Szlengel, Władysław Bardzo przepraszam Kozioł, Paweł Choromańska, Paulina Kopeć, Aleksandra Tulicka, Agnieszka Fundacja Nowoczesna Polska Współczesność Liryka Wiersz Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Publikacja sfinansowana ze środków pozostałych ze zbiórek, które nie zakończyły się sukcesem. http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/szlengel-bardzo-przepraszam/ Władysław Szlengel, Co czytałem umarłym, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1979. Domena publiczna - Władysław Szlengel zm. 1943 2014 xml text text 2018-08-07 pol https://redakcja.wolnelektury.pl/media/cover/image/5978.jpg Late Night, Georgie Pauwels@Flickr, CC BY 2.0 http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/5978 Co czytałem umarłym Władysław Szlengel Bardzo przepraszam Kondycja ludzka, WalkaMuszę i musisz/ pragnąć i wierzyć --- / Tertium non daturTertium non datur (łac.) --- trzeciej możliwości nie ma../ Cierpieć i --- przeżyć/ kłami... pazurem!/ na wszystko przystać,/ zamieniać skórę / jak transformista./ Przebić się, przepchać/ największy zator,/ żyć bez oddechu/ ... presti [di] gitatorprestidigitator --- iluzjonista..../ O co tu chodzi?/ więc dobrze, wiedz to,/ tu chodzi o NAS/ żywe świadectwo.../ Jak w białe kruki/ niech patrzą na nas,/ niech o nas mówią/ noce do rana,/ --- że jest ważniejszy/ EinsteinEinstein, Albert (1879--1955) --- urodzony w Niemczech fizyk-teoretyk pochodzenia żydowskiego, autor teorii względności (szczególna teoria względności, wraz ze słynnym równaniem E=mc², ustalającym równoważność między masą a energią powstała w 1905 roku, ogólna teoria względności, stanowiąca teorię grawitacji, opublikowana została w 1916 roku). i TuwimTuwim, Julian (1894--1953) --- polski poeta, pisarz, satyryk, tłumacz poezji ros., fr. i niem. W dwudziestoleciu międzywojennym był jedną z najpopularniejszych postaci świata literackiego; współzałożyciel kabaretu Pikador i grupy poetyckiej Skamander, blisko związany z ,,Wiadomościami Literackimi". W latach 1939--1936 na emigracji, m. in. w Rio de Janeiro.!!!/ --- dajcie mi spokój!!/ o kim tu mówić? Czym świat wzbogacą,/ gdy zrobią krocie,/ pisząc i mówiąc/ o swej tęsknocie,/ o swym współczuciu,/ O NASZEJ ofierze./ Dajcie mi spokój!!!/ Ja im nie wierzę!!!/ Czym uszczęśliwi/ tom FeuchtwangeraFeuchtwanger, Lion --- właśc. Jakub Arje (1884--1958), autor m.in. powieści Żyd Süß (1925), na podstawie której Veit Harlan nakręcił propagandowy, a niezgodny z jej wymową film, oraz Wojny żydowskiej (1932), której jednym z bohaterów jest Józef Flawiusz.,/ gdy z dokumentów/ prawdę wyszpera,/ gdy tajemnice wysupła pierwszy/ z ogłoszeń GMINYGmina --- potoczne określenie Rady Żydowskiej, reprezentującej mieszkańców getta przed władzami okupacyjnymi./ I moich wierszy!!!