Konopnicka, Maria Rota Sekuła, Aleksandra Niedziałkowska, Marta Fundacja Nowoczesna Polska Pozytywizm Liryka Pieśń Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Śląską z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BŚ. http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/rota Piotr Maszyński, Śpiewnik narodowy na chór męski, Łódź 1917 Domena publiczna - Maria Konopnicka zm. 1910 1981 xml text text 2010-11-25 polhttps://redakcja.wolnelektury.pl/media/cover/use/6564.jpg Dziewczyna wiejska przed kapliczką, Kozakiewicz, Antoni (1841-1929), domena publiczna http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/6564 Poezja L DCA 4CL https://wolnelektury.pl/media/book/htmlmobi/rota.htmlISBN-978-83-288-7219-6ISBNtext/htmlhttps://wolnelektury.pl/media/book/txtmobi/rota.txtISBN-978-83-288-7220-2ISBNtext/plainhttps://wolnelektury.pl/media/book/pdfmobi/rota.pdfISBN-978-83-288-7221-9ISBNapplication/pdfhttps://wolnelektury.pl/media/book/epubmobi/rota.epubISBN-978-83-288-7222-6ISBNapplication/epub+ziphttps://wolnelektury.pl/media/book/mobimobi/rota.mobiISBN-978-83-288-7223-3ISBNapplication/x-mobipocket-ebook Walka przeciw zaborcy to nie tylko bój z bronią w ręku. Rota Marii Konopnickiej została napisana w 1908 roku na znak protestu wobec postępującej germanizacji w zaborze pruskim. Tytuł nawiązuje do przyrzeczenia --- rota to tekst uroczystej przysięgi, w tym wypadku: składanej ojczyźnie przez Polaków. Pod względem przynależności do gatunków literackich dzieło to jest pieśnią: utworem lirycznym o podniosłym tonie, opisującym najszlachetniejsze uczucia. Rotę tworzą cztery pięciowersowe strofy, a każda z nich zakończona jest zaczerpniętym z religii chrześcijańskiej zawołaniem do Najwyższego: ,,Tak nam dopomóż Bóg". Zabieg ten sprawia, że utwór przywodzi na myśl modlitwę. Podmiotem lirycznym w pieśni Konopnickiej są zjednoczeni Polacy broniący swej polskości --- podmiot wypowiada się w pierwszej osobie liczby mnogiej. Głównym motywem Roty jest miłość do ojczyzny i przekonanie, że tworzą ją ludzie, a nie narzucone przez zaborców granice, dlatego Polska będzie trwała wiecznie. Utwór przekazuje wiarę, że siłą Polaków jest ich niezachwiana tożsamość narodowa. Maria Konopnicka w tekście Roty nawiązuje do wojny między Polską a zakonem krzyżackim i słynnej bitwy pod Grunwaldem --- wielkiego triumfu wojsk polsko-litewskich. Przypomnienie tego wydarzenia ma na celu pokrzepienie serc rodaków. Tekst Konopnickiej nawołuje ich, by nie porzucali nadziei na to, że ich los się odmieni. Zawiera też przekonanie, że Polacy są wspierani przez Boga, a głęboka wiara ma dodać im sił w walce o lepsze jutro. W Rocie występują dwaj uogólnieni bohaterowie: Polacy i Niemcy. Polacy są przedstawieni jako odważni, walczący o niepodległość swego ukochanego kraju, przelewają krew w obronie ojczystej ziemi i języka. Obraz Niemców zbudowany jest na zasadzie przeciwieństwa i przeciwstawienia: cechuje ich brutalność i zachłanność, zagarniają obce tereny i germanizują ich mieszkańców. Głównym celem zaborców jest eliminacja wszelkich przejawów polskości. W utworze Marii Konopnickiej można dostrzec motywy legendarne i literackie. Nawiązanie do opowieści o początkach dynastii Piastów stanowi sformułowanie ,,królewski szczep piastowy" oznaczające cały naród, również lud polski, ponieważ protoplastą rodu pierwszych władców państwa miał być według legendy prosty człowiek, Piast Kołodziej. Natomiast deklaracja: ,,Pójdziem, gdy zabrzmi złoty róg" to wykorzystanie motywu znanego z Wesela Stanisława Wyspiańskiego: złotego rogu, który stał się symbolem wezwania do narodowowyzwoleńczej walki. Dzieło po raz pierwszy zostało opublikowane w ocenzurowanej