Szlengel, Władysław Okolice Warszawy Kozioł, Paweł Choromańska, Paulina Kopeć, Aleksandra Tulicka, Agnieszka Fundacja Nowoczesna Polska Współczesność Liryka Wiersz Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Publikacja sfinansowana ze środków pozostałych ze zbiórek, które nie zakończyły się sukcesem. http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/szlengel-okolice-warszawy/ Władysław Szlengel, Co czytałem umarłym, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1979. Domena publiczna - Władysław Szlengel zm. 1943 2014 xml text text 2018-08-07 pol https://redakcja.wolnelektury.pl/media/cover/image/5978.jpg Late Night, Georgie Pauwels@Flickr, CC BY 2.0 http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/5978 Co czytałem umarłym Władysław Szlengel Okolice Warszawy Stał człowiek na skrzyżowaniu/ o świcie, drżąc jak liść.../ i patrzył... patrzył w niebo ---/ i nie wiedział, dokąd iść... Tak dłużej być nie może,/ nie będę dłużej mógł.../ Dziś trzeba zdecydować/ i wybrać jedną z dróg... Czy dać im prezent z życia,/ swe życie-ersatzersatz (niem.) --- namiastka.,/ iść dobrowolnie do nich/ na Stawki na placna Stawki na plac --- mowa o Umschlagplatz (niem.: placu przeładunkowym), usytuowanym przy skrzyżowaniu ul. Stawki i Dzikiej; początkowo służył on wymianie towarów między gettem a światem zewnętrznym, później gromadzono na nim ludzi wywożonych do Treblinki.? Czy muremCzy murem... --- mowa o ucieczce przez mur getta.... i do miasta/ na Chłodną... i dalej.../ na rojną Marszałkowską.../ i do pachnących Alej?... A potem pod Belweder.../ zasłuchać się w piosenki/ jesiennych suchych liści/ złocących dziś Łazienki?... Stał na skrzyżowaniu/ bezradny mężczyzna:/ --- na Mokotów? Czy na Pragę?.../ A może Pelcowizna?... SamobójstwoI wreszcie machnął ręką.../ Postanowił bez słowa.../ I wybrał drogę.../ ........ Czerniakowa Czerniaków, Adam (1880--1942) --- inżynier, przed wojną m.in. radny warszawski, w jej trakcie prezes Rady Żydowskiej, popularnie zwanej Gminą, w okupowanej Warszawie. Organizator życia w warszawskim getcie, m. in. pomocy społecznej, nielubiany jednak przez mieszkańców, zarzucających mu uległość wobec Niemców. Popełnił samobójstwo 23 lipca 1942, wiedząc że rozpoczęta przez Niemców akcja wysiedleńcza prowadzi do likwidacji getta. W liście do żony pisał: ,,Żądają ode mnie, abym własnymi rękami mordował dzieci mego narodu, nie pozostaje mi nic innego jak umrzeć". Pisał Dziennik getta warszawskiego, opublikowany w roku 1972 (,,Biuletyn Żydowskiego Instytutu Historycznego" 1972, nr 3/4). Wiersz wykorzystuje fakt, że nazwisko Czerniaków" brzmi tak samo jak nazwa warszawskiej dzielnicy.........