Autor nieznany Północ już była... Kozioł, Paweł Niedziałkowska, Marta Fundacja Nowoczesna Polska nie dotyczy Liryka Pieśń Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Śląską z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BŚ. http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/polnoc-juz-byla http://www.sbc.org.pl/dlibra/docmetadata?id=986 Karol Miarka, Kantyczki. Koledy i pastorałki w czasie świąt Bożego Narodzenia po domach śpiewane z dodatkiem pieśni przygodnych w ciągu roku używanych, Mikołów-Warszawa 1911 Domena publiczna - XVIII w. xml text text 2010-11-25 pol https://redakcja.wolnelektury.pl/media/cover/use/7230.jpg Święta Rodzina, nieznany malarz niderlandzki, domena publiczna http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/7230/ Religia i duchowość Północ już była... Ogień, OmenPółnoc już była, gdy się zjawiła/ Nad bliską doliną jasna łuna;/ Którą zoczywszyzoczyć (daw.) --- zauważyć. i zobaczywszy,/ Krzyknął mocno Wojtek na Szymona:/ Szymonie kochany, znak to niewidziany,/ Że całe niebo czerwone./ Na braci zawołaj, niechaj wstawają;/ Kuba i Mikołaj niech wypędzają/ Barany i capy, owce, kozły, skopyskop --- wykastrowany baran./ Zamknionezamkniony -- dziś popr.: zamknięty.. Na te wołania z smacznego spania/ Porwał się Stach z Grześkiem i spadł z brogabróg --- daszek chroniący siano.;/ Maciek truchlejetruchleć --- drętwieć ze strachu., od strachu mdleje,/ Woła: uciekajcie, ach dla Boga!/ Grześko nogę złamał, Stach na nogę chromałchromać (daw.) --- kuleć.,/ Bo ją w kolanie wywinąłwywinąć --- tu: zwichnąć, skręcić../ Oj oj oj, dla Boga! Pawełek woła:/ OgieńUciekajcie prędko, goregorzeć (daw.) --- palić się, płonąć. stodoła;/ Pogorzały szopy i pszeniczne snopy,/ Jam zginął. Leżąc w stodole, patrząc na pole,/ Ujrzał Bartos stary anioły,/ Którzyktórzy --- z użycia tego zaimka wynika, iż w kolędzie anioły są rodzaju męskiego. wdzięcznymi głosami swymi,/ Okrzyknęli ziemskie padołypadół (daw.) --- nisko położony teren, przen. cała ziemia.:/ Na niebie niech chwała Bogu będzie trwała,/ A ludziom pokój na ziemi./ Pasterze wstawajcie, witajcie Pana;/ Pokłon Mu oddajcie, wziąwszy barana;/ Skocznoskoczno --- dziś popr.: skocznie. Mu zagrajcie, głosygłosy --- dziś popr. forma N. lm: głosami. zaśpiewajcie/ Zgodnymi. Więc ich tamujetamować --- powstrzymywać. i perswadujeperswadować --- tłumaczyć./ Bartos jako stary w te słowa:/ Czegoczego --- dziś popr.: czemu. krzyczycie, gwałty czynicie?/ Nie gore, lecz to rzecz nowa:/ Bóg się na świat rodzi, witać się Go godzigodzi się (daw.) --- wypada, należy.,/ Pójdźmyż do Niego z darami./ Weź Kuba jędykajędyk (gw.) --- indyk., ty Wojtku cielę;/ Ja Mu poduszeczkę z puchu uścielę;/ Grześko zagra w dudkidudki a. dudy --- instrument ludowy składający się z piszczałek, do których powietrze tłoczono za pomocą skórzanego miecha., by skakał malutki/ Wraz z nami. Biegną więc w skokiw skoki (daw.) --- częściej ,,w skok": szybko., nabrawszy w trokitroki --- rzemienie służące do przywiązywania części ubrania./ Jabłek, obwarzanków i gruszek:/ Miodu praśnegopraśny (reg.) a. przaśny--- surowy, niezakwaszony (wynika stąd, że nie chodziło o miód pitny, lecz o naturalny)., masła młodego,/ Mleka i śmietany dzbanuszek:/ Kurcząt młodych czworo,/ kur starych ośmioro,/ Przy tym jaj świeżych dwie kopykopa --- 60 sztuk../ Dwie kozy dla mleka i jagniąteczko,/ Jędyka, kapłona kapłon --- wykastrowany kogut.i cieląteczko;/ Idąc wygrywają, szczęśliwie stawają/ U szopy. DarStojąc pod ścianą, powyjmowano,/ Co z sobą przynieśli dla Pana:/ Dał Wojtek cielę, Stach jaj kobielękobiela --- kobiałka, koszyk.,/ Mikołaj i Szymon barana;/ Grześko obwarzanki, Kuba dzban śmietanki,/ Przytem jaj świeżych dwie kopy./ Klęknąwszy, z darami serca oddali;/ Stanąwszy parami, na dudkach grali;/ Potem się skłonili, do domu wrócili/ Wesoło.