<utwor><rdf:RDF xmlns:rdf="http://www.w3.org/1999/02/22-rdf-syntax-ns#">
<rdf:Description rdf:about="http://redakcja.wolnelektury.pl/documents/book/treny-tren-xii/">
<dc:creator xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Kochanowski, Jan</dc:creator>
<dc:title xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Tren XII. (Żaden ojciec podobno barziej nie miłował...)</dc:title>
<dc:relation.isPartOf xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">http://www.wolnelektury.pl/lektura/treny</dc:relation.isPartOf>
<dc:contributor.editor xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Wilczek, Piotr</dc:contributor.editor>
<dc:contributor.editor xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Sekuła, Aleksandra</dc:contributor.editor>
<dc:contributor.technical_editor xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Sutkowska, Olga</dc:contributor.technical_editor>
<dc:publisher xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Fundacja Nowoczesna Polska</dc:publisher>
<dc:subject.period xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Renesans</dc:subject.period>
<dc:subject.type xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Liryka</dc:subject.type>
<dc:subject.genre xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Tren</dc:subject.genre>
<dc:description xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Narodową z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BN.</dc:description>
<dc:identifier.url xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/treny-tren-xii</dc:identifier.url>
<dc:source xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Jan Kochanowski, Treny, Drukarnia Łazarzowa, wyd. 2, Kraków, 1583</dc:source>
<dc:rights xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Domena publiczna - Jan Kochanowski zm. 1584</dc:rights>
<dc:date.pd xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">1655</dc:date.pd>
<dc:format xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">xml</dc:format>
<dc:type xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">text</dc:type>
<dc:type xml:lang="en" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">text</dc:type>
<dc:date xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">2009-04-28</dc:date>

<dc:language xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">pol</dc:language>
<dc:relation.coverImage.url xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">http://redakcja.wolnelektury.pl/media/dynamic/cover/image/843.jpg</dc:relation.coverImage.url>
<dc:relation.coverImage.attribution xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">there was snow, slightly everything@Flickr, CC BY 2.0</dc:relation.coverImage.attribution>
<dc:relation.coverImage.source xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/843</dc:relation.coverImage.source>
</rdf:Description>
</rdf:RDF><liryka_l>

<autor_utworu>Jan Kochanowski</autor_utworu>

<dzielo_nadrzedne>Treny</dzielo_nadrzedne>

<nazwa_utworu>Tren XII. (Żaden ojciec podobno barziej nie miłował...)<pe>W przypisach gwiazdką oznaczono wyrazy, które są używane do dziś, ale których znaczenie w <tytul_dziela>Trenach</tytul_dziela> jest odmienne od znaczenia obecnego.</pe></nazwa_utworu>





