Mickiewicz, Adam Bakczysaraj w nocy http://www.wolnelektury.pl/lektura/sonety-krymskie Sekuła, Aleksandra Sutkowska, Olga Fundacja Nowoczesna Polska Romantyzm Liryka Sonet Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Narodową z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BN. http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/sonety-krymskie-bakczysaraj-w-nocy http://www.polona.pl/dlibra/doccontent2?id=2223 Adam Mickiewicz, Poezje, tom 2, Wiersze z lat 1825-1855 (Pieśni - Sonety - Poezje patrjotyczne, religijne i filozoficzne - Wiersze okolicznościowe - Bajki), wstęp i układ Józefa Kallenbacha, objaśn. zaopatrzył Jan Bystrzycki, Krakowska Spółdzielnia Wydawnicza, wyd. 2 popr., druk. W. L. Anczyca, Kraków 1928 Domena publiczna - Adam Mickiewicz zm. 1855 1926 xml text text 2008-01-29 polhttp://redakcja.wolnelektury.pl/media/dynamic/cover/image/1246.jpg Beautiful Sky 1, fakelvis@Flickr, CC BY-SA 2.0 http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/1246 Adam Mickiewicz Sonety krymskie Bakczysaraj w nocy Rozchodzą się z dżamidów pobożni mieszkańceRozchodzą się z dżamidów pobożni mieszkańce --- Mesdżid lub Dżiami, są to zwyczajne meczety. Zewnątrz, po rogach świątyni, wznoszą się cienkie, wystrzelone w niebo wieżyczki, które minaretami, menaré, zowią; są one w połowie swej wysokości otoczone galerią, szurfé, z której miuezzinowie, czyli oznajmiciele, zwołują lud na modlitwę. To zwoływanie, wyśpiewane z galerii, zowie się izanem. Pięć razy na dzień, w oznaczonych godzinach daje się słyszeć izan ze wszystkich minaretów, a czysty i donośny głos miuezzinów przyjemnie rozlega się w powietrzokręgu miast muzułmańskich, w których, z powodu nieużywania kołowych pojazdów, szczególniejsza cichość panuje (Sękowski, Collectanea. T. II, k. 65--68.),/ Odgłos izanu w cichym gubi się wieczorze,/ Zawstydziło się licem rubinowém zorze,/ Srébrny król nocySrebrny król --- księżyc. Tak ta przenośnia, jak i cały obraz nocy, wzorowane są na poezji perskiej. Dowodem tego głośna w poezji perskiej kasyda, opiewająca urok nocy, poety Ferideddina Ahwala, zaczynająca się od słów: Höret das Abendgebet! es brausen die Wogen des Nachtmeers, / Fort ist das goldene Schiff, sieh da die silberne Tass’, / Auf den Wogen der Nacht erscheinen Tausend der Sterne / Wie im Ocean Schaaren befiederter Brut, a drugi poeta, Baba Sewdaji, wtóruje mu: Wenn der himmlischen Flur Springquellen enstromen von / Tritt in Hermelin silbern der König herein. (Hammer, I. c. str. 202). dąży spocząć przy kochance. Błyszczą w haremie niebios wieczne gwiazd kagańce/ Śród nich po safirowym żegluje przestworze/ Jeden obłok, jak senny łabędź na jeziorze,/ Pierś ma białą, a złotem malowane krańce. Tu cień pada z ménaru i wierzchu cyprysa,/ Dalej czernią się kołem olbrzymy granitu,/ Jak szatany, siedzące w dywaniedywan --- wyraz perski: zgromadzenie, rada państwa. Eblisaw dywanie Eblisa --- Eblis, albo Iblis lub Garazel, jest to Lucyper u Mahometanów.Olu, pominięty fragment przypisu z cytatem po niemiecku - skan 54. Pod namiotem ciemności; niekiedy z ich szczytu/ Budzi się błyskawica i pędem Farysapędem Farysa --- Farys, rycerz u Arabów Beduinów./ Przelatuje milczące pustynie błękitu.