2023-06-13 Shelley, Percy Bysshe Ozymandias xml https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/shelley-ozymandias/ Asnyk, Adam Domena publiczna - Adam Asnyk zm. 1897 1968 Adam Asnyk, Poezye t.3, Gebethner i Wolff, Warszawa 1898. https://polona.pl/item-view/f2e60db1-1ffb-44bb-9039-8df29f9db157 Romantyzm> Liryka wiersz text Fundacja Wolne Lektury Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Kotwica, Wojciech Choromańska, Paulina pol https://redakcja.wolnelektury.pl/media/cover/use/7393.jpg Ramzes II triumfujący na egipskim rydwanie w towarzystwie geparda i afrykańskiego niewolnika, autor nieznany, domena publiczna http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/7393/ DCA 6RA 3MN Jeden z najbardziej znanych i najlepszych wierszy Shelleya, niekiedy zaliczany do najznakomitszych i najbardziej znanych wierszy w języku angielskim. Dzięki swojej klasycznej, krótkiej formie sonetu oraz prostocie przekazu Ozymandias trafił do wielu antologii poezji oraz podręczników szkolnych w krajach anglosaskich. Okres świąteczny na przełomie lat 1817 i 1818 Percy Bysshe Shelley spędzał razem ze swoją żoną Mary oraz ze znajomym poetą i maklerem giełdowym, Horacym Smithem, który prywatnie pomagał Shelleyowi zarządzać finansami. Niekiedy członkowie kręgu literackiego, do którego należeli, jako rozrywkę rzucali sobie wyzwanie, by napisać konkurencyjne wiersze na ten sam temat. W następstwie wyprawy Napoleona do Egiptu, rozpoczętej w roku 1798, odkryto, opisano i zilustrowano wiele wspaniałych zabytków, co wzbudziło w Europie żywe zainteresowanie kulturą kraju nad Nilem. W Tebach Zachodnich w Egipcie, przed wejściem do wielkiej świątyni grobowej faraona Ramzesa II Wielkiego, stały niegdyś kolosalne granitowe posągi tego władcy, panującego ponad 60 lat w okresie największej potęgi państwa. Ocalałą górną część jednego z nich, mierzącą niemal trzy metry wysokości i ważącą ponad siedem ton, na zlecenie konsula brytyjskiego przewieziono w roku 1816 do Kairu, zaś w 1817 gazety obwieściły, że została zakupiona przez British Museum i wkrótce zabytek przybędzie do Wielkiej Brytanii. Egipskim imieniem tronowym Ramzesa II było ,,Usermaatre", zniekształcone za pośrednictwem źródeł greckich do postaci ,,Ozymandias". Za temat rywalizacji Shelley i Smith wybrali fragment z pracy greckiego historyka Diodora Sycylijskiego, który opisywał olbrzymi egipski posąg i cytował widniejący na nim napis: ,,Jestem król królów Ozymandias. Jeśli ktoś chce wiedzieć, jak jestem wielki i gdzie spoczywam, niech prześcignie moje dzieła". Ozymandias Shelleya po raz pierwszy ukazał się drukiem 11 stycznia 1818 roku na łamach tygodnika ,,The Examiner", publikującego utwory czołowych brytyjskich autorów tamtych czasów. Trzy tygodnie później, 1 lutego, w tym samym czasopiśmie opublikowano wiersz Smitha o tym samym tytule. Równo miesiąc wcześniej, 1 stycznia 1818 roku została wydana w Londynie najsłynniejsza powieść Mary Wollstonecraft Shelley: Frankenstein, czyli współczesny Prometeusz. Uwspółcześnienia: Ozymandyas > Ozymandias; domnie > do mnie. Dostosowano interpunkcję do współczesnych zasad. Percy Bysshe Shelley Ozymandias Pustynia, Ruiny, Sztuka, Król, Władza, Pycha, Przemijanie, VanitasPodróżnik wracający z starożytnej ziemi/ Rzekł do mnie: Nóg olbrzymich z głazu dwoje sterczy/ Wśród puszczypuszcza (daw.) --- pustkowie; pusty, dziki teren; pustynia. bez tułowia. W pobliżu za nieminiemi --- dziś popr. forma N. lm: nimi./ Tonie w piasku strzaskana twarz. Jej wzrok szyderczy, Zacięte usta, wyraz zimnego rozkazu/ Świadczą, iż rzeźbiarz dobrze na tej bryle głazu/ Odtworzył skryte żądze, co, choć w poniewierce,/ Przetrwały rękę mistrza i mocarza serce. A na podstawie napis dochował się cało:/ «Ja jestem OzymandiasOzymandias --- zniekształcone za pośrednictwem źródeł greckich egipskie określenie ,,Usermaatre", imię tronowe faraona znanego współcześnie jako Ramzes II (ok. 1303--1213 p.n.e.), jednego z najwybitniejszych i najdłużej żyjących władców starożytnego Egiptu, panującego ponad 66 lat w okresie największej potęgi tego państwa. Ramzes II zasłynął z kampanii wojennych na Bliskim Wschodzie, wielkiej bitwy z imperium Hetytów pod Kadesz oraz z szeroko zakrojonej działalności budowlanej, m.in. wielkiej świątyni grobowej, zwanej Ramesseum. Ocalała górna część (głowa i tułów) jednego z dwóch kolosalnych granitowych posągów stojących niegdyś przed wejściem tej świątyni, przedstawiających samego Ramzesa II, mierzy ok. 2,7 m wysokości i waży ponad 7 ton. Na zlecenie konsula brytyjskiego została ona w 1816 przewieziona do Kairu, zaś w 1817 zakupiona przez British Museum, dokąd trafiła dopiero w 1821. Zachowana część posągu nie obejmuje piedestału ani nie nosi żadnego napisu. Wiersz powstał po ogłoszeniu wiadomości o kupnie posągu przez British Museum i planowanym szybkim jego przewiezieniu, ale przed przybyciem zabytku do Wielkiej Brytanii. Poeta inspirował się fragmentem pracy greckiego historyka Diodora Sycylijskiego (ok. 80--ok. 20 p.n.e.), który opisywał olbrzymi egipski posąg i cytował widniejący na nim napis: ,,Jestem król królów Ozymandias. Jeśli ktoś chce wiedzieć, jak jestem wielki i gdzie spoczywam, niech prześcignie moje dzieła"., król królów. Mocarze!/ Patrzcie na moje dzieła i przed moją chwałą Gińcie z rozpaczy!» Więcej nic już nie zostało.../ Gdzie stąpić, gruz bezkształtny oczom się ukaże/ I piaski bielejące w pustyni obszarze.