Kochanowski, Jan Tren V. (Jako oliwka mała pod wysokim sadem...) http://www.wolnelektury.pl/lektura/treny Wilczek, Piotr Sekuła, Aleksandra Sutkowska, Olga Fundacja Nowoczesna Polska Renesans Liryka Tren Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Narodową z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BN. http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/treny-tren-v Jan Kochanowski, Treny, Drukarnia Łazarzowa, wyd. 2, Kraków, 1583 Domena publiczna - Jan Kochanowski zm. 1584 1655 xml text text 2009-04-28 L SP3 pol http://redakcja.wolnelektury.pl/media/dynamic/cover/image/1685.jpg lunch bag and coffee cup, slightly everything@Flickr, CC BY 2.0 http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/1685 Jan Kochanowski Treny Tren V. (Jako oliwka mała pod wysokim sadem...)W przypisach gwiazdką oznaczono wyrazy, które są używane do dziś, ale których znaczenie w Trenach jest odmienne od znaczenia obecnego. Jako oliwka mała pod wysokim sademsad* (starop.) --- drzewo owocowe./ Idzieidzie* (starop.) --- rośnie. z ziemiez ziemie (forma starop.) --- z ziemi. ku górze macierzyńskim szlademmacierzyńskim szladem (starop.) --- śladem matki, drzewa macierzyńskiego, zwanego tu sadem (w. 1).,/ Jeszcze ani gałązek, ani listków rodząc,/ Sama tylko dopirodopiro (starop.) --- dopiero. szczupłym prątkiemszczupły prątek (starop.) --- cienki pęd. wschodząc;/ Tę, jesli ostre ciernieciernie* (daw.) --- cierniste krzewy (np. tarnina, głóg). lub rodnerodny (starop.) --- urodzajny, bujny, plenny, rodzący. pokrzywy/ Uprzątając, sadowniksadownik --- ogrodnik zajmujący się owocami (por. czas. ,,sadzić"). podciął ukwapliwyukwapliwy (starop.) --- skwapliwy, śpieszący się, niecierpliwy.,/ Mdlejemdleć (daw.) --- tracić siły, słabnąć, więdnąć. zaraz, a zbywszyzbywszy (starop.) --- pozbywszy się, utraciwszy. siły przyrodzonejprzyrodzony (daw.) --- naturalny.,/ Upada przed nogami matki ulubionej./ Takci sie mej namilszej Orszuli dostało:/ Przed oczyma rodziców swoich rostącrostąc (starop.; imiesł. od rość: rosnąć)--- rosnąc., mało/ Od ziemie sie comało (...) co (starop.) --- zaledwie, trochę. wznióswszy, duchem zaraźliwymduch zaraźliwy --- tchnienie zarazy lub porażająca zła siła, siła diabelska./ Srogiej śmierci otchnionaotchniony (daw.) --- owiany (zob. wyrazy ,,tchnąć", ,,tchnienie", ,,oddech")., rodzicom troskliwymtroskliwy* (starop.) --- stroskany, zatroskany./ U nóg martwa upadła. O zła PersefonoPersefona --- tu: uosobienie śmierci.zob. też Tren II i IV,/ Mogłażeś tak wielu łzamłzam (starop. forma C. lp. rodz. ż.) --- łzom. dać upłynąć płonopłono (starop.) --- daremnie, na próżno (dziś mówi się: ,,płonne nadzieje").?