<utwor><rdf:RDF xmlns:rdf="http://www.w3.org/1999/02/22-rdf-syntax-ns#">
<rdf:Description rdf:about="http://redakcja.wolnelektury.pl/documents/book/piesni-ksiegi-pierwsze-piesn-xix/">
<dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="pl">Kochanowski, Jan</dc:creator>
<dc:title xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="pl">Pieśń XIX (Żal mi cię, niebogo...)</dc:title>
<dc:relation.isPartOf xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="pl">http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/piesni-ksiegi-pierwsze</dc:relation.isPartOf>
<dc:contributor.editor xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="pl">Wilczek, Piotr</dc:contributor.editor>
<dc:contributor.editor xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="pl">Sekuła, Aleksandra</dc:contributor.editor>
<dc:contributor.technical_editor xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="pl">Sutkowska, Olga</dc:contributor.technical_editor>
<dc:publisher xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="pl">Fundacja Nowoczesna Polska</dc:publisher>
<dc:subject.period xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="pl">Renesans</dc:subject.period>
<dc:subject.type xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="pl">Liryka</dc:subject.type>
<dc:subject.genre xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="pl">Pieśń</dc:subject.genre>
<dc:description xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="pl">Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Narodową z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BN.</dc:description>
<dc:identifier.url xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="pl">http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/piesni-ksiegi-pierwsze-piesn-xix</dc:identifier.url>
<dc:source xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="pl">Pieśni Jana Kochanowskiego księgi dwoje, Drukarnia Łazarzowa, Kraków, 1586</dc:source>
<dc:rights xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="pl">Domena publiczna - Jan Kochanowski zm. 1584</dc:rights>
<dc:date.pd xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="pl">1655</dc:date.pd>
<dc:format xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="pl">xml</dc:format>
<dc:type xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="pl">text</dc:type>
<dc:type xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="en">text</dc:type>
<dc:date xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="pl">2009-07-07</dc:date>
<dc:language xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="pl">pol</dc:language>
<dc:relation.coverImage.url xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">http://redakcja.wolnelektury.pl/media/cover/image/3049.jpg</dc:relation.coverImage.url>
<dc:relation.coverImage.attribution xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Suppose, kevin dooley@Flickr, CC BY 2.0</dc:relation.coverImage.attribution>
<dc:relation.coverImage.source xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/3049</dc:relation.coverImage.source>
</rdf:Description>
</rdf:RDF><liryka_l>

<autor_utworu>Jan Kochanowski</autor_utworu>

<dzielo_nadrzedne>Pieśni, Księgi pierwsze</dzielo_nadrzedne>

<nazwa_utworu>Pieśń XIX<pr>Ks. 1, Pieśń XIX --- pieśń zawiera motywy z licznych utworów Horacego (<tytul_dziela>Carmina I</tytul_dziela> 25, <tytul_dziela>III</tytul_dziela> 15, <tytul_dziela>IV</tytul_dziela> 13; epody 8 i 12).</pr></nazwa_utworu>





<strofa><wers_wciety typ="2">Żal mi cię, niebogo,</wers_wciety>/
<wers_wciety typ="2">Że nie masz nikogo,</wers_wciety>/
Co by cię przestrzegł; słuchaj ale mało<pr><slowo_obce>ale mało</slowo_obce> --- choć przez chwilę.</pr>,/
A potym uczyń, coć sie będzie zdało.</strofa>

<strofa><wers_wciety typ="2">Bodaj sie przepadło</wers_wciety>/
<wers_wciety typ="2">To twoje źwierciadło:</wers_wciety>/
Bo tobą szali, a ty sie nie czujesz<pr><slowo_obce>tobą szali, a ty sie nie czujesz</slowo_obce> --- oszukuje cię, a ty nie dostrzegasz, jak jest z tobą naprawdę.</pr>,/
Dawno sie nie swej twarzy przypatrujesz.</strofa>

