Słowacki, Juliusz Paryż Sekuła, Aleksandra Niedziałkowska, Marta Fundacja Nowoczesna Polska Romantyzm Liryka Wiersz Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Narodową z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BN. http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/paryz http://polona.pl/item/524968/4/ Juliusz Słowacki, Dzieła Juliusza Słowackiego. Pierwsze krytyczne wydanie zbiorowe, t. I., Wiersze drobne, wyd. Bronisław Gubrynowicz, Lwów 1909 Domena publiczna - Juliusz Słowacki zm. 1849 1920 xml text text 2009-07-23 pol http://redakcja.wolnelektury.pl/media/dynamic/cover/image/1609.jpg paris, wlappe@Flickr, CC BY 2.0 http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/1609 DCA 6RA 1DTP 3MN Julisz Słowacki Paryż Miasto, PotwórPatrz! przy zachodzie, jak z Sekwany łona/ Powstają gmachy połamanym składem,/ Jak jedne drugim wchodzą na ramiona,/ Gdzieniegdzie ulic przeświecone śladem./ Gmachy skręconym wydają się gadem,/ Zębatą dachów łuską się najeża./ A tam --- czy żądło oślinione jadem?/ Czy słońca promień? czy spisa rycerza?/ Wysoko --- strzela blaskiem ozłocona wieża. Miasto, Grzech, Kara, BógNowa SodomoSodoma --- wg Biblii miasto, które wraz z drugim, Gomorą, zostało unicestwione z powodu nieposłuszeństwa wobec Boga, rozpusty, pychy i nieprzestrzegania prawa przez jej mieszkańców, spośród których nie udało się znaleźć nawet dziesięciu sprawiedliwych; aniołowie boży ocalili jedynie Lota i jego córki.! pośród twych kamieni/ Mnoży się zbrodnia bezwstydna widomiewidomie (daw.) --- dziś popr.: widocznie; w sposób dostrzegalny./ I kiedyś na cię spadnie deszcz płomieni,/ Lecz nie deszcz boży, nie zamknięty w gromie,/ Sto dział go poszleposzle --- dziś popr.: pośle.... A na każdym domiedomie --- dziś popr. forma Ms lp: domu./ Kula wyryje straszny wyrok Boga;/ Kula te mury przepali, przełomieprzełomie --- dziś popr. przełamie.,/ I wielka na cię spadnie kiedyś trwoga,/ I większa jeszcze rozpacz --- bo to kula wroga... I już nad miastem wisi ta dział chmura,/ Dlatego ludu zasępione tłumy,/ Dlatego ciemność ulic tak ponura,/ Przeczuciem nieszczęść zbłąkane rozumy;/ Bez echa kona słowo próżnej dumy,/ O wrogach ciągłe toczą się rozmowy.../ A straż ich przednia, już północne dżumy/ Obrońców ludu pozwiewały głowy,/ I po ulicach ciągły brzmi dzwon pogrzebowy. Czy wrócą czasy tych świętych tajemnic,/ Kiedy tu ludzie zbytkiem życia wściekli,/ Jedni pod katem, drudzy w głębi ciemnic,/ Inni ponurzy, bladzi, krwią ociekli,/ Co kiedy śmieli pomyśleć --- wyrzekli?/ Lud cały kona, katy i obrońceobrońce --- dziś popr. M. lm: obrońcy.,/ Dnia im nie stałodnia (...) nie stało --- brakuje dnia., aby się wysiekli;/ I przeczuwając krwawej zorzy końce,/ Jak Jozue wołali: Dnia trzeba --- stój, słońce! I nie stanęło --- pomarli --- przedwcześnie,/ Lecz zostawili pamiątki po sobie:/ Kraj po rozlewie krwi tonący we śnie/ I lud, nie po nich ubrany w żałobie,/ Krwi trójcę w jednej wcieloną osobieKrwi trójcę w jednej wcieloną osobie --- Napoleon../ Ten jak rodyjski posąg świecznik trzyma/ I jedną nogę wsparł na martwych grobie,/ Drugą na zamku królów... Gdzie oczyma/ Sięgnął --- tam wnet i ręką dostawał olbrzyma. A kiedy posąg walił się z podstawy,/ Tysiące ludu sławą się dzieliło,/ Każdy się okrył łachmanem tej sławy,/ Każdemu było dosyć --- nadto było.../ Marzą o dawnej sławie nad mogiłą/ I pod kolumną spiżu wszyscy posnąI pod kolumną spiżu wszyscy posną --- Kolumna Vendôme.;/ Choć cięcie kata głowę z niej strąciło,/ Choć na niej może jak na gruzach z wiosną/ Chwasty i z lilijami Burbonów porosną. Emigrant, WygnanieTu dzisiaj Polak błąka się wygnany,/ W nędzy --- i brat już nie pomaga bratu./ Wierzby płaczące na brzegach Sekwany/ Smutne są dla nas jak wierzby Eufratu./ I całej nędzy nie wyjawię światu.../ Twarze z marmuru --- serca marmurowe,/ Drzewo nadziei bez liścia i kwiatu/ Schnie, gdy wygnaniec złożył pod nim głowę,/ Jak nad prorokiem Judy schło drzewo figowe. Z dala od miasta szukajmy napisów,/ Gdzie wielki cmentarz zalega na górzeGdzie wielki cmentarz zalega na górze --- Cmentarz Père la Chaise../ O! jak tu smutno, kędy wśród cyprysów/ Pobladłe w cieniu chowają się róże./ A pod stopami --- dalej --- miasto w chmurze/ Topi się we mgłach gasnących opalu.../ Żałoba, KwiatyA dla żałobnych rodzin przy tym murze/ Przedają wianki z płótna lub z perkalu,/ Aby dłużej świadczyły o kupionym żalu. Patrz znów w mgłę miejską --- oto wież ostatki,/ Gotyckim kunsztem ukształcona ścianaGotyckim kunsztem ukształcona ściana --- Kościół katedralny Notre-Dame.;/ Rzekłbyś --- że zmarła matka twojej matki,/ W czarne, brabanckie korónki ubrana,/ Z chmur się wychyla jak duch Ossyjana.../ Ludzi nie dojrzysz... Lecz nad mgłami fali/ Stoją posągi (gdzie płynie Sekwana)Stoją posągi gdzie płynie Sekwana --- Most Zgody albo Ludwika XVI z białymi posągami.,/ Jakby się w Styksu łodzi zatrzymali/ Przed piekła bramami we mgłach stoją biali... KrólTam gmachy Luwru, gdzie tron Baltazara,/ A na nim siedział wyrobnik umarły.../ Przez dnie lipcowe panowała mara,/ U nóg jej ludzie snuli się jak karły;/ Bo nad nią cienie śmierci rozpostarły/ Wielkość olbrzymią --- był to król narodu./ I aksamity krew mu z czoła starły,/ Lecz jego dzieci umierały z głodu,/ Zaczął dynastią trupów, był ostatnim z roduZaczął dynastią trupów, był ostatnim z rodu --- Po wzięciu Luwru na królewskim tronie lud położył trupa..