Syrokomla, Władysław Wspomnienia Nieświeża http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/syrokomla-rymy-ulotne Sekuła, Aleksandra Choromańska, Paulina Fundacja Nowoczesna Polska Romantyzm Liryka Sonet Utwór powstał w ramach konkursu ,,Współpraca w dziedzinie dyplomacji publicznej 2013", realizowanego za pośrednictwem MSZ RP w roku 2013. Zezwala się na dowolne wykorzystanie utworu, pod warunkiem zachowania ww. informacji, w tym informacji o stosowanej licencji, o posiadaczach praw oraz o konkursie ,,Współpraca w dziedzinie dyplomacji publicznej 2013". Publikacja wyraża jedynie poglądy autora i nie może byc utożsamiana z oficjalnym stanowiskiem Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP. http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/syrokomla-rymy-ulotne-wspomienia-nieswieza http://www.dbc.wroc.pl/dlibra/docmetadata?id=8751&from=&dirids=1&ver_id=&lp=3&QI= Władysław Syrokomla, Gawędy i rymy ulotne, Nakładem Księgarni pod firmą Zawadzkiego i Węckiego, Warszawa 1853. Domena publiczna - Władysław Syrokomla zm. 1862 1933 xml text text 2013-10-23 pol http://redakcja.wolnelektury.pl/media/dynamic/cover/image/2625.jpg DSC_0228, jit bag@Flickr, CC BY 2.0 http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/2625 Władysław Syrokolma Rymy ulotne Wspomnienia Nieświeża Sonety I Wspomnienie Przemijanie, HistoriaGdzie po dwuwiecznym gwarze cisza uroczysta/ Zaległa Radźwiłłowskich złotych sal obszary,/ W murach, co pamiętają byt świetny, byt stary,/ Ja wlokłem dni powszednie, biédny biuralistabiuralista --- pracownik biurowy.. W starym blaszanym hełmie chowałem cygary,/ A otrząsłszy zbutwiałe malowidła z pyłów,/ Kiedy wiatr bił do okna, zastawiałem szpary,/ Obrazami Ostrogskich, Sapiehów, Radźwiłłów! W grobach, w gruzach, w gawędach i na starém płótnie/ Tylko przeszłość przelotem swój cień zostawiła, ---/ Czytałem po tych cieniach --- bolejąc okrutnie; Bom widział! że ta przeszłość --- choć zmarła, nadgniła,/ Jeszcze przy naszym wieku wyglądała butnie,/ Jak wśród wioski nędzarzów rycerska mogiła. II Miasto Małe i liche miasto stoi w rozwalinie ---/ Tu i ówdzie wśród gruzów nowy mur się błyszczy,/ Tu i ówdzie wieżyce, klasztory, świątynie ---/ Póki czas ich nie pozrze, burza nie poniszczy. Małe i liche miasto, co stoi w ruinie,/ Czyż komu łzę wywoła, ciekawość obudzi?/ Wędrowiec go w przejeździe obojętnie minie ---/ Jak mijamy podeszłych pospolitych ludzi. Lecz ten starzec --- to żołnierz lub bywalec może,/ W ranach swych męstwa, w zmarszczkach ma długich lat dzieje,/ Opowie ci swe losy, bitwy lub podróże. --- Miasto ma swoją przeszłość! swoje przywileje./ Przestarzały pargaminpargamin --- dziś: pergamin.?! --- o pożal się Boże!