Potocki, Wacław Pan Kurek pannę Maglownicę Brückner, Aleksander Dug, Katarzyna Świekatoń, Magdalena Niedziałkowska, Marta Rawska, Aneta Fundacja Nowoczesna Polska Barok Liryka Wiersz Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Elbląską z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BE. Utwór powstał w ramach "Planu współpracy z Polonią i Polakami za granicą w 2014 roku" realizowanego za pośrednictwem MSZ w roku 2014. Zezwala się na dowolne wykorzystanie utworu, pod warunkiem zachowania ww. informacji, w tym informacji o stosowanej licencji, o posiadaczach praw oraz o "Planie współpracy z Polonią i Polakami za granicą w 2014 r.". http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/potocki-pan-kurek-panne-maglownice Wacław Potocki, Wiersze wybrane, wyd. i oprac. Aleksander Brückner, nakł. Krakowska Spółka Wydawnicza, druk. W.L. Anczyca i Spółki w Krakowie, Kraków [1924]. Domena publiczna - Aleksander Brückner zm. 1939 2010 xml text text 2013-01-04 polhttp://redakcja.wolnelektury.pl/media/cover/image/4102.jpg Berliner Dom Inside Dome - Berlin's neo-Baroque Cathedral, Glyn Lowe Photoworks.@Flickr, CC BY 2.0 http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/4102 DCA.WL-B 3MG Wacław Potocki Pan Kurek pannę Maglownicę Chłop, PrzebranieSzlachcianka jedna, panny nie miawszy służebnej,/ Kmiotkę w lnianą koszulkę ubrawszy ze zgrzebnej zgrzebny --- utkany z lnu lub konopi.,/ Bierze z sobą w gościnę, ale wprzód napomni,/ Żeby jak najprzystojniej wszytkowszytko (starop.) --- wszystko., jak najskromniej/ Czyniła, co jej każą, waszmościała wszytkim,/ I odwykała wiejskim obyczajom brzydkim;/ GrzecznośćMianowicie u stołu patrzyła, jeśli ją/ Posadzą, jako panny jedzą, jako piją./ Milczeć; spyta kto, cicho odpowiedzieć; słuchać;/ Na łyżkę całą gębą po wiejsku nie dmuchać;/ Nie rządzić, nie przestawiać, żeby nie znać na niej;/ Ręce założyć, skoro na nięna nię (starop.) --- dziś popr.: na nią. pojźrypoźrzeć (starop.; tu forma 3 os, lp: pojźry) --- spojrzeć. pani;/ Pokrajawszy, na nożu w gębę kłaść z talerza./ Uczy tańca wielbłąda i wilka pacierza./ Siedzą panie; w niezwykłej stoi czubaczuba (daw.) --- dziewka, właściwie suka. szacie/ Przed nieminiemi --- dziś popr.: nimi., aż się hałas jakiś stał w komnacie;/ Prosi jej gospodyni, nie żałując praceprace (starop.) --- dziś popr.: pracy.,/ Żeby zajźrałazaźrzeć (starop.; tu forma 3 os., lp, r.ż.: zajźrała) --- zajrzeć., kto tam tak barzobarzo (starop.) --- bardzo. kołace./ RozczarowanieA ta z nizkim ukłonem: «Jegomość pan Kurek/ Stłukł pannę Maglownicę, wleciawszy na murek»./ Śmiejąc się gospodyni: «Daj zdrowie Ichmościom,/ Wielcem rada w domu swym niebywałym gościom''/ (Stąd przypowieść: «Pan Kurek z panną Maglownicą»,/ Kiedy się waszmościają pachołek z woźnicą)./ A że już skończę bajkę z przypowieścią społu:/ Posadzono też czubę z inszymi do stołu./ Był na półmisku kapłonkapłon (starop.) --- kogut. pieczony. Wziąwszy ta/ Kolano, z apetytu zębami go chwyta,/ Ciągnie garścią, jako pies przystąpiwszy nogą./ W tym razie pojźry pani twarzą na nię srogą,/ A moja czuba ręce, jako jej kazano,/ Wskok złoży, zostawiwszy w paszczecepaszczeka (starop.; tu forma Msc, lp, r.ż.: w paszczece) --- szczęka. kolano./ Wszyscy w śmiech, Pani tylko od wstydu nie zgore./ «Nie wezmęż ja cię, drągu! w gościnę powtóre!»./ Dano kaszę na koniecDano kaszę na koniec --- kaszą zamykano niegdyś obiad.; jeść się jej chce srodze./ Aż owa: «dmąćdąć (daw.; tu 3 os., lm: dmąć) --- dmuchać. hawhaw (starop.) --- tu., głosem zawoła, gospodzegospodza (starop.; tu W, lp, r.ż.: gospodze) --- pani.!/ Będę ja też!» «Dmij, bodaj rozpukłarozpuknąć się (starop.; tu 3 os., lp, r.ż.: rozpukła) --- rozpękła się., do bydła,/ Nie do ludzi, do świni, maszkaro obrzydła!/ Prawiemprawie --- właśnie, dobrze. ci się uczciła, od wideł, od gnoju,/ W panieńskim koczkodanakoczkodan --- małpa, brzydka kobieta., czopaczop (daw.) --- niezdara, niedołęga., wożąc stroju./ Niechaj wszytkie ziemiankiziemianka (daw.) --- szlachcianka. mną się karzą dzisia,/ Że pstre cynkipstre cynki --- plamy, cętki. kondysakondys (starop.) --- pies podwórkowy. nie przerobią w lisa!»