<utwor><rdf:RDF xmlns:rdf="http://www.w3.org/1999/02/22-rdf-syntax-ns#">
<rdf:Description rdf:about="http://redakcja.wolnelektury.pl/documents/book/piesni-ksiegi-wtore-piesn-x/">
<dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="pl">Kochanowski, Jan</dc:creator>
<dc:title xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="pl">Pieśń X (Może kto ręką sławy dostać w boju...)</dc:title>
<dc:relation.isPartOf xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="pl">http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/piesni-ksiegi-wtore</dc:relation.isPartOf>
<dc:contributor.editor xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="pl">Wilczek, Piotr</dc:contributor.editor>
<dc:contributor.editor xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="pl">Sekuła, Aleksandra</dc:contributor.editor>
<dc:contributor.technical_editor xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="pl">Sutkowska, Olga</dc:contributor.technical_editor>
<dc:publisher xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="pl">Fundacja Nowoczesna Polska</dc:publisher>
<dc:subject.period xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="pl">Renesans</dc:subject.period>
<dc:subject.type xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="pl">Liryka</dc:subject.type>
<dc:subject.genre xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="pl">Pieśń</dc:subject.genre>
<dc:description xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="pl">Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Narodową z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BN.</dc:description>
<dc:identifier.url xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="pl">http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/piesni-ksiegi-wtore-piesn-x</dc:identifier.url>
<dc:source xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="pl">Pieśni Jana Kochanowskiego księgi dwoje, Drukarnia Łazarzowa, Kraków, 1586</dc:source>
<dc:rights xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="pl">Domena publiczna - Jan Kochanowski zm. 1584</dc:rights>
<dc:date.pd xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="pl">1655</dc:date.pd>
<dc:format xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="pl">xml</dc:format>
<dc:type xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="pl">text</dc:type>
<dc:type xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="en">text</dc:type>
<dc:date xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="pl">2009-07-07</dc:date>
<dc:language xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="pl">pol</dc:language>
<dc:relation.coverImage.url xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">http://redakcja.wolnelektury.pl/media/cover/image/3074.jpg</dc:relation.coverImage.url>
<dc:relation.coverImage.attribution xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Beauty often seduces us on the road to truth. (Explore), geezaweezer@Flickr, CC BY 2.0</dc:relation.coverImage.attribution>
<dc:relation.coverImage.source xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/3074</dc:relation.coverImage.source>
</rdf:Description>
</rdf:RDF><liryka_l>

<autor_utworu>Jan Kochanowski</autor_utworu>

<dzielo_nadrzedne>Pieśni, Księgi wtóre</dzielo_nadrzedne>

<nazwa_utworu>Pieśń X<pr>Ks. 2, Pieśń X --- pierwodruk pieśni pt. <tytul_dziela>O uczciwej małżonce</tytul_dziela> w zbiorze <tytul_dziela>Pieśni trzy</tytul_dziela> (1580). Nawiązania do biblijnej Księgi Przysłów i Księgi Eklezjastyka (Syracha).</pr><pe>W przypisach gwiazdką oznaczono wyrazy, które są używane do dziś, ale których znaczenie w <tytul_dziela>Pieśniach</tytul_dziela> jest odmienne od znaczenia obecnego.</pe></nazwa_utworu>




<strofa>Może kto ręką sławy dostać w boju,/
Może wymową i rządem<pr><slowo_obce>rząd</slowo_obce> (daw.) --- zarządzanie; podobne znaczenie niżej, w. 11.</pr> w pokoju;/
Lecz jesli żona męża nie ozdobi,/
<wers_wciety typ="2">Mąż prózno robi.</wers_wciety></strofa>

<strofa>Kto z gospodarstwa, a kto zaś z wysługi/
Zbierze pieniądze i z kupiectwa drugi,/
Jesli sie żona nie przyłoży k temu,/
<wers_wciety typ="2">Zginąć wszytkiemu.</wers_wciety></strofa>

<strofa>Żona uczciwa ozdoba mężowi/
I napewniejsza podpora domowi:/
Na niej rząd wszystek; swego męża ona/
<wers_wciety typ="2">Głowy korona.</wers_wciety></strofa>

<strofa>Ona mężowym kłopotom zabiega<pr><slowo_obce>zabiegać</slowo_obce> --- tu: zapobiegać.</pr>/
I jego wczasu na wszystkim<pr><slowo_obce>wczasu na wszystkim</slowo_obce> --- wygody we wszystkim, pod każdym względem.</pr> przestrzega;/
Ona wywabić troskę umie z głowy/
<wers_wciety typ="2">Słodkiemi słowy.</wers_wciety></strofa>

<strofa>Ona dziateczki ojcowi podobne/
Rodzi, skąd rostą<pr><slowo_obce>rostą</slowo_obce> (starop. forma 3 os. lm) --- rosną; przen.: pochodzą.</pr> pociechy osobne;/
Ani już spadków upatrują krewni,/
<wers_wciety typ="2">Dziedzica pewni.</wers_wciety></strofa>

<strofa>Trzykroć szczęśliwy, któremu Ty zdarzysz/
Ten związek, Panie; ale zły towarzysz<pr><slowo_obce>towarzysz</slowo_obce> --- tu: żona; zob. też: Ks. 2, <tytul_dziela>Pieśń VI</tytul_dziela>, w. 11.</pr>/
Odejmie wszytko, że troski w pół wieka/
<wers_wciety typ="2">Zgryzą człowieka.</wers_wciety></strofa>

</liryka_l></utwor>