Syrokomla, Władysław Lalka http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/syrokomla-gawedy Sekuła, Aleksandra Choromańska, Paulina Fundacja Nowoczesna Polska Romantyzm Liryka Wiersz Utwór powstał w ramach konkursu ,,Współpraca w dziedzinie dyplomacji publicznej 2013", realizowanego za pośrednictwem MSZ RP w roku 2013. Zezwala się na dowolne wykorzystanie utworu, pod warunkiem zachowania ww. informacji, w tym informacji o stosowanej licencji, o posiadaczach praw oraz o konkursie ,,Współpraca w dziedzinie dyplomacji publicznej 2013". Publikacja wyraża jedynie poglądy autora i nie może byc utożsamiana z oficjalnym stanowiskiem Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP. http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/syrokomla-gawedy-lalka http://www.dbc.wroc.pl/dlibra/docmetadata?id=8751&from=&dirids=1&ver_id=&lp=3&QI= Władysław Syrokomla, Gawędy i rymy ulotne, Nakładem Księgarni pod firmą Zawadzkiego i Węckiego, Warszawa 1853. Domena publiczna - Władysław Syrokomla zm. 1862 1933 xml text text 2013-10-23 pol http://redakcja.wolnelektury.pl/media/dynamic/cover/image/2620.jpg Doll, liquene@Flickr, CC BY 2.0 http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/2620 Władysław Syrokomla Gawędy Lalka Gawęda dziecinna Niech lalka będzie grzeczna, nie płacze, nie beczy,/ Ładnie mi się ukłoni i uszko nachyli,/ A ja lalce opowiém wiele pięknych rzeczy,/ Jak mi rodzice mówili. Modlitwa, Szlachcic, Chłop, SłowoW święto... mama mię w nową sukienkę ubierze,/ I różową przepaskę zawiążę u czoła;/ Ja wtedy będę umieć francuskie pacierze,/ I pojedziem do kościoła. Toż to będzie się dziwić prostaków gromada!/ Bo nie przy nich pisane zagraniczne słowa,/ Mnie się głośno po polsku modlić nie wypada,/ Czy to ja chłopka wioskowa? Lecz cichutko... po polsku... poproszę w kościele:/ Modlitwa, Bóg, PieniądzNiech mi Bozia da rosnąć i wyładnieć prędzej,/ A dla mamy i papy niech da wiele... wiele.../ Żółtych i białych pieniędzy!.. Oni tak lubią grosze, tak modlą się szczerze,/ Dają na mszę dwa złote, całują obrazy,/ A Pan Bóg taki dobry --- że co dasz w ofierze,/ To, słyszę, odda w sto razy. Więc oni coraz hojniéj Panu Bogu służą,/ A Pan Bóg więcéj płaci za ich chęć pobożną;/ To zbierze się pieniędzy tak dużo... tak dużo.../ Że i przeliczyć nie można. Lalko! jaka ty śmieszna... nie rozumiész zgoła:/ Pytasz, czy to Bóg przyjdzie we własnéj postaci,/ Albo przyszleprzyszle (daw.) --- dziś: przyśle. z pieniędzmi swojego anioła,/ Co za pobożność zapłaci? Gdzie tam! --- jak mówi mama --- z Opatrzności Boskiéj,/ Przyjedzie Żyd brodaty, da groszów i dosyć.../ Za pieniądze kupimy chłopów cztéry wioski./ Co będą nam żąć i kosić. Szlachcic, Pan, Chłop, BógTy tylko tego nie wiész --- że my --- to panowie,/ A jeszcze jest lud inszy, chłopami nazwany,/ Którym Pan Bóg z niebiosów przykazał surowie,/ By pracowali na pany. Brudne, brzydkie i pijane --- czysto jak nędzarze/ W poszarpanych siermięgach ledwie włóczą ducha,/ Lecz sami sobie winni, to Bozia ich karze,/ Że chłopstwo papy nie słucha. Papa kocha swe konie, mama swego szpica,/ A chłopów każdy łaje, każdy kijem kropi,/ Doprawdy, że aż szkoda... skąd taka różnica?/ Niegrzeczni muszą być chłopi!... Ot i wczora... gdy papa zasnął po obiedzie,/ Pytam się --- czy to pięknie i co za potrzeba,/ Weszli --- zbrudzili pokój, krzyczą jak niedźwiedzie:/ «Chleba panoczek! daj chleba!...» Więc kazano ich obić... i słusznie obici;/ Już ja kiedy wyrosnę i będę mieć zboże,/ Póki się cała wioska chlebem nie nasyci,/ Nigdy się spać nie położę. Bo proszę, jak to zasnąć, kiedy naród blady/ I do drzwi, i do okien ciśnie się z pokorą:/ Nie nakarmić ich chlebem... to przyśnią się dziady,/ Jeszcze do torby zabiorą. Lub co gorsza --- w obrazku Pan Jezus się dowie,/ Co dla zgłodniałéj rzeszy chleb i rybę łamie:/ Lalko! zmówmy pacierze o chleb i o zdrowie,/ Chłopom, i papie, i mamie. 4 września 1851