Zygielbojm, Szmul Sekuła, Aleksandra Choromańska, Paulina 2022-07-22 2014 Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). xml http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/zygielbojm-ostatni-list pol Fundacja Nowoczesna Polska Domena publiczna - Szmul Zygielbojm zm. 1943 List Szmula M. Zygielbojma do Prezydenta Władysława Raczkiewicza i Generała Władysława Sikorskiego, Londyn, 11 maja 1943. https://pl.wikisource.org/wiki/Ostatni_list_Szmula_Zygielbojma#/media/Plik:Szmul_Zygielbojm_suicide_letter_1943.jpg List Współczesność Epika Ostatni list text https://redakcja.wolnelektury.pl/media/cover/use/7054.jpg Rodzina pojmana w trakcie powstania w getcie warszawskim i eskortowana na Umschlagplatz. Z przodu po lewej Jehuda Neyer (z domu Tolub), która trzyma pod rękę swoją teściową. Dziewczynka jest córką Jehudy i Awrahama Neyera widocznego po jej lewej stronie., autor nieznany, domena publiczna http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/7054 https://wolnelektury.pl/media/book/pdf/zygielbojm-ostatni-list.pdf ISBN-978-83-288-6728-4 ISBN application/pdf https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/zygielbojm-ostatni-list.html ISBN-978-83-288-6729-1 ISBN text/html https://wolnelektury.pl/media/book/txt/zygielbojm-ostatni-list.txt ISBN-978-83-288-6730-7 ISBN text/plain https://wolnelektury.pl/media/book/epub/zygielbojm-ostatni-list.epub ISBN-978-83-288-6731-4 ISBN application/epub+zip https://wolnelektury.pl/media/book/mobi/zygielbojm-ostatni-list.mobi ISBN-978-83-288-6732-1 ISBN application/x-mobipocket-ebook DND 1DTP 3MP Szmul Mordechaj Zygielbojm ur. 21 lutego 1895 w Borowicy zm. 12 maja 1943 w LondynieNajważniejsze utwory: Stop Them Now. German Mass Murder of Jews in Poland (1942), Ostatni list (1943) Społecznik, aktywista w robotniczych związkach zawodowych, działacz Bundu, członek komitetu centralnego tej partii; radny Warszawy (od 1927) i Łodzi (od 1936), w 1939 r. organizator obrony Warszawy przed inwazją hitlerowskich Niemiec, następnie organizator podziemnego żydowskiego ruchu oporu, wszedł w skład Judenratu; wydostawszy się z okupowanej Polski, wziął udział w konferencji europejskich partii socjaldemokratycznych, przedstawiając sytuację Żydów na ziemiach polskich; od 1942 członek Rady Narodowej RP w Londynie. Działając na emigracji, Zygielbojm z wielkim zaangażowaniem informował o dokonującej się na terenach Polski zagładzie Żydów i próbował wpłynąć na wszelkie instytucje i osoby, które mogłyby powstrzymać ludobójstwo. Szczegółowe informacje, które otrzymywał w raportach polskich i żydowskich organizacji podziemnych z Polski, próbował wykorzystać jako argument mający skłonić do niezwłocznej interwencji politycznej i militarnej i przeciwdziałania dokonywanym zbrodniom. Raportowane fakty przekazywał Światowemu Kongresowi Żydów i Amerykańskiemu Kongresowi Żydowskiemu, licząc na wykorzystanie wpływów tych organizacji i wywarcie przez nie nacisku na rządy państw alianckich. Pisał także listy do prezydenta Roosevelta i przemawiał na antenie radia BBC. W 1942 r. wydał po angielsku broszurę ze wstępem lorda Wedgwooda pt. Stop Them Now. German Mass Murder of Jews in Poland (,,Powstrzymajcie ich natychmiast. Niemieckie masowe mordy na Żydach w Polsce") informującą o masowej, metodycznej akcji unicestwiania ludności żydowskiej na okupowanych terenach Polski. Jednak wytężone działania Zygielbojma nie przyniosły rezultatu; nie skłoniły do udzielenia resztkom ludności żydowskiej w Polsce również wieści o ich zrywie powstańczym. 