Spis treści

    1. Choroba: 1
    2. Lud: 1
    3. Obraz świata: 1
    4. Poezja: 1

    Wiersze Juliusza Słowackiego opublikowano na podstawie: Juliusz Słowacki, Dzieła. Pierwsze krytyczne wydanie zbiorowe, t. I, Wiersze drobne, wyd. Bronisław Gubrynowicz, Lwów 1909. Przy redakcji uwzględniono wersje tekstu (w tym podział na strofy) w innych wydaniach. Tekst uwspółcześniono w zakresie: interpunkcji, pisowni łącznej/rozdzielnej (np. zato- za to; niepotrzeba - nie potrzeba), pisowni wielką/małą literą, pisowni partykuł, ubezdźwięcznień (np. z pod - spod; blizki-bliski), fleksji (usunięto é z wyjątkiem wyrazów tworzących rym w brzmieniu zmienionym przez é; poza tym np.: niemi-nimi, rozwahanem-rozwahanym), pisowni joty (uwzględniono jednak brzmienie wyrazu ze względu na rytmikę wiersza, np. milijony, dyjamenty). Pozostawiono (niekiedy przywrócono) niektóre charakterystyczne dla epoki i autora, niestosowane współcześnie formy (np. źrennica, przeklęstwo, spiemy, korónki, choralnie), w razie potrzeby opatrując je stosownymi przypisami z myślą o czytelnikach w wieku szkolnym.

    Juliusz SłowackiPolska! Polska! o! królowa…

    1
    Polska! Polska! o! królowa,
    Polska! Polska Bogdanowa.
    Za nią lecą wszystkie dusze
    I żupany, i kontusze.
    5
    Polska! Polska! o wesoła,
    Gdy w objęciach archanioła
    W gwiazdę błyska, w kwiat rozkwita,
    O! zbawiona… choć zabita.
    Choć zabita męczennica,
    10
    Sławiańszczyzny to siostrzyca,
    A wolności to stolica,
    A dla wiary ołtarz złoty.
    Wieje ku niej hymn tęsknoty,
    Weseli się ród wybrany;
    15
    Apostoły, świata pany,
    Uwielbieni w całym mirze,
    Niosą kwiaty, niosą krzyże,
    Polszczy! Polszczy na zbawienie…
    Lud, PoezjaGłupie mędrców pokolenie
    20
    O! coś sumne[1], coś doradza…
    Na ołtarzu ciernie sadza
    I zamyka pańskie progi.
    Płacze, płacze lud ubogi,
    Płacze, płacze, powątpiewa;
    25
    Owoc gorzki z tego drzewa!
    Owoc gorzki, pełny pleśni,
    Lud omdlewa — czeka pieśni!
    Wyszła, wyszła ziem nadzieja,
    Złote dźwięki — epopeja!
    30
    Lud się krzepi i weseli;
    Cherubiny i anieli
    Zaśpiewali, z ranną rosą
    Wzięli kwiaty, w niebo niosą,
    W niebo niosą hymn pamięci
    35
    Cherubiny — dusze — święci…
    I hymn leci, i hymn wieje,
    Słyszę, słyszę epopeję…
    Obraz świata, ChorobaA na świecie coraz gorzej,
    Świat okwita[2] — mędrcy chorzy.
    40
    Chorzy! chorzy! o! morderce[3],
    A chorująż o! na serce.
    Nie słuchają… schorowani.
    A hymn wieje od otchłani,
    Wieje, dzwoni… a zabawka,
    45
    A cackoż to — a przegrawka
    Złota, cudna, niesłychana —
    Wypieszczona pieśń Bohdana[4]…
    A na świecie coraz gorzej,
    Kto wie, może się ukorzy…
    50
    Ale gdzie tam!… Mędrcy chorzy,
    A na dumęż oj! chorują,
    Epopeja… a nie słyszą,
    Epopeja, a nie czują,
    A śpiewają wciąż — a piszą…
    55
    Świat okwita — mędrca słowo
    Bezechowe — rusza głową,
    A wciąż śpiewa — a wciąż pisze.
    Światy w kwiaty… pieśni słyszę,
    A od stepów lecą z rosą,
    60
    Ludziom dobrym pokój niosą,
    A złym ludziom utrapienie.
    Epopeja — blaski — cienie,
    Cherubinów hymn ograny,
    Wypieszczony — wyśpiewany,
    65
    Ale mądry! ale wielki!
    Hymn do Panny Zbawicielki…
    Ciągła, ciągła epopeja,
    A cudowna, tajemnicza,
    A nieznana, a dziewicza,
    70
    A dźwiękami świat okleja,
    A słowami dźwięczy wiecznie,
    O! niebiańsko — o! słonecznie…
    A tak błyszczy jak kometa…
    Święty! święty to poeta,
    75
    Epopeja, śpiewa, dzwoni…
    A do nieba oj wciąż goni,
    W cherubinów patrzy lice,
    Światy, słońca, błyskawice
    Ciągle nad nim się promienią,
    80
    Ciągle dzwonią, słowa żenią…
    Światy w kwiaty — światów dzieje
    Układają w epopeję.

    Przypisy

    [1]

    sumny — smutny. [przypis edytorski]

    [2]

    okwitać — tracić kwiaty, przekwitać. [przypis edytorski]

    [3]

    morderce — dziś popr. forma M lm: mordercy. [przypis edytorski]

    [4]

    pieśń Bohdana — chodzi o Józefa Bohdana Zaleskiego (1802–1886) polskiego poetę okresu romantyzmu, zaliczanego (ze względu na tematykę utworów) do tzw. szkoły ukraińskiej; jego poezję cechuje niezwykle regularny sylabotonizm. [przypis edytorski]