Kochanowski, Jan Pieśń VI (Acz mię twa droga, miła, barzo boli...) http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/piesni-ksiegi-pierwsze Wilczek, Piotr Sekuła, Aleksandra Sutkowska, Olga Fundacja Nowoczesna Polska Renesans Liryka Pieśń Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Narodową z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BN. http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/piesni-ksiegi-pierwsze-piesn-vi Pieśni Jana Kochanowskiego księgi dwoje, Drukarnia Łazarzowa, Kraków, 1586 Domena publiczna - Jan Kochanowski zm. 1584 1655 xml text text 2009-07-07 pol http://redakcja.wolnelektury.pl/media/cover/image/3032.jpg :), seyed mostafa zamani@Flickr, CC BY 2.0 http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/3032 Jan Kochanowski Pieśni, Księgi pierwsze Pieśń VIKs. 1, Pieśń VI --- Pieśń jest parafrazą ody Horacego (zob. Carmina III 27, w. 13--64) noszącej tytuł Ad Galateam (Do Galatei).W przypisach gwiazdką oznaczono wyrazy, które są używane do dziś, ale których znaczenie w Pieśniach jest odmienne od znaczenia obecnego. Acz mię twa drogadroga --- tu: podróż, wyjazd., miła, barzo boli,/ Nie chcę cię trzymać przeciw twojej woli;/ Z mej strony bodaj wszystko dobre miała,/ Kędy sie kolwiek będziesz obracała. Lecz sama widzisz, jakie wiatry wstają,/ Jakie po niebie chmury sie mieszają./ Ja wiem, co umie morze i szalony/ Wicher, na wody słone uniesiony. Niech żony srogich pohańcówpohaniec --- poganin, niechrześcijanin; tu: chodzi o Turków i Tatarów. i dzieci/ Doświadczą, jakim pędem wicher leci/ Morze mieszając: huczą srogie wały,/ A brzeżne w grunciew gruncie --- od podstaw. wzdrygają sie skały. Takci sie biednej Europiebiednej Europie --- w mit. gr. królewna Europa została porwana przez Jowisza, który przybrał postać byka (u Kochanowskiego woła). dostało,/ Jeno że wołu chciała przysieść małowołu chciała przysieść mało (starop.) --- chciała na krótko usiąść na wołu.,/ Bo sie z nienagła przymknąłsie z nienagła przymknął (starop.) --- powoli się zbliżył. z nią ku wodzie,/ Potym jak płynie, tak płynie bez łodzie. A ta dopiero zlękła sie nieboga,/ Gdzie pojźrzy, zewsząd morze, zewsząd trwoga;/ Brzegu nie widać, przewoźnik niepewny,/ Strach serce ujął, a w oczu płacz rzewny. A gdy do sławnej Krety przypłynęła,/ Z wielkiej tesknice włosy targać jęła,/ Skarżąc sie z płaczem: «Ojcze mój łaskawy,/ Któregom zbyłazbyć (starop.) --- stracić. prze me głupie sprawysprawy (starop.) --- uczynki.. Com ja tu miała czynić w tej krainie?/ Mało jest jedna śmierć panieńskiej winie./ Ale na jawiż płaczę swej lekkościna jawiż płaczę swej lekkości --- na jawie opłakuję swą lekkomyślność (w niektórych komentarzach: hańbę).?/ Czy mię pokusa łudzi krom winnościkrom winności (starop.) --- bez winy., Która przez wrota kościanewrota kościane --- w mit. gr. i rzym. istnieją dwie bramy poprzez które sny wychodzą z podziemia; złudne sny przechodzą przez bramę z kości słoniowej, a sny prawdziwe przez bramę z rogu. wychodzi,/ A na człowieka sny dziwne przywodzi?/ Lepiej li było przez morze sie pławić/ Czy nad polnemi kwiatkami sie bawić? Byby (starop.) --- gdyby. mi sie teraz dostał jako w ręce/ On wół bezecny, byłby w takiej męce,/ Żeby mu ze łba musiały spaść rogi,/ Chociaż był u mnie niedawno tak drogi. Nie miałam wstydu, dom swój opuszczając,/ I teraz nie mam, śmierci odkładając;/ Boże mój, jesli słyszysz prośbę moję,/ Niechaj dziś nago w pośrzodku lwów stoję. Pierwej niż pleśnią piękna twarz przypadnieprzypadnie --- pokryje się./ I zupełnemuzupełnemu --- pełnemu, jędrnemu (w niektórych komentarzach: doskonałemu). ciału krasakrasa (daw.) --- piękność. spadnie,/ Niechaj mię wilcy pożrą w tej gładkości,/ A po pustyniach rozniosą me kości» Nikczemna dziewko --- ojciec ci przyciskaci przyciska --- nalega, naciska na ciebie. ---/ Czemu nie umrzesz? Strzyma cię ta niska/ Jedlina i pasStrzyma cię (...) Jedlina i pas --- utrzyma cię jedlina i przepaska (odwołanie do znanych z antyku sposobów popełniania samobójstwa przez kobiety). zaniesiony w calew cale (starop.) --- w całości.;/ A jeslić milsza śmierć na ostrej skale, Daj sie w moc wiatrom a skocz z góry śmiele,/ Niżbyś wolała siedzieć u kądziele,/ Królewska dziewka, i być w ręce dana/ Srogiej pogance, winna bywszywinna bywszy --- tu: będąc godna. pana.