Rzewuski, Henryk [Pamiątki Soplicy - Motto] http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/pamiatki-soplicy Sekuła, Aleksandra Trzeciak, Weronika Niedziałkowska, Marta Fundacja Nowoczesna Polska Romantyzm Epika Gawęda szlachecka Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Narodową z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BN. http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/pamiatki-soplicy-motto http://www.polona.pl/dlibra/doccontent2?id=214 Henryk Rzewuski, Pamiątki JPana Seweryna Soplicy, cześnika parnawskiego, przedm. Stefan Witwicki, wydanie A. Jełowickiego i spółki, Paryż 1839 Domena publiczna - Henryk Rzewuski zm. 1866 2008 xml text text 2010-03-18 polhttp://redakcja.wolnelektury.pl/media/dynamic/cover/image/1663.jpg On the Danube above the town of Melk, joiseyshowaa@Flickr, CC BY-SA 2.0 http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/1663 Henryk Rzewuski Pamiątki SoplicyPamiątki Soplicy --- pierwotny tytuł brzmiał: Pamiątki JPana Seweryna Soplicy, cześnika parnawskiego [Pamiątki Soplicy - Motto] Informacja o dokonanych zmianach w całym zbiorze gawęd Uwspółcześnienia: Fleksja. Pozostawiono dawne formy odmiany przymiotników, imiesłowów przymiotnikowych, liczebników porządkowych, zaimków w Msc. i N. r.n. lp oraz r.ż. i r.n.lm (np. którem; szlachetnemi). Wprowadzono zmiany w poszczególnych przypadkach np: urzędzika -> urzędziku (zdrobn. od: urząd); w Słonimie -> w Słonimiu; przyspasabiali -> przysposabiali; chłoscze -> chłoszcze; książe ->książę i in. Uwspółcześniono zapis fonetyczny daw. form typu: prowincyja, sesyja, stosując odmianę taką jak w przypadku dzisiejszego rzeczownika ,,szyja" (exekucyi->egzekucyi; deklaracyę -> deklaracyję). Pisownia małą/wielką literą. Uwspółcześniono zgodnie z obowiązującymi zasadami; np. Ojcami Dominikanami Nowogródzkimi -> ojcami dominikanami nowogródzkimi; Boski -> boski; wielki piątek -> Wielki Piątek; Mszy S.->mszy świętej; Panów->panów; Ksiądz->ksiądz; Litewski ->litewski; Warecki->warecki itp.; Barskiej Konfederacji->barskiej konfederacji; Dzień Zaduszny -> dzień zaduszny; wszystkich Świętych -> Wszystkich Świętych; Generalność -> generalność, Carowej -> carowej; Petersburgskim -> petersburskim; żyda -> Żyda; Sędzina -> sędzina; Pisownia joty, np.: partij -> partyj; pacientów -> pacjentów; konfederacii->konfederacji; nowiciatu -> nowicjatu; chrześciańskiej ->chrześcijańskiej; bestye->bestyje; dykteryek -> dykteryjek. Ubezdźwięcznienia/udźwięcznienia, np. nizko -> nisko, zwycięztwie -> zwycięstwie; ztąd -> stąd; mnóztwo -> mnóstwo; juryzdykcyi -> jurysdykyji; Nieświezkim-> nieświeskim. Zmiany leksykalne, w tym ortograficzne, np.: bóty -> buty; półk -> pułk; wskurać -> wskórać; okrótnie->okrutnie; bydź -> być; biedz -> biec; wziąść -> wziąć; przyjśdź -> przyjść, Xiądz -> ksiądz, Xiąże -> książę; exorty -> egzorty; xiążkami -> książkami; axamitu -> aksamitu itp.; vicesgerent->wicesgerent; han -> chan; kuntusza -> kontusza; kalwakata -> kawalkada; piędziesiąt -> pięćdziesiąt; indigenat -> indygenat; Upitski -> upicki; pończem -> ponczem; miękiego -> miękkiego; wataszką -> watażką; arędarz -> arendarz; Soczawą-> Suczawą. Pisownia łączna/rozdzielna. Uwspółcześniono zgodnie z obowiązującymi zasadami; np.: nie jeden -> niejeden; niedotykając -> nie dotykając, nieznał -> nie znał, niezrobi-> nie zrobi, nieobjawił->nie objawił, niema->nie ma; ubićby -> ubić by; radbym -> rad bym; nie zaprzeczonego -> niezaprzeczonego; na prędce -> naprędce; nakoniec -> na koniec. Inne zmiany: ś.p. -> śp.; WPana -> waćpana; Wna -> wielmożna; Wda ->wojewoda; S. -> święty; wielmoż. ->wielmożnym; ; WCPana -> waszmość pana; Ks.->książę; Wdy ->wojewody; W. pan -> wszmość pan, konst. -> konstytucji; marszałka W.K. -> marszałka wielkiego koronnego; Podcz.W.K. -> podczaszy wielki koronny; juryzdykcji->jurysdykcji; exorcystą->egzorcystą, Idzy->Idzi, Betleeem -> Betlejem; 40 ->czterdziestu; ale taki życie -> ale tak i życie; ktemu -> k'temu; żeby mi nie kazał na kobyłę drewnianą wsadzić -> żeby mnie (...) (,,Pan Dzierżanowski"); zapisali się na kompromis na pana Białopiotrowicza -> zapisali się na kompromis u pana Białopiotrowicza (,,Książę Radziwiłł"). Interpunkcja. Uwspółcześniono interpunkcję, starając się dostosować ją do obowiązujących zasad. Błędy źródła: ,,Pan Dzierżanowski": wielmożnym -> wielomownym. ,,Pan Sawa": preciso scartabellatum -> praeciso scartabellatu; penoe talionis -> poena talionis; ad destruendam, sed ad oedificandam patriam -> ad destruendum, sed ad oedificandum patriae; półkownik -> półkownika (po uwspółcz.-> pułkownika)/ ,,Pan Ryś": oromego -> ornego/ ,,Pan Ogiński": Przybwyszy -> Przybywszy;/ ,,Ożenienie (...)" : zapżoyczywszy -> zapożyczywszy; soiadłem -> osiadłem/ ,,Pawlik": si vis pacem, para belli -> (...) bellum; już raz był w ręku Gontara niezawodnie by wisiał -> już raz był w ręku Gontara i niezawodnie by wisiał; jak wodę wpadł -> jak w wodę wpadł; przeprawiliśmy -> przeprawialiśmy./ ,,Pan Borowski": innnych -> innych; najwławłaściwiej -> najwłaściwiej; powinnny ->powinny; przyjani -> przyjaźni; wymała -> wymagała./ ,,Pan Wołodkowic": dwana-> dawna. ,,Książę Radziwiłł (...)": bernadyni-> bernardyni; okazujcie szwagrów->okazując (...)./ ,,Sicz": i fajką -> i z fajką; bo -> ba; niemiała -> nie imała./ ,,Tadeusz Rejten": Sciso -> Sisto. Polonus sum, Poloni nihil a me alienum putoPolonus sum, Poloni nihil a me alienum puto (łac.) --- Polakiem jestem i nic, co polskie, nie jest mi obce. Parafraza sentencji Terencjusza: Homo sum: humanum nihil a me alienum puto, tj. człowiekiem jestem i nic, co ludzkie nie jest mi obce..