<utwor><rdf:RDF xmlns:rdf="http://www.w3.org/1999/02/22-rdf-syntax-ns#">
 <rdf:Description rdf:about="http://redakcja.wolnelektury.pl/documents/book/przerwa_tetmajer_koniec_wieku/">
 <dc:creator xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Przerwa-Tetmajer, Kazimierz</dc:creator>
 <dc:title xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Koniec wieku</dc:title>
  <dc:relation.isVariantOf xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/przerwa-tetmajer-the-end-of-the-19th-century/</dc:relation.isVariantOf>
 <dc:contributor.editor xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Kozioł, Paweł</dc:contributor.editor>
 <dc:contributor.technical_editor xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Niedziałkowska, Marta</dc:contributor.technical_editor>
 <dc:publisher xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Fundacja Nowoczesna Polska</dc:publisher>
 <dc:subject.period xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Modernizm</dc:subject.period>
 <dc:subject.type xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Liryka</dc:subject.type>
 <dc:subject.genre xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Wiersz</dc:subject.genre>
 <dc:description xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Publikacja  zrealizowana  w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl).  Reprodukcja  cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Śląską z egzemplarza  pochodzącego ze  zbiorów BŚ.</dc:description>
 <dc:identifier.url xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/koniec-wieku</dc:identifier.url>
 <dc:source xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Kazimierz Przerwa-Tetmajer, Wybór poezyj (nowy), nakł Gebethnera i Wolffa, Warszawa-Kraków 1906</dc:source>
   
<dc:audience xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">L</dc:audience>
 <dc:rights xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Domena publiczna - Kazimierz Przerwa-Tetmajer zm. 1940</dc:rights>
 <dc:date.pd xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">2011</dc:date.pd>
 <dc:format xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">xml</dc:format>
 <dc:type xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">text</dc:type>
 <dc:type xml:lang="en" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">text</dc:type>
 <dc:date xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">2010-10-12</dc:date>
 <dc:language xml:lang="pl" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">pol</dc:language>
<dc:relation.coverImage.url xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">https://redakcja.wolnelektury.pl/media/cover/use/6714.jpg</dc:relation.coverImage.url>
    <dc:relation.coverImage.attribution xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Paw - portret Zofii z Jakimowiczów Borucińskiej, Stabrowski, Kazimierz (1869-1929), domena publiczna</dc:relation.coverImage.attribution>
    <dc:relation.coverImage.source xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/6714</dc:relation.coverImage.source>
<category.legimi>Poezja</category.legimi>
    
    <category.thema>4CL</category.thema>
    <category.thema.main>DCA</category.thema.main>
    </rdf:Description>
 </rdf:RDF><liryka_l><autor_utworu>Kazimierz Przerwa-Tetmajer</autor_utworu>


<nazwa_utworu>Koniec wieku XIX</nazwa_utworu>





<strofa><begin id="b1292241458305-1642621728"/><motyw id="m1292241458305-1642621728">Przekleństwo</motyw>Przekleństwo?... Tylko dziki, kiedy się skaleczy,/
złorzeczy swemu bogu, skrytemu w przestworze<pe><slowo_obce>przestwór</slowo_obce> --- rozległa przestrzeń, tu: niebo.</pe>.<end id="e1292241458305-1642621728"/>/
Ironia?... Lecz największe z szyderstw czyż się może/
równać z ironią biegu najzwyklejszych rzeczy?<pe><slowo_obce>(...) równać z ironią biegu najzwyklejszych rzeczy?</slowo_obce> --- w niektórych wydaniach po tej strofie pojawiała sie jeszcze jedna: Idee?... Ależ lat już minęły tysiące, / A idee są zawsze tylko ideami. / Modlitwa?... Lecz niewielu tylko jeszcze mami / Oko w trójkąt wprawione i na świat patrzące.</pe></strofa>





<strofa><begin id="b1292241864141-1076364447"/><motyw id="m1292241864141-1076364447">Głupota</motyw>Wzgarda... Lecz tylko głupiec gardzi tym ciężarem /
którego wziąć na słabe nie zdoła ramiona, <end id="e1292241864141-1076364447"/>/
<begin id="b1292241850795-3762082734"/><motyw id="m1292241850795-3762082734">Samobójstwo</motyw>Rozpacz? ... Więc za przykładem trzeba iść skorpiona,/
co się zabija, kiedy otoczą go żarem<pe><slowo_obce>Więc za przykładem trzeba iść skorpiona,/ co się zabija, kiedy otoczą go żarem</slowo_obce> --- mówi się, że skorpion, zaatakowany ogniem, nie mogąc znaleźć drogi ucieczki, sam w siebie wbija umieszczony w odwłoku kolec jadowy. W istocie jest to efekt przedśmiertnych drgawek.</pe>?<end id="e1292241850795-3762082734"/></strofa>





<strofa><begin id="b1292241843691-208744782"/><motyw id="m1292241843691-208744782">Walka</motyw>Walka?... Ale czyż mrówka rzucona na szyny/
może walczyć z pociągiem, nadchodzącym w pędzie,<end id="e1292241843691-208744782"/>/
Rezygnacja?... Czyż przez to mniej się cierpieć będzie,/
gdy się z poddaniem schyli pod nóż gilotyny<pe><slowo_obce>gilotyna</slowo_obce> --- urządzenie do wykonywania egzekucji przez ścięcie; na szyję skazańca spadał w nim ciężki (ok 30-40kg) nóż o skośnym ostrzu, umieszczony na pionowych prowadnicach.</pe>?</strofa>





<strofa>
<begin id="b1292241822689-1316833041"/><motyw id="m1292241822689-1316833041">Wiedza</motyw>Byt przyszły?... Gwiazd tajniki któż z ludzi ogląda,/
kto zliczy zgasłe słońca<pe><slowo_obce>słońca</slowo_obce> --- tu: gwiazdy.</pe> i kres światu zgadnie?<end id="e1292241822689-1316833041"/>/
<begin id="b1292241432758-3071603549"/><motyw id="m1292241432758-3071603549">Rozkosz</motyw>Użycie? ... Ależ w duszy jest zawsze coś na dnie,/
co wśród użycia pragnie, wśród rozkoszy żąda.
<end id="e1292241432758-3071603549"/></strofa>





<strofa><begin id="b1292241444840-1459279653"/><motyw id="m1292241444840-1459279653">Kondycja ludzka</motyw>Cóż więc jest? Co zostało nam, co wszystko wiemy,/
dla których żadna z dawnych wiar już nie wystarcza?/
Jakaż jest przeciw włóczni złego twoja tarcza/
człowiecze z końca wieku? ... Głowę zwiesił niemy.<end id="e1292241444840-1459279653"/></strofa></liryka_l></utwor>