12 lub 13 maja 1943 roku, po upadku powstania w getcie warszawskim, w którym zginęła jego żona i syn, Zygielbojm popełnił samobójstwo w geście protestu przeciw bezczynności państw alianckich wobec Zagłady Żydów w Europie. Pozostawiony przez niego ostatni list (półtorej strony maszynopisu), nosi datę 11 maja i jest adresowany do prezydenta RP Władysława Raczkiewicza i premiera Władysława Sikorskiego. W Wikipedii: https://pl.wikipedia.org/wiki/Szmul_Zygielbojm Poprzedzający samobójczą śmierć Ostatni list Szmula Zygielbojma to wstrząsający dokument z czasów II wojny światowej. Akt odebrania sobie życia stanowił w przypadku tego społecznika i aktywnego działacza Bundu ostatni, rozpaczliwy gest protestu wobec bezsilności i bezczynności świata patrzącego na Zagładę Żydów: ludobójstwo dokonujące się metodycznie w sercu Europy. To także gest dołączenia do towarzyszy, którzy zorganizowali zbrojne powstanie w getcie w Warszawie i polegli w walce. List (półtorej strony maszynopisu) nosi datę 11 maja i jest adresowany do prezydenta RP Władysława Raczkiewicza i premiera Władysława Sikorskiego. Zygielbojm popełnił samobójstwo 12 lub 13 maja 1943 roku, po upadku powstania w getcie warszawskim, w którym zginęła jego żona i syn. Treść listu (zgodna z pisownią oryginału): Do porównania skan: https://pl.wikisource.org/wiki/Ostatni_list_Szmula_Zygielbojma#/media/Plik:Szmul_Zygielbojm_suicide_letter_1943.jpg Wprowadzono następujące zmiany przy opracowaniu tekstu: 1. Zmiany zapisu tekstu:/ * dodano autora i tytuł; / * połączono w jednym wersie funkcję i nazwisko każdego z adresatów / * zmieniono podział na linie tekstu w zakończeniu listu: ,,(...) i wszystko, co / mi było (...)" -> ,,(...) i wszystko, / co mi było (...)". 2. Korekta (poprawienie błędów źródła): Generala -> Generała; odpowiednią akcje > (...) akcję;/ Sikorskiego? -> Sikorskiego / Odpowiedtialność > Odpowiedzialność/ teź -> też/ skierują skierują > skierują/ odpowiadało rozmiarom dramatu, dokonującego się > odpowiadało rozmiarom dramatu dokonującego się 3. Uwspółcześnienia i zmiany zapisu: rozszerzenie skrótu: R.P. -> R[zeczpospolitej] P[olskiej] / 'Bundu' -> Bundu / okrócieństwem -> okrucieństwem; żydowstwa > żydostwa / Zamurami -> Za murami, nie dostatecznie -> niedostatecznie/ przedewszystkiem -> przede wszystkim/ ghett -> gett, w ghecie > w getcie/ tragedji > tragedii, miljinów > milionów, opnji > opinii/ Żydów Polskich > Żydów polskich/ 700. 000 > 700 000; 300, 000 > 300 000 Interpunkcja została uwspółcześnieona zgodnie z obowiązującą normą. Szmul Zygielbojm Ostatni list Szmul M. Zygielbojm członek Rady Narodowej R. P. 11 maja 1943, 12, Porchester Square, London W. 2 Phone: Bayswater 1626 Do Pana Prezydenta R[zeczpospolitej] P[olskiej], Władysława Raczkiewicza, Do Pana Prezesa Rady Ministrów, Generała Władysława Sikorskiego Panie Prezydencie, Panie Premierze, Pozwalam sobie kierować do Panów ostatnie moje słowa, a przez Panów --- do