Przerwa-Tetmajer, Kazimierz Kolumny Samsona Dug, Katarzyna Jóźwiak, Patrycja Jóźwiak, Patrycja Choromańska, Paulina Fundacja Nowoczesna Polska Modernizm Liryka Wiersz Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Śląską z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BŚ. Utwór powstał w ramach "Planu współpracy z Polonią i Polakami za granicą w 2014 roku" realizowanego za pośrednictwem MSZ w roku 2014. Zezwala się na dowolne wykorzystanie utworu, pod warunkiem zachowania ww. informacji, w tym informacji o stosowanej licencji, o posiadaczach praw oraz o "Planie współpracy z Polonią i Polakami za granicą w 2014 r.". http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/przerwa-tetmajer-kolumny-samsona Kazimierz Przerwa-Tetmajer, Wybór poezji, nakł. Gebethner i Wolff, Warszawa-Lublin-Łódź 1897. Domena publiczna - Kazimierz Przerwa-Tetmajer zm. 1940 2011 xml text text 2015-01-19 pol http://redakcja.wolnelektury.pl/media/cover/image/14827252275_df2e8b59a2_k.jpg Stävlö Ruin, Patrik Theander, CC BY-SA 2.0 http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/4010 DCC 1DTP 3MP 6MC Kazimierz Przerwa-Tetmajer Kolumny SamsonaSamson --- postać biblijna; legendarny bohater wojen Izraelitów z Filistynami; obdarzony nadludzką siłą, którą stracił po ścięciu mu włosów przez kochankę, Dalilę. 25. I stało się, gdy byli dobrej myśli, że rzekli: Zawołajcie Samsona, aby błaznował przed nami. Księga Sędziów Uwspółcześniono: fleksję: wyłupionemi -> wyłupionymi, krwawemi -> krwawymi; mnie -> mnie. Przyprowadzono go popodpopod (daw.) --- pod. kolumny,/ aby błaznował./ Lud zgarnął się tłumny,/ a wielka radość była weń rzucona,/ bowiem Pan podał im w ręce Samsona/ i we więziennym domu go zamknięto;/ więc wielkie było w Filistynach święto/ i wielkich ofiar bił dym dla DagonaDagon --- starosemickie bóstwo.. Wyprowadzono go z domu więzienia,/ aby błaznował i poił weselem/ tych, których kruszył grzmot jego imienia/ i co na odgrom jego kroków drżeli,/ a którzy teraz, spokojni i śmieli,/ mogli się pastwić nad nieprzyjacielem.../ Był ślepy, siły pozbawiony, w pętach.../ Ów straszny Samson, który, o sromotosromota (daw.) --- hańba, wstyd.!/ sam tysiąc mężów zabił kością: oto/ trwogi nie budzi nawet w pacholętach,/ i nędzne chłopię prowadzi olbrzyma/ z wyłupionymi, krwawymi oczyma. Samsonie! błaznuj! Błaznuj nam, Samsonie! ---/ woła lud gwarny, jak fale ryczące,/ a co przedniejszych z ludu trzy tysiące/ siadło wśród niewiast na płaszczyźnie powałpowała --- tu: dach.,/ by patrzeć z dachu, jak będzie błaznował./ TłumTłum szalał śmiechem --- ten mocny, ten krwawy,/ ten wróg szyderca, skrępowany w liny,/ jest dziś zabawą, skacze dla zabawy,/ trzymany ręką nieletniej dzieciny!/ I można plwać nań i w oślepłe oczy/ miotać mu piasek, aż je krew ubroczy,/ i można rzucać mu na zgiętą głowę/ klątwy i gorsze klątewgorsze klątew --- gorsze od klątw. urąganie:/ Samsonie! BógWzywaj strasznego JehowęJehowa --- Jahwe, wymowa hebrajskiego imienia Boga.!/ Niech zejdzie z niebios i przed tobą stanie!