Prus, Bolesław Żywy telegraf Sekuła, Aleksandra Kotwica, Wojciech Choromańska, Paulina Kotwica, Wojciech Fundacja Nowoczesna Polska Pozytywizm Epika Nowela Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Fundację Nowoczesna Polska z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów Doroty Kowalskiej. Utwór powstał w ramach "Planu współpracy z Polonią i Polakami za granicą w 2014 roku" realizowanego za pośrednictwem MSZ w roku 2014. Zezwala się na dowolne wykorzystanie utworu, pod warunkiem zachowania ww. informacji, w tym informacji o stosowanej licencji, o posiadaczach praw oraz o "Planie współpracy z Polonią i Polakami za granicą w 2014 r.". http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/prus-zywy-telegraf Bolesław Prus, Grzechy dzieciństwa i inne nowele, Dom Wydawniczy "Jota", Warszawa 1991. Domena publiczna - Bolesław Prus zm. 1912 1983 xml text text 2014-05-16 pol https://redakcja.wolnelektury.pl/media/cover/image/5655.jpg stacks, liz west@Flickr, CC BY 2.0 http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/5655 http://wolnelektury.pl/media/book/pdf/prus-zywy-telegraf.pdf ISBN-978-83-288-0758-7 ISBN application/pdf https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/prus-zywy-telegraf.html ISBN-978-83-288-1737-1 ISBN text/html http://wolnelektury.pl/media/book/txt/prus-zywy-telegraf.txt ISBN-978-83-288-2692-2 ISBN text/plain http://wolnelektury.pl/media/book/epub/prus-zywy-telegraf.epub ISBN-978-83-288-3754-6 ISBN application/epub+zip http://wolnelektury.pl/media/book/mobi/prus-zywy-telegraf.mobi ISBN-978-83-288-4840-5 ISBN application/x-mobipocket-ebook FS 1DTP 3MN Pewna hrabina, podczas odwiedzin w sierocińcu, widzi, jak czterech chłopców bije się o starą, wyświechtaną książkę o Robinsonie Crusoe. Zakonnica, ich opiekunka, tłumaczy, że w zakładzie dla sierot bardzo często to się zdarza, ponieważ mają bardzo mało książek, a bardzo dużo dzieci chce czytać. Hrabina wpada na pomysł, by zorganizować akcję dobroczynną i zebrać biblioteczkę z pozycjami dla dzieci, a potem przekazać zakładowi opiekuńczemu. Żywy telegraf to krótka nowela autorstwa Bolesława Prusa wydana w 1884 roku. Pisarz, zgodnie z ideałami epoki pozytywizmu, promuje w niej konieczność pomocy ubogim. Zwraca uwagę na to, jak łatwo jest rozpocząć łańcuszek pomocy oraz porusza kwestię bezinteresowności takich gestów. Uwspółcześnienia: klęczyć -> klęczeć; tłomaczył -> tłumaczył, spełniliśmy funkcją -> (...) funkcję. Bolesław Prus Żywy telegraf Pani hrabina podczas wizyty w zakładzie sierot spostrzegła na korytarzu niezwykłą scenę: czterech chłopców wydzierało sobie podartą książkę, dość żwawo okładając się kułakamikułak --- pięść.. --- Zdaje mi się, dzieci, że się bijecie?... --- zawołała przestraszona dama. --- Za to żaden nie dostanie pierniczka i jeszcze pójdzie klęczeć. --- Bo, proszę pani, on mi zabrał RobinsonaRobinson --- powieść Przypadki Robinsona Cruzoe Daniela Defoe (1660--1731).! --- tłumaczył się jeden chłopiec. --- Nieprawda, bo to on!... --- zaprzeczył drugi. --- Widzisz, jak kłamiesz! --- zawołał trzeci. --- To ty odebrałeś mi Robinsona. Zakonnica objaśniła damę, że mimo pilnego dozoru podobne wypadki trafiają się dosyć często, dzieci bowiem łakną czytania, a książek zakład nie posiada. W sercu pani hrabiny zatliła się jakaś iskra. Ponieważ jednak nużyło ją myślenie, więc starała się zapomnieć o tym. Dopiero w salonie radcy, gdzie wypadło mówić o rzeczach pobożnych i dobroczynnych, opisała wypadek w zakładzie wraz z objaśnieniem zakonnicy. Radca słuchając doznał też niezwykłego uczucia i jako bieglejszy w sztuce myślenia zawnioskował, że należałoby wysłać książki dla sierot. Przypomniał sobie nawet, że w szafie czy w kufrze posiada cały stos butwiejących druków, które niegdyś kupował dla swych dzieci; lecz... za ciężkiza ciężki --- tu: zbyt ociężały. już był do grzebania w rupieciach. Wieczorem radca znalazł się u pana Z., któremu całe życie upływało na oddawaniu drobnych usług ludzkości zawartej między siódmą a trzecią klasą urzędowej hierarchii. Chcąc mu zrobić przyjemność, radca opowiedział panu Z. to, co hrabina widziała w zakładzie i słyszała od zakonnicy, dodając ze swej strony, że --- wypada postarać się o książki dla sierot. --- Nic prostszego! --- wykrzyknął pan Z. --- Wstąpię jutro do redakcji ,,Kuriera" i wpłynę na nich, ażeby zrobili ogłoszenie. Na drugi dzień pan Z. wbiegł zadyszany do ,,Kuriera", na wszystkie świętości błagając redakcję, ażeby wezwała ogół do składania książek dla sierot. Trafił szczęśliwie, ponieważ brakowało do numeru kilkuwierszowej wiadomości sensacyjnej. Jakoż referent wydziału uczuciowego siadł i napisał: ,,Gromadka dzieci, zostających pod opieką publiczną, cierpi na brak książek. Maleństwo tęskni. Pamiętajcie o duszach głodnych!" Potem gwiżdżąc wyszedł na obiad. W parę dni później, w niedzielę, przed zamkniętymi drzwiami redakcji spotkałem ubogo odzianego człowieka z rękoma czarnymi jak u kominiarza, a wraz z nim szczupłą dziewczynkę niosącą pakę starych książek. --- Czego pan sobie życzy? Ufarbowany człowiek uchylił czapki i odparł nieśmiało: --- Przynieśliśmy, proszę pana, kilka książek dla tych ,,głodnych", co panowie pisali... A szczupła dziewczynka dygnęła rumieniąc się, o ile jej na to pozwalały początki blednicyblednica --- anemia, niedokrwistość występująca najczęściej u młodych dziewcząt w okresie dojrzewania.. Wziąłem od niej książki i oddałem redakcyjnemu chłopcu. --- Jakże się pan nazywa? --- spytałem. --- Proszę pana, a na co to? --- odparł zmieszany. --- Musimy przecież wydrukować, kto dał książki. --- O! to nie potrzeba, proszę pana; ja przecież jestem ubogi człowiek, z fabryki kapeluszy... To nie potrzeba... I odszedł wraz z mizerną córeczką. Obok mnie stał uczony profesor fizyki i zapewne skutkiem tego przyszedł mi na myśl --- telegraf nowej konstrukcji. Główną stacją był zakład sierot, boczną --- robotnik z fabryki kapeluszy; gdy jeden zasygnalizował: ,,baczność", drugi natychmiast odpowiedział. Gdy jeden zażądał, drugi przyniósł. My inni spełniliśmy funkcję słupów telegraficznych.