Rządu i społeczeństwa polskiego, do Rządów i Narodów państw sprzymierzonych, do sumienia świata: Z ostatnich wiadomości z Kraju wynika bez żadnych wątpliwości, że Niemcy z całym bezwzględnym okrucieństwem mordują już obecnie resztki Żydów w Polsce. Za murami gett odbywa się obecnie ostatni akt niebywałej w dziejach tragedii. Odpowiedzialność za zbrodnię wymordowania całej narodowości żydowskiej w Polsce spada przede wszystkim na sprawców, ale pośrednio obciąża ona również ludzkość całą, Narody i Rządy Państw Sprzymierzonych, które do dziś dnia nie zdobyły się na żaden czyn konkretny w celu ukrócenia tej zbrodni. Przez bierne przypatrywanie się temu mordowi milionów bezbronnych i zmaltretowanych dzieci, kobiet i mężczyzn stały się jego współwinowajcami. Muszę też stwierdzić, że, aczkolwiek Rząd Polski w bardzo dużym stopniu przyczynił się do poruszenia opinii świata, jednak niedostatecznie, jednak nie zdobył się na nic takiego nadzwyczajnego, co by odpowiadało rozmiarom dramatu dokonywującego się w Kraju. Z blisko 3 i pół miliona Żydów polskich i około 700 000 Żydów deportowanych do Polski z innych krajów żyło jeszcze w kwietniu tego roku, według doniesień oficjalnych kierownictwa podziemnego Bundu, przesłanych nam przez Delegata Rządu, około 300 000. A mord trwa nadal bez przerwy. Milczeć nie mogę i żyć nie mogę, gdy giną resztki ludu żydowskiego w Polsce, którego reprezentantem jestem. Towarzysze moi w getcie warszawskim zginęli z bronią w rękuTowarzysze moi w getcie warszawskim zginęli z bronią w ręku (...) --- nawiązanie do powstania zbrojnego na terenie warszawskiego getta, trwającego od 19 kwietnia do 16 maja 1943 roku, którego uczestnikami byli m.in. liczni członkowie Bundu (np. Marek Edelman), partii, z ramienia której Szmul Zygielbojm został członkiem Rady Narodowej Rzeczpospolitej Polskiej na wychodźstwie w Londynie., w ostatnim porywie bohaterskim. Nie było mi dane zginąć tak jak oni, razem z nimi. Ale należę do nich, do ich grobów masowych. Przez śmierć swą pragnę wyrazić najgłębszy protest przeciwko bezczynności, z jaką świat się przypatruje i pozwala lud żydowski wytępić. Wiem, jak mało znaczy życie ludzkie, szczególnie dzisiaj. Ale skoro nie potrafiłem tego dokonać za życia, może śmiercią swą przyczynię się do wyrwania z obojętności tych, którzy mogą i powinni działać, by teraz jeszcze, w ostatniej bodaj chwili, uratować od niechybnej zagłady tę garstkę Żydów polskich, jaka jeszcze żyje. Życie moje należy do ludu żydowskiego w Polsce, więc je daję. Pragnę, by ta garstka, która ostała się jeszcze z kilkumilionowego żydostwa polskiego, dożyła wraz z masami polskimi wyzwolenia, by mogła oddychać w Kraju i w świecie wolności i sprawiedliwości socjalizmu, za wszystkie swe męki i cierpienia nieludzkie. A wierzę, że taka właśnie Polska powstanie i że taki właśnie świat nastąpi. Ufam, że Pan Prezydent i Pan Premier skierują powyższe moje słowa do wszystkich tych, dla których przeznaczone są, i że Rząd Polski natychmiast rozpocznie odpowiednią akcję na terenie dyplomatycznym i propagandowym, ażeby jednak tę resztkę żyjących jeszcze Żydów polskich uratować przed zagładą. Żegnam wszystkich i wszystko, co mi było drogie i co kochałem. [odręczny podpis:] S. Zygielbojm