/ On wszakże wywiódł z Egiptu Mojżesza/ i JozuemuJozue --- następca Mojżesza. przygwoździł krąg słońca,/ i morze rozdarł od końca do końca ---/ niech cię wybawi!.../ NienawiśćUrąga mu rzesza,/ a on, pośrodku stojąc, czuł, jak wzbiera/ w nim tak nienawiść, iż brzmieją mu żyły/ i dech się w piersiach rozdętych zapiera,/ i wszystka krew w nim i wszystkie w nim siły/ i wszystka myśl w nim i czucie i ciało:/ wszystko się jedną nienawiścią stało!.../ Ha, tłum piekielny!... Ha! Jak tego wroga/ on nienawidzi!... To padalcze plemnie,/ którego wałem raz zawalił ziemię,/ zdradą go wzięło, szydzi zeń i z Boga!.../ I tak się modlił w duchu: Panie Boże!/ przez oto wszystko, co tutaj ponoszę,/ przez hańbę moją, bicz i te obroże:/ ten raz mnie tylko jeden wzmocnij, proszę,/ abym za moje wyłupione oczy/ i wieczną mękę w ciemnościach ponurych/ i wieczną śmierć mą: zmiażdżył ten łeb smoczy!.../ I kazał wieść się pod słupy, na których/ był dach stawiony, i oparł się o nie,/ a lud wył nad nim: Błaznuj nam, Samsonie!../ SiłaI oto uczuł pod słupami temitemi --- dziś popr.: tymi.,/ jak łaska Pańska zstępuje nań z góry,/ bo mu się ugiął pod stopą bok ziemi/ i głaz zadźwięczał, gdy wstąpił pod mury./ I rozparł ramię na lewo i prawo,/ jak krzyż, a krew mu biła w piersiach lawą./ Rozprężył ręce --- o rozkosz! z kamienia/ wypełzł strach blady i zadrgał mu w rękach!/ O Boże! Zda się, światło przepromienia/ wydarte oczy! O Panie w niebiosach!/ Dzięki Ci, dzięki! Bo oto we włosach/ ogień, żar żywy krąży; w włosów pękach/ sto gromów biega.../ Śmierć, ZemstaSto śmierci daj, Panie,/ daj lęk okropny i wolne skonanie, daj taką boleść i takie męczarnie,/ których myśl ludzka cała nie ogarnie,/ których przeczuciem krew się w żyłach ścina,/ lecz daj w tej śmierci śmierć dla Filistyna!/ Panie! Daj w łasce Swojej, niech się ziści/ ogrom Twych sądów i tej nienawiści.../ I jako niegdyś, hen, w gazejskiej bramie:/ wciągnął w pierś wicher i wyprężył ramię.../ Zgięły się słupy --- a potem odrazu/ pękły, upadły, i lawina głazu/ runęła z trzaskiem... Ziemia wskroś zadrżała,/ walą się mury, krzyk grozy w motłochu,/ wyjąc, spadają z dachu krwawe ciała ---/ huk, łomot, piekło../ Wzdęta chmura prochu/ zakryła słońce.../ Rozpierzchnięta tłuszcza/ patrzy z daleka, zgrozą oniemiała,/ jako bawolic stado, gdy z bawołem/ lew się w kurz zarył, padłszy z nim pospołem./ Czarny kłąb prochu wzroku nie przepuszcza ---/ wreszcie przejrzeli... O piekielne dzieło!/ Pośród strzaskanych, krwią oblanych słupów:/ strasznych, zmiażdżonych trzy tysiące trupów!/ Ciał trzy tysiące!... Już nie słychać jęków,/ pod hurmąhurma (daw.) --- wielka ilość czegoś. gruzów wszystko już zginęło ---/ milczenie śmierci, straszniejsze od szczęków/ wojennej wrzawy i topielców wycia,/ weszło na zwały.../ A on tam, bez życia,/ ostatkiem swojej zgruchotanej twarzy/ niebu się śmieje, błogosławi Pana!/ Och! Najstraszliwszy z śmiertelnych grabarzy,/ straszny jak pomór!... Zemsta dokonana.../ Samsonie! Zemsty dokonane dzieło!/ Niech wielbi Boga twa krew, co się niebu/ z śród gruzów jeszcze dymi jak ofiara./ O, dym dziękczynny! Takiego pogrzebu/ nikt jeszcze nie miał --- ani taka kara/ była słyszaną...