszy --- im bardziej czułem się bezpieczny.. A rozum, który w swobodziew swobodzie --- gdy był wolny (swobodny) od trosk i cierpień./ Umiał mówić o przygodzie,/ Dziś ledwe sam wie o sobie:/ Tak mię podparł w mej chorobie. Czasem by sie chciał poprawić,/ A mnie ciężkiej troski zbawić,/ Ale gdy siędzie na wadze,/ Żalu ruszyć nie ma władzegdy siędzie na wadze (...) ma władze --- gdy żal i rozum umieścimy na szalach wagi, rozum nie przeważy.. Prózne to ludzkie wywody,/ Żeby szkodą nie zwać szkody;/ A kto sie w nieszcześciu śmieje,/ Ja bych tak rzekł, że szaleje. Kto zaś na płacz lekkość wkładana płacz lekkość wkłada --- lekceważy płacz.,/ Słyszę dobrze, co powiada,/ Lecz sie tym żal nie hamujesie (...) żal nie hamuje --- żal nie zmniejsza się.,/ Owszem, więtszy przystępuje. Bo mając zranioną duszę,/ Rad i nierad płakać muszę;/ Co snaść nie cześć, to ku szkodzie/ I zelżywośćnie cześć, zelżywość --- despekt, dyshonor. serce bodzie. Lekarstwo to, prze Bóg żywyprze Bóg żywy --- przez Boga żywego, na Boga żywego.zob. Tren I, w. 16,/ Ciężkie na umysł troskliwytroskliwy* --- strapiony, zatroskany, ten, który ma wiele trosk.;/ Kto przyjaciel zdrowia mego,/ Wynajdziwynajdzi (starop.; daw. forma W. lp) --- wynajdź. co wolniejszegowolniejszy --- łagodniejszy, lepszy.. A ja zatym łzy niech leję,/ Bom stracił wszytkę nadzieję,/ By mnie rozum miał ratować,/ Bóg sam mocenmocen --- ma moc, siłę. to hamować.