/ Tuwim w Janeiro/ opływa w łaski,/ płacząc nad dolą/ braci warszawskich./ ChaplinChaplin, Charlie --- właśc. Charles Spencer Chaplin, (1889--1977), aktor komiczny i reżyser, gwiazda kina niemego. Urodzony w Londynie, karierę zrobił w USA. Stworzył postać trampa Charliego, biedaka o złotym sercu, wyposażonego w melonik, muszkę i laseczkę. W filmie Dyktator (1940) parodiował Adolfa Hitlera. zbuduje/ mur w Hollywoodzie,/ w gettogetto --- dziś wyraz ten jest odmienny: w getcie. z tektury/ najęci ludzie,/ dolaroroby/ w obfitym cielsku/ ,,dy boneOj di bone (jidysz) --- fragment piosenki Leopolda Rubinsteina, kompozytora, muzyka i śpiewaka z warszawskiego getta. Poniżej fragment tej piosenki: Oj, di bone! Ich will niszt upgejbn di bone, Ich will noch a bisele lebn" (Oj, kartka żywnościowa! Ja nie chcę oddać tej kartki, ja chcę jeszcze żyć)." będą wyć po angielsku,/ a Chaplin będzie/ miliony zbierać/ w roli PinkertaPinkert --- nazwisko rodziny prowadzącej żydowskie przedsiębiorstwo pogrzebowe, funkcjonujące również w getcie warszawskim./ al[bo] GepneraGepner, Abram (1872--1943) --- przed wojną kupiec i radny, w jej trakcie m.in. przewodniczący Zakładu Zaopatrzenia przy Radzie Żydowskiej w getcie warszawskim../ HubermanHuberman, Bronisław (188--1947) --- skrzypek-wirtuoz i pedagog muzyczny pochodzenia żydowskiego. zagra,/ WellsWells, Herbert George (1866--1946) --- pisarz, klasyk fantastyki naukowej, autor m. in. Wojny światów, Wehikułu czasu i Wyspy doktora Moreau. coś dopowie,/ MannMann, Tomasz (1875--1955) --- niemiecki prozaik, laureat Nagrody Nobla w roku 1929, autor m. in powieści Czarodziejska góra (1924) i Doktor Faustus (1947). w 4 tomach/ wyda swą powieść,/ będą płakali wzruszeni bardzo,/ będą krzyczeli,/ jak bardzo gardzą,/ jak ich poruszył nasz los do dna,/ bardzo przepraszam,/ a ja?/ zrobią fortunki,/ plus szum i sława,/ za to, co było/ w mieście Warszawa,/ Pamięćbędą obchodzić,/ będą mnie święcić,/ a ja co na to/ błogiej pamięci?/ Bujda, panowie,/ lipa, panowie,/ ja to przeżyję ---/ JA to opowiem ---/ ja sam wykrzyczę/ stoma głosami/ rymem i rytmem,/ stoma wierszami,/ niech nie współczują/ w naszym imieniu,/ wcale nie chcemy/ spoczywać w cieniu./ My przeżyjemy ---/ my mocne plemię ---/ gdzieś się schowamy,/ bodaj pod ziemię --- --- ---/ czytaj gazety/ i plotek słuchaj,/ to nic nie szkodzi,/ dodają ducha./ I zęby ściśnij,/ zaciśnij pięście,/ uparty człowiek,/ uparte szczęście./ Nie tylko DisneyDisney, Walt (1901--1966) --- amerykański animator, reżyser i producent filmowy, założyciel istniejącego do dziś studia filmowego. ma w głowie olej,/ my także, Żydzi,/ już na nas kolej,/ chcemy grejpfrutów,/ chcemy stadionów,/ pięknych podróży,/ miękkich wagonów,/ są mocni Żydzi tam w USA ---/ bardzo przepraszam,/ a ja???/ Ostatnia stawka też ma znaczenie,/ stawić na wszystko w takiej grze,/ nie ma przegranej --- kto gra, wygrywa./ Panie, panowie --- faites vos jeuxfaites vos jeux (fr.) --- stawiajcie zakłady; okrzyk krupiera w kasynie przy rozpoczęciu partii ruletki. ---/ i nie mów o szczęściu Wellsa i LopkaLopek --- pseudonim Kazimierz Krukowskiego (1901--1984), aktora kabaretowego, rewiowego i filmowego pochodzenia żydowskiego; podczas II wojny światowej przedostał się najpierw do ZSRR, a potem, wraz z armią Andersa, do Europy zachodniej..