Syrokomla, Władysław Litwinom http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/syrokomla-gawedy Kotwica, Wojciech Sekuła, Aleksandra Choromańska, Paulina Fundacja Nowoczesna Polska Romantyzm Liryka Wiersz Utwór powstał w ramach konkursu ,,Współpraca w dziedzinie dyplomacji publicznej 2013", realizowanego za pośrednictwem MSZ RP w roku 2013. Zezwala się na dowolne wykorzystanie utworu, pod warunkiem zachowania ww. informacji, w tym informacji o stosowanej licencji, o posiadaczach praw oraz o konkursie ,,Współpraca w dziedzinie dyplomacji publicznej 2013". Publikacja wyraża jedynie poglądy autora i nie może byc utożsamiana z oficjalnym stanowiskiem Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP. http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/syrokomla-gawedy-litwinom http://www.dbc.wroc.pl/dlibra/docmetadata?id=8751&from=&dirids=1&ver_id=&lp=3&QI= Władysław Syrokomla, Gawędy i rymy ulotne, Nakładem Księgarni pod firmą Zawadzkiego i Węckiego, Warszawa 1853. Domena publiczna - Władysław Syrokomla zm. 1862 1933 xml text text 2013-10-23 pol http://redakcja.wolnelektury.pl/media/dynamic/cover/image/2593.jpg Poetry in Wall of Bridge, River Bradford, Bradford Dale/Moatlow Wood, Middleton, Derbyshire, eamoncurry123@Flickr, CC BY 2.0 http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/2593 Władysław Syrokomla Gawędy Litwinom Dedykacja Gawęd gminnych O bracia moi znad Wilii, znad Niemna!/ Gdy wam swojacka gawędka przyjemna,/ Zasiądźcie w kółko --- a ja wam pogwarzę;/ Stukniemy w czarki, rozweselim twarze,/ A może prawda wynurzy się na dnie,/ Albo się chwilka smutkowi wykradnie./ Ja czasem wierszyk skleciwszy naprędce,/ Lubię się wylaćwylać się --- wypowiedzieć (szeroko), wynurzyć, zwierzyć. w niewinnéj gawędce,/ A wy niekiedy serdecznie i czule/ Dajecie ucho sielskiemu gadule;/ Będziem wzajemnie radzi --- tak mi właśnie!/ Niechże kto teraz drzwi na klucz zatrzaśnie,/ Aby snadźsnadź (daw.) --- przecież. jaki panek, czy półpanek,/ Nie przyszedł wyśmiać naszych pogadanek./ U nas, wiadomo, domowa czeladka,/ Wiersz od siekiery, robota niegładka,/ A słuchacz patrząc w serce gospodarza,/ Wdzięczen z przyjęcia czém Pan Bóg obdarza./ Lud, Książka, SłowoŁatwiéj to z wami wywinąć się księdze,/ Bracia w kapocie i bracia w siermiędze!/ Gmin nieuczony łatwiéj się pozwoli/ Podkraść, wysłuchać: czy mu serce boli,/ Czy własna wina, czy Boża niełaska,/ Czy błoga radość po sercu pogłaska;/ Oblicze gminu blednie, to się płoni,/ Pierś przeźroczysta --- widno jak na dłoni;/ Na sercu grają uczucia otwarte!/ Łatwoż je schwycić i przenieść na kartę: ---/ A potém w kółku tych samych słuchaczy,/ Któż niedołężnéj piosnce nie przebaczy?/ Kto zechce śpiewekśpiewek --- dziś r.ż.: śpiewka. nicować dziadowski,/ Z myśli do myśli, ze zgłoski do zgłoski?/ Z jaśnemi pany nie tak idzie składnie;/ Któż ich oblicza, ich serca odgadnie?/ Jak dla nich śpiewać? kiedy mają narównarów --- nawyk (szczególnie zły, wypaczony).,/ Że za swój pieniądz chcą dobrych towarów;/ Dla nich się książki w pozłocistych szatach,/ Robią w Paryżu w najpiérwszych warstatachwarstat (gw.) --- dziś: warsztat./ Gdzież nam dościgać? nierówna gonitwa,/ Co insza Paryż, a co insza Litwa, ---/ Kogo zamorskie pachnidło przynęci,/ Cóż mu aromat naszych sianożęci?/ Po śpiewie oper jak nudną są rzeczą/ Ranne skowronki, co na Litwie skrzeczą!/ Nie żal mi serca i nie żal mi głowy,/ Dla ciebie śpiewam gminudla ciebie (...) gminu --- dziś z popr. formą W.: dla ciebie gminie. szaraczkowygmin szaraczkowy --- szlachta szaraczkowa, uboga, zaściankowa szlachta (nosząca żupany szare, domowej roboty a nie karmazynowe, jak zamożne ziemiaństwo).!/ --- O tobie śpiewam i z tobą zespolę/ Nadzieje, radość i smutki, i bole;/ Twojém powietrzem orzeźwię oblicze,/ Od twoich ptasząt wyrazu pożyczę;/ Niech się myśl moja spod serca wygwarzy,/ Nutą żniwiarską, w takt brzęku kosarzy, ---/ Gdzie chata słomą lub dranią pokryta,/ Serdeczny Litwin niech piosnkę przeczyta,/ A gdy swojaka dopatrzy się we mnie,/ Zgrzeszyłbym mówiąc, żem śpiewał daremnie.