Oppman, Artur O czterech muzykantach 2022-05-26 Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury. xml http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/oppman-o-czterech-muzykantach/ pol Fundacja Nowoczesna Polska Domena publiczna - Artur Oppman zm. 1931 2002 Artur Oppman, O czterech muzykantach, [w: ] Ulubione baśnie, Warszawa 1931 https://pl.wikisource.org/wiki/O_czterech_muzykantach Bajka Modernizm Epika text Sekuła, Aleksandra Kopeć-Gryz, Aleksandra Kotwica, Wojciech https://redakcja.wolnelektury.pl/media/cover/use/6934.jpg Reading and Literature First Reader (1911), Frederick Richardson (1862 – 1937, domena publiczna http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/6934 https://wolnelektury.pl/media/book/pdf/oppman-o-czterech-muzykantach.pdf ISBN-978-83-288-6656-0 ISBN application/pdf https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/oppman-o-czterech-muzykantach.html ISBN-978-83-288-6657-7 ISBN text/html https://wolnelektury.pl/media/book/txt/oppman-o-czterech-muzykantach.txt ISBN-978-83-288-6658-4 ISBN text/plain https://wolnelektury.pl/media/book/epub/oppman-o-czterech-muzykantach.epub ISBN-978-83-288-6659-1 ISBN application/epub+zip https://wolnelektury.pl/media/book/mobi/oppman-o-czterech-muzykantach.mobi ISBN-978-83-288-6660-7 ISBN application/x-mobipocket-ebook