<strofa>Żaden ociec<pr><slowo_obce>ociec</slowo_obce> (starop.) --- ojciec.</pr> podobno barziej<pr><slowo_obce>barziej</slowo_obce> (starop.) --- bardziej.</pr> nie miłował/
<wers_wciety typ="2">Dziecięcia, żaden barziej nad mię nie żałował<pr><slowo_obce>żałować</slowo_obce> --- tu: opłakiwać.</pr>.</wers_wciety>/
A też ledwie sie kiedy<pr><slowo_obce>ledwie sie kiedy</slowo_obce> (starop.) --- rzadko się kiedy.</pr> dziecię urodziło,/
<wers_wciety typ="2">Co by łaski rodziców swych tak godne było<pr><slowo_obce>łaski godne</slowo_obce> --- godne serdeczności, życzliwości, miłości.</pr>:</wers_wciety>/
Ochędożne<pr><slowo_obce>ochędożny</slowo_obce> (starop.) --- schludny, czysty.</pr><uwaga>zob. też Tren VII: ochędóstwo</uwaga>, posłuszne, karne, niepieszczone<pr><slowo_obce>niepieszczony</slowo_obce> --- nie rozpieszczony.</pr>,/
<wers_wciety typ="2">Śpiewać, mówić, rymować, jako co uczone<pr><slowo_obce>jako co uczone</slowo_obce> (starop.) --- jakby specjalnie uczone lub: jak ktoś, kogo uczono.</pr>;</wers_wciety>/
Każdego ukłon trafić<pr><slowo_obce>ukłon trafić</slowo_obce> --- naśladować ukłony.</pr>, wyrazić postawę<pr><slowo_obce>wyrazić postawę</slowo_obce> --- przedstawić czyjeś zachowanie się, naśladować je.</pr>,/
<wers_wciety typ="2">Obyczaje panieńskie umieć i zabawę<pr><slowo_obce>zabawa</slowo_obce>* (daw.) --- zajęcie.</pr>.</wers_wciety>/
Roztropne, obyczajne<pr><slowo_obce>obyczajny</slowo_obce> (daw.) --- grzeczny; znający obyczaje.</pr>, ludzkie, nierzewniwe<pr><slowo_obce>nierzewniwy</slowo_obce> (starop.) --- niepłaczliwy.</pr>,/
<wers_wciety typ="2">Dobrowolne<pr><slowo_obce>dobrowolny</slowo_obce>* (starop.) --- chętny, posłuszny, pełny dobrej woli.</pr>, układny<pr><slowo_obce>układny</slowo_obce> (daw.) --- zgodliwy, grzeczny.</pr>, skromne<pr><slowo_obce>skromny</slowo_obce> --- w znaczeniu współczesnym lub: spokojny, pokorny.</pr> i wstydliwe.</wers_wciety>/
Nigdy ona po ranu karmie nie wspomniała<pr><slowo_obce>po ranu karmie nie wspomniała</slowo_obce> --- z rana nie dopominała się o jedzenie; <slowo_obce>karmia</slowo_obce> (starop.): pokarm, dziś tylko o pokarmie dla zwierząt mówi się karma.</pr>,/
<wers_wciety typ="2">Aż pierwej Bogu swoje modlitwy oddała.</wers_wciety>/
Nie poszła spać, aż pierwej matkę pozdrowiła/
<wers_wciety typ="2">I zdrowie rodziców swych Bogu poruczyła<pr><slowo_obce>poruczyć</slowo_obce> (daw.)--- powierzyć.</pr>.</wers_wciety>/
Zawżdy przeciwko ojcu<pr><slowo_obce>przeciwko ojcu</slowo_obce>* --- tu: naprzeciw ojcu, w kierunku ojca, na spotkanie ojca.</pr> wszytki przebyć progi,/
<wers_wciety typ="2">Zawżdy sie uradować i przywitać z drogi.</wers_wciety>/
Każdej roboty pomóc<pr><slowo_obce>Każdej roboty pomóc</slowo_obce> (starop.) --- pomóc w każdej robocie, przy każdej robocie.</pr>, do każdej posługi/
<wers_wciety typ="2">Uprzedzić było wszytki rodziców swych sługi<pr><slowo_obce>Uprzedzić (...) wszytki rodziców swych sługi</slowo_obce> (starop.) --- uprzedzić w wykonywaniu posług służbę swych rodziców.</pr>.</wers_wciety>/
A to w tak małym wieku<pr><slowo_obce>w tak małym wieku</slowo_obce> --- w tak młodym, delikatnym wieku.</pr> sobie poczynała,/
<wers_wciety typ="2">Że więcej nad trzydzieści miesięcy nie miała.</wers_wciety>/
Tak wiele cnót jej młodość i takich dzielności/
<wers_wciety typ="2">Nie mogła znieść: upadła od swej[że] bujności<pr><slowo_obce>bujność</slowo_obce> --- obfitość plonu, wybujałość.</pr>,</wers_wciety>/
Żniwa nie doczekawszy. Kłosie mój jedyny/
<wers_wciety typ="2">Jeszcześ mi sie był nie zstał<pr><slowo_obce>nie zstał się</slowo_obce> (starop.) --- nie dojrzał.</pr>, a ja twej godziny</wers_wciety>/
Nie czekając<pr><slowo_obce>twej godziny nie czekając</slowo_obce> --- nie czekając na właściwą dla ciebie chwilę (aż staniesz się dorosła).</pr>, znowu cię w smutną ziemię sieję,/
<wers_wciety typ="2">Ale pospołu z tobą grzebę<pr><slowo_obce>grzebę</slowo_obce> (forma starop.) --- grzebię.</pr> i nadzieję,</wers_wciety>/
Bo już nigdy nie wznidziesz<pr><slowo_obce>nie wznidziesz</slowo_obce> (forma starop.) --- nie wzejdziesz.</pr> ani przed mojema/
<wers_wciety typ="2">Wiekom wiecznie<pr><slowo_obce>wiekom wiecznie</slowo_obce> (starop.) --- po wiek wieków, na wiek wieków.</pr> zakwitniesz smutnemi oczema<pr><slowo_obce>przed mojema (...) oczema</slowo_obce> (starop.) --- przed moimi oczami.</pr>.</wers_wciety></strofa>

</liryka_l></utwor>