Kochanowski, Jan Pieśń XIX (Jest kto, co by wzgardziwszy te doczesne rzeczy...) http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/piesni-ksiegi-wtore Wilczek, Piotr Sekuła, Aleksandra Sutkowska, Olga Fundacja Nowoczesna Polska Renesans Liryka Pieśń Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Narodową z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BN. http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/piesni-ksiegi-wtore-piesn-xix Pieśni Jana Kochanowskiego księgi dwoje, Drukarnia Łazarzowa, Kraków, 1586 Domena publiczna - Jan Kochanowski zm. 1584 1655 xml text text 2009-07-07 pol http://redakcja.wolnelektury.pl/media/cover/image/3085.jpg They put me here to try to make the world better, nosha@Flickr, CC BY-SA 2.0 http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/3085 Jan Kochanowski Pieśni, Księgi wtóre Pieśń XIXW przypisach gwiazdką oznaczono wyrazy, które są używane do dziś, ale których znaczenie w Pieśniach jest odmienne od znaczenia obecnego. Jest kto, co by wzgardziwszy te doczesne rzeczy/ Chciał ze mną dobrą tylko sławę mieć na pieczy,/ A starać sie, ponieważ musi zniszczeć ciało,/ Aby imię przynamniej po nas tu zostało? I szkoda zwać człowiekiem, kto bydlęcebydlęce (starop.) --- jak bydło (bydlęco, po bydlecemu). żyje,/ Tkająctkać (daw.) --- wpychać., lejąc w się wszytko, póki zstawazstawa (starop.) --- starcza. szyje;/ Nie chciał nas Bóg położyć równo z bestyjami:/ Dał nam rozum, dał mowę, a nikomu z nami. Przeto chciejmy wziąć przed sięwziąć przed się (starop.) --- rozważyć. myśli godne siebie,/ Myśli ważne na ziemi, myśli ważne w niebie;/ Służmy poczciwejpoczciwy (starop.) --- szlachetny (godny czci), dobry. sławie, a jako kto może,/ Niech ku pożytku dobra spólnego pomoże. Komu dowcipudowcip (daw.) --- rozum, inteligencja, talent. równo z wymowąwymowa --- tu: krasomówstwo, umiejętność przemawiania. dostaje,/ Niech szczepi miedzy ludźmi dobre obyczaje;/ Niechaj czyni porządek, rozterkom zabiegarozterkom zabiega --- zapobiega sporom, waśniom.,/ Praw ojczystych i pięknej swobody przestrzega. A ty, coć Bóg dał siłę i serceserce --- tu: odwaga. po temu,/ Uderz sieuderz sie --- zderz się, stań do walki. z poganinem, jako słuszesłusze (starop.) --- jest rzeczą słuszną, przystoi; zob. też: Ks. 2, Pieśń XV, w. 9. cnemu;/ Prostakprostak --- głupiec. to, który wojsko z wielkości szacuje:/ Zwycięstwo liczby nie chce, męstwa potrzebuje. Śmiałemu wszędy równo, a o wolność miłą/ Godzi sie oprzećo wolność (...) sie oprzeć --- walczyć w obronie wolności. by więc i ostatnią siłą;/ Nie przegra, kto frymarczy na sławę żywotemfrymarczy na sławę żywotem --- wymienia żywot na sławę (frymarczyć nie ma tu dzisiejszego pejoratywnego znaczenia).,/ Azaby go lepiej dałdać [żywot] --- umrzeć. w cieniu darmo potem?