formie w częściach w tygodniku dla kobiet ,,Głos Wielkopolanek" (w numerach 21--23 wydanych w sierpniu i wrześniu 1908 roku). Maria Konopnicka wysłała redakcji tekst Roty na znak poparcia protestu kobiet w Poznaniu, który odbył się w związku z wprowadzeniem ustawy o wywłaszczeniu oraz zmianami warunków organizacji zebrań i stowarzyszeń. W całości i bez modyfikacji utwór po raz pierwszy ukazał się w ,,Gwiazdce Cieszyńskiej" (w numerze 90 z 7 listopada 1908), a następnie w krakowskiej ,,Przodownicy". W styczniu 1910 roku muzykę do trzech zwrotek utworu skomponował Feliks Nowowiejski --- tym samym Rota stała się jedną z najważniejszych pieśni patriotycznych w historii Polski. Hymn został wykonany przed publicznością 15 lipca 1910 przy okazji odsłonięcia pomnika Grunwaldzkiego w Krakowie, w pięćsetną rocznicę bitwy pod Grunwaldem. Chórem dyrygował sam Nowowiejski. W wydarzeniu tym uczestniczył Ignacy Paderewski --- fundator pomnika. O znaczeniu Roty w historii i kulturze Polski świadczy fakt, że po odzyskaniu niepodległości rozważano wybór utworu Marii Konopnickiej na oficjalny hymn państwowy. Wiersz należy do zbioru rekomendowanych lektur uzupełniających. Maria Konopnicka Rota Opublikowano na podstawie: Piotr Maszyński, Śpiewnik narodowy na chór męski, Łódź 1917. Tekst porównano z innymi wydaniami, uwspółcześniono (w zakresie pisowni małą/wielką literą) i opatrzono przypisami. Ziemia, Słowo, Naród, Historia, PolakNie rzucim ziemi, skąd nasz ródNie rzucim ziemi, skąd nasz ród (...) --- tekst Marii Konopnickiej został napisany i opublikowany po raz pierwszy w 1908 r. w ,,Gwiazdce Cieszyńskiej", szybko zyskując popularność; w styczniu 1910 r. Feliks Nowowiejski dopisał melodię do znanych już słów, a 15 lipca 1910 r., w rocznicę 500-lecia zwycięstwa w bitwie pod Grunwaldem, podczas odsłonięcia Pomnika Grunwaldzkiego w Krakowie pieśń została wykonana publicznie przez kilkuset chórzystów z różnych zaborów pod batutą kompozytora; rota to tekst dowolnej przysięgi, w tradycji polskiej nazwa szczególnie kojarzy się z tytułem tego właśnie utworu: Rota była jednym z tekstów branych pod uwagę przy wyborze hymnu Polski odrodzonej w 1918 r../ Nie damy pogrześćpogrześć --- dziś popr.: pogrzebać. mowy,/ Polski my naród, polski lud,/ Królewski szczep piastowyszczep piastowy --- spadkobiercy dynastii Piastów../ Nie damy, by nas gnębiłgnębił --- w innej wersji: zniemczył (,,Nie damy, by nas zniemczył wróg"). wróg./ Tak nam dopomóż Bóg!/ Tak nam dopomóż Bóg! Krew, Duch, Niemiec, Polak, Walka, DomDo krwi ostatniej kropli z żył/ Bronić będziemy ducha,/ Aż się rozpadnie w proch i pył/ Krzyżacka zawierucha./ Twierdzą nam będzie każdy próg./ Tak nam dopomóż Bóg!/ Tak nam dopomóż Bóg! Niemiec, Polak, Dziecko, Walka, Duch, Przywódca, BógNie będzie NiemiecNiemiec --- w innej wersji: Krzyżak (tak w rękopisie utworu oraz opartym na nim wyd. krytycznym poezji Marii Konopnickiej w oprac. prof. J. Czubka z 1915 r., t. VII, s. 236). W Polskim śpiewniku narodowym z melodiami w oprac. Waleriana Adamskiego z 1919 r. wers ten brzmi: ,,Nie będzie nikt już pluł nam w twarz". pluł nam w twarz,/ Ni dzieci nam germanił,/ Orężny wstanie hufiec nasz,/ Duch będzie nam hetmanił./ Pójdziem, gdy zabrzmi złoty rógPójdziem, gdy zabrzmi złoty róg --- pobrzmiewa tu nawiązanie do ważnego motywu z Wesela Wyspiańskiego../ Tak nam dopomóż Bóg!/ Tak nam dopomóż Bóg Polska, Imię, Bunt, DumaNie damy miana Polski zgnieść,/ Nie pójdziem żywo w trumnę,/ W Ojczyzny imięW Ojczyzny imię --- w innej wersji tekstu wers ten brzmi: ,,Na Polski imię, na Jej cześć". i w jej cześć/ Podnosim czoła dumne./ Odzyska ziemię dziadów wnuk./ Tak nam dopomóż Bóg!/ Tak nam dopomóż Bóg