Szlengel, Władysław Ostatnia legenda o Golemie Kozioł, Paweł Choromańska, Paulina Kopeć, Aleksandra Tulicka, Agnieszka Fundacja Nowoczesna Polska Współczesność Liryka Wiersz Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Publikacja sfinansowana ze środków pozostałych ze zbiórek, które nie zakończyły się sukcesem. http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/szlengel-ostatnia-legenda-o-golemie/ Władysław Szlengel, Co czytałem umarłym, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1979. Domena publiczna - Władysław Szlengel zm. 1943 2014 xml text text 2018-08-07 pol https://redakcja.wolnelektury.pl/media/cover/image/5978.jpg Late Night, Georgie Pauwels@Flickr, CC BY 2.0 http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/5978 Co czytałem umarłym Władysław Szlengel Ostatnia legenda o Golemiegolem --- w legendach żydowskich istota stworzona na podobieństwo człowieka, zazwyczaj z gliny, żywa lecz pozbawiona duszy i dlatego posłuszna poleceniom człowieka, który ją stworzył. Stworzenie golema wiązało się z powtórzeniem Boskiego procesu kreacji. Jak głosi stara legenda poetycka, a może prawda, przed laty został w getto w Pradze czeskiej stworzony Golem --- stwór z gliny. Gdzie Golem przepadł --- nikt nie wie i wiele na ten temat krąży legend i podań. Oto ostatnia opowieść o Golemie. Uliczka jest ciasna i mała/ miasteczko wdeptane w mrok/ już cicho --- upiornej ciszy/ żaden nie spłoszy krok --- Zielony jest księżyc na dachu/ w ślepe okno wślizguje się kot/ wiatr podgwizduje ze strachu/ łomoce chybotny płot Załopotało na schodach/ zaskrzypiał na dachu gont/ mamo... coś stąpa w sieni/ kto idzie?... dokąd i skąd? Sunie coś ciężko za drzwiami/ załóż na skoble łom/ w imię Ojca i Syna/ Boże ochroń ten dom... Puk... puk... kto puka śród nocy?/ już późno... już północ wnet/ trzasły kołki na skoblach/ zaszurał... zasapał... wszedł... Głową sięga powały/ z gliny żółtej jest cały/ szeroki ciężki jak gmach/ patrzy.../ strach --- Glina w szmatach i płótnach/ bryła ciężka i smutna/ Uciekłem --- mówi --- przyszedłem/ dwa dni idę polem/ Kto ty?????/ GOLEM Zrobili mnie --- mówi --- z gliny/ z własnej swojej ochoty/ nie pytali --- zlepili/ do ciężarów --- roboty... GOLEM jestem --- powiada ---/ macierz nie jest kobietą/ w getto mnie ulepilii/ i zamknęli mnie w gettogetto --- dziś wyraz ten jest odmienny; wg współczesnej normy winno być: w getcie. Serce zabrali/ oczy zabrali/ z gliny zrobili/ robić kazali Wodę im nosić/ rąbać im drwa/ getto zamknięte/ zamknięty ja... I nogą z gliny/ i z gliny ręką/ co chcą to robiąco chcą to robią --- możliwa poprawka: co chcą to robię/ glina jest miękka.../ i muszę spełniać ich wolę/ uciekłem z getto/ Kto jesteś??/ GOLEM Już nie zobaczę/ już mnie nie chycą/ szedłem tu polem/ czarną ulicą Szedłem legendą/ zwidą i bajdą/ szukać mnie będą/ ale nie znajdą. Dłonie wyciągnął/ w tył się wygina/ pada do kolan/ Matki i syna... Księżyc zielony/ siny i zły/ skrzyp okiennicy/ zawodzą psy... Matko Chrystusa/ ochroń nas przed złem/ --- Tu nie jest getto/ --- Uciekłem... wiem... W imię Chrystusa/ czy nam się śni?/ czego chcesz od nas/ --- Zamknijcie drzwi... Ja jestem z gliny/ może ulepić/ może mnie mądrzej/ przerobić lepiej... Może wam mogę/ i więcej dać/ zróbcie mnie abym/ umiał się śmiać... Dajcie tu przy was/ dajcie tu kąt/ padnę gliniany/ nie pójdę stad OpiekaBędę legendą/ zwidą i bajdą/ szukać mnie będą/ ale nie znajdą/ żyć --- pragnę --- śpiewać/ . . . . . . . . . . . . i drzwi zamknęli/ i rzekli... siądź... I przepadł w tłumie/ i już go nie ma/ nie widział odtąd/ nikt już Golema/ Kondycja ludzkaA to jest morał legendy główny:/ Golem wśród ludzi/ stał się ludziom równy.