Słowacki, Juliusz Uspokojenie (Ujęcie późniejsze) Sekuła, Aleksandra Sutkowska, Olga Niedziałkowska, Marta Fundacja Nowoczesna Polska Romantyzm Liryka Wiersz Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Narodową z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BN. http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/uspokojenie-ujecie-pozniejsze http://www.polona.pl/Content/9317 Słowacki, Juliusz (1809-1849), Dzieła. Pierwsze krytyczne wydanie zbiorowe, t. I., Wiersze drobne, wyd. Bronisław Gubrynowicz, Lwów 1909 Domena publiczna - Juliusz Słowacki zm. 1849 1849 xml text text 2009-08-28 L polhttp://redakcja.wolnelektury.pl/media/dynamic/cover/image/1545.jpg slightly everything@Flickr, CC BY 2.0 http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/1545 Julisz Słowacki Uspokojenie Ujęcie późniejsze Wiersze Juliusza Słowackiego opublikowano na podstawie: Juliusz Słowacki, Dzieła. Pierwsze krytyczne wydanie zbiorowe, t. I, Wiersze drobne, wyd. Bronisław Gubrynowicz, Lwów 1909. Przy redakcji uwzględniono wersje tekstu (w tym podział na strofy) w innych wydaniach. Tekst uwspółcześniono w zakresie: interpunkcji, pisowni łącznej/rozdzielnej (np. zato- za to; niepotrzeba - nie potrzeba), pisowni wielką/małą literą, pisowni partykuł, ubezdźwięcznień (np. z pod - spod; blizki-bliski), fleksji (usunięto é z wyjątkiem wyrazów tworzących rym w brzmieniu zmienionym przez é; poza tym np.: niemi-nimi, rozwahanem-rozwahanym), pisowni joty (uwzględniono jednak brzmienie wyrazu ze względu na rytmikę wiersza, np. milijony, dyjamenty). Pozostawiono (niekiedy przywrócono) niektóre charakterystyczne dla epoki i autora, niestosowane współcześnie formy (np. źrennica, przeklęstwo, spiemy, korónki, choralnie), w razie potrzeby opatrując je stosownymi przypisami z myślą o czytelnikach w wieku szkolnym. Warszawa, Miasto, ZdradaCo nam zdrady! --- jest u nas kolumna w Warszawie,/ Na której usiadają podróżne żurawie/ Spotkawszy jej liściane czoło wśród obłoka,/ Taka zapraszająca i taka wysoka./ Za tą kolumną, we mgły tęczowe ubrana,/ Stoi trójca świecących wież Świętego Jana;/ Dalej ciemna ulica, a z niej jakieś szare/ Wygląda w perspektywie siwej Miasto Stare;/ OkoA dalej we mgle, która na rynku się mroczy,/ Dwa okna --- jak zielone Kilińskiego oczy/ Uderzone płomieniem ognistej latarni,/ Niby oczy cichego upiora spod darni. Więc lada dzień, a nędza sprężyny dociśnie:/ To naprzód tam na rynku para oczu błyśnie/ I spojrzy w Świętojańską na przestrzał ulicę ---/ A potem się poruszą matki-kamienice,/ A za kamienicami przez niebios otchłanie/ Dźwięk, Muzyka, WiatrPrzyjdzie zorza północna i nad miastem stanie;/ A za zorzą wiatr dziwne miotający blaski/ Porwie te wszystkie zemsty i te wszystkie wrzaski,/ Wicher jakiś z aniołów rozigrany Pańskich,/ Oderwany jak skrzydło z widzeń Świętojańskich,/ Przezroczysty jak brylant, a jak ogień złoty,/ Który porwie te zemsty, te światła, te grzmoty,/ Zwinie i nimi ciemną ulicę zalęże,/ Jako brąz w niej zakipi, zaświśnie jak węże/ I naprze tak, że będzie trzęsąca się cała,/ Jako wół sycylijski na miasto ryczała. Miasto, Szatan, Anioł, Księżyc, WalkaA miasto co? --- Słuchając z wyciągniętą szyją/ Powie: że tam się ciemni aniołowie biją,/ Że tam szatan ogniste przywoławszy moce/ Koń swój brązowy ciska i piorun gruchoce,/ Że jako MachabeuszMachabeusz --- zapewne Juda Machabeusz, jeden z przywódców żydowskiego powstania Machabeuszy przeciwko Seleucydom 167 p.n.e.--160 p.n.e., zginął w 160 p.n.e. w bitwie pod Elasą. pod zwalonym słoniem/ Tak szewcy pod piorunem padają i koniem/ Zgruchotani... że księżyc na niebie odkryty/ Pokaże tę ulicę pustą, lud wybity,/ Piorun zagasły, walkę okropnie skończoną,/ Ulicę całą ciemną i krwią zadymioną. Dźwięk, MuzykaA wtem jeden z tych wrzasków, od których natura/ Cofa się --- jedno vivat szewieckie i hura,/ Jeden z tych krzyków, które czynią, że skrzydlata/ Natura ducha w piersiach tak jak ptaszek lata,/ Że duch na ustach staje i już nie jest zdolny,/ Ażeby śmiech powstrzymać lub płacz mimowolny;/ Anioł, SzatanJeden z tych krzyków, którenktóren (daw.) --- dziś popr.: który. wstąpiwszy w człowieka/ Tak śpiewa w nim jak anioł i jak szatan szczeka;/ Jeden z tych krzyków... z szumem gwałtownym, nawalnym/ Uderzy, na kościele pęknie katedralnym,/ Pójdzie dalej, lecz skrzydłem o kościół otarty,/ Kamienie w nim wrzeszczące zostawi jak czarty/ I szklanne inne głosy, które zmartwychwstanie/ Zapieją, jak anioły związane w organie. Dźwięk, Muzyka, Wiatr, Lud, PowstanieJeszcze się ta harmonia nie zakończy senna,/ A już kolumna z placu, jak struna kamienna/ Tym samym wichrem tarta, z rozwahanym czołem,/ Prym weźmie przed choralnie jęczącym kościołem/ I odtąd te dwa głosy już bez odpoczynku/ Będą miastu głosiły lud idący z Rynku./ Miasto, Strach, ZdradaJeśliż ma ta ulica taką ciasną szyję,/ Że z niej by słowo wiało, to jak z działa bije;/ Jeśliż lada noc, a z niej wystrzeli powstanie/ I w proch tego rozerwie, kto na rychcie stanie;/ Jeśliż w niej wiatr jest taki, że śród nocnych cieni/ Muzykę niewidzialną wyrywa z kamieni,/ A kolumny na swoje muzykanty stroi:/ To człowiek, który zawsze o zdradę się boi/ I wszędzie widzi tylko postrachu upiory,/ Albo dzieckiem być musi, lub na serce chory.