<strofa><wers_wciety typ="2">Popatrz miedzy szoty</wers_wciety>/
<wers_wciety typ="2">prawdziwszej roboty<pr><slowo_obce>Popatrz miedzy szoty prawdziwszej roboty</slowo_obce> --- poszukaj między kupcami bardziej prawdomównego wyrobu, tj. lustra (,,szot" od ,,Szkot"; Szkoci byli znani w Polsce jako kupcy).</pr>:</wers_wciety>/
Ujźrzysz tam i płeć<pr><slowo_obce>płeć</slowo_obce> --- daw. cera.</pr> chropawą, i zęby/
Nieprawie<pr><slowo_obce>nieprawie</slowo_obce> (starop.) --- nie całkiem.</pr> białe, jeno uchyl gęby<pr><slowo_obce>uchyl gęby</slowo_obce> --- otwórz usta (,,gęba" nie ma w języku szesnastowiecznym znaczenia pejoratywnego).</pr>.</strofa>

<strofa><wers_wciety typ="2">Więc i lat tak snadnie<pr><slowo_obce>snadnie</slowo_obce> --- łatwo.</pr></wers_wciety>/
<wers_wciety typ="2">Mamka-ć nie ukradnie<pr><slowo_obce>lat (...) / Mamkać nie ukradnie</slowo_obce> --- zwrot różnie tłumaczony: ,,nie ujmie ci lat to, że młodą osobę przedstawisz jako swoją mamkę" (L. Ślękowa); ,,niełatwo mamce mówić, że masz mniej lat" (T. Sinko).</pr>;</wers_wciety>/
Bo łacno zliczysz pod oczyma karby<pr><slowo_obce>karby</slowo_obce> --- zmarszczki.</pr>,/
Tego nie zetrą i weneckie farby<pr><slowo_obce>weneckie farby</slowo_obce> --- luksusowe kosmetyki sprowadzane z Wenecji.</pr>.</strofa>

<strofa><wers_wciety typ="2">Aż sie za cię wstydzę,</wers_wciety>/
<wers_wciety typ="2">Gdy cię w tańcu widzę.</wers_wciety>/
Ano wiem, czemuś mi sie nie udała<pr><slowo_obce>mi się nie udała</slowo_obce> --- nie spodobała mi się.</pr>:/
Prosto jakobyś młodym przyganiała<pr><slowo_obce>młodym przyganiać</slowo_obce> --- współzawodniczyć z młodymi.</pr>.</strofa>

<strofa><wers_wciety typ="2">Takżeć i te stroje</wers_wciety>/
<wers_wciety typ="2">Jakoby nie twoje;</wers_wciety>/
Tyś sie ubrała prawie wedle świata,/
A to za krzywdę biorą twoje lata<pr><slowo_obce>A to za krzywdę biorą twoje lata</slowo_obce> --- będąc już w takim wieku, wyrządzasz sobie (ściślej: swojemu wiekowi) krzywdę.</pr>.</strofa>

<strofa><wers_wciety typ="2">Nie przeciw sie<pr><slowo_obce>Nie przeciw sie</slowo_obce> --- nie naśladuj, nie chciej dorównać.</pr> Zosi,</wers_wciety>/
<wers_wciety typ="2">Bo tę miłość nosi,</wers_wciety>/
Że musi skakać jako sarna w lesie;/
A nie sromota, co komu czas niesie.</strofa>

<strofa><wers_wciety typ="2">Tobie na twe lata</wers_wciety>/
<wers_wciety typ="2">Czas poprzestać świata<pr><slowo_obce>poprzestać świata</slowo_obce> --- wyrzec się świata.</pr>;</wers_wciety>/
Cudniej<pr><slowo_obce>cudniej</slowo_obce>* --- bardziej stosownie (inny odcień znaczeniowy niż dzisiaj).</pr> ci będzie prząść kądziel niż w wieńcu/
Siedzieć za stołem, babie przy młodzieńcu.</strofa>

</liryka_l></utwor>