/ Człek go już nié wyczyta i mól nawet nie je. III Zamek Za szérokiém jeziorom na krańcu krainy/ Sterczy kamienny starzec --- i niekiedy z wieży/ Długo, z wolna, wydzwania ubiegłe godziny ---/ Nim ostatnią dni swoich godzinę uderzy. --- W piersiach jego, jak w piersiach stuletnich żołnierzy,/ Tylko pamięć na dawne zdarzenia i czyny, ---/ Teraźniejszość z przeszłością pogardliwie mierzy,/ Znał ojców --- jakże śmieszne w jego oczach syny! Czy odżyje? czy wskrzesi swoje dawne losy,/ Huczno --- po Radźwiłłowsku --- jeszcze ma nadzieję,/ Jeszcze dziad śmiało strzela wieżami w niebiosy, Jeszcze herby, obrazy i szpargałów stosy ---/ Strzeże jak świętość --- Boże! ta świętość spróchnieje/ Jak słowo bez znaczenia, roślina bez rosy. IV Groby Radziwiłłów W kościele pojezuickim Pod ogromną świątynią jest miejsce grobowe,/ Jest sklepisko podziemne, w niém ołtarz i krata,/ Daléj trumna przy trumnie --- wszystkie hebanowe,/ Wszystkie z dębu --- w nich kości długie leżą lata. Z trumien zgnilizna wieje --- choć arystokrata/ Przesiękły balsamami złożył tutaj głowę,/ Zgniły pany i panie --- tylko trwalsza szata,/ Szkiélet, herb --- ci przypomni ich życia osnowę. Swe imiona to złotem, to krwią nakreślili,/ W wiecznej pamięci ludów albo w dziejów karcie! ---/ Nie złorzecz... nie błogosław... oni ludźmi byli. Cóż gdyby oni z grobów powstali w tej chwili?/ Znów by bieżono do nich po łaski, po wsparcie,/ Lecz oni by z pogardą oczy odwrócili... V Alba Zwierzyniec Radziwiłłowski Ha! jak tu pięknie, miło, cienisto, zielono,/ Wnijdź w aleje lip starych, w brzezinowe lasy, ---/ I myślą pradziadowską orzeźwij twe łono ---/ I przenieś twoją pamięć w pradziadowskie czasy. Gdzie modlił się Sierotka, --- gdzie Karol zapasy/ Wiódł ze zwierzem --- obaczysz sarnę przepłoszoną ---/ Gdzie wrzały pełne życia Albańców hałasy,/ Sterczy pałac na łące ruderą czerwoną. Wyspa... kanał... tu może... --- precz stare wspomnienia/ One ciężkie dla duszy. --- W sercu zniewieściałém/ Może słodsze masz myśli i świeższe marzenia. Może miłość?... na trawie, co lipa ocienia,/ Siądź szczęśliwcze i lubym nakarm się zapałem,/ I ryj na korze cyfrę kochanki imienia... VI Święty krzyż, opactwo benedyktynów i mogiły miejśkiemiejśkie --- dziś popr.: miejskie. Krzyż błyszczy się za lasem --- daleko od miasta/ Mieszkanie eremitóweremita --- pustelnik. bieleje się w lesie ---/ A wysoko na górze, jak oko doniesie,/ Jest kościół --- na około gęstwina zarasta. Cisza... zaledwie czasem wiatr po liściach szasta,/ Albo echo od dzwonów po wąwozach rwie się ---/ O! tutaj często dzwonią przy śmiertelnych kresie --- / Cmentarz, Trup, Robak, VanitasTo gród trupi --- ludniejszy od żyjących miasta: Mogiła przy mogile, syny trupich kości,/ Robaki odraźliweodraźliwy --- odrażający. po ziemi się wleką, ---/ Trącasz nogą --- to czaszka --- w niéj gadzina gości. Smutno ci --- zmów pacierze --- nie złorzecz nicości/ Szalony synu ziemi --- bo dzień niedaleko/ Kiedy żywy zmarłemu grobu pozazdrości... VII Do Bogarodzicy W Słuckiéj BramieDo Bogarodzicy w Słuckiej Bramie --- nad jedyną, jaka była w Nieświeżu, bramą, nazwaną Słucką, jest kaplica N.P. Maryi z ołtarzem, przypominająca Ostrą Bramę wileńską. Bogarodzico! ku litości łatwa,/ Ty, co zrzenicą czuwasz niezmrużoną/ W bramie na warcie --- aby twoja dziatwa/ Bezpiecznie spała pod twoją obroną! O! strzeż tych świątyń, w których syn twój słodki/ Odbiéra od nas ofiary codzienne:/ I strzeż te domy, te baszty kamienne,/ Te rozwaliny --- dawny gród SierotkiSierotka --- przydomek jednego z Radziwiłłów, Mikołaja Krzysztofa (1549--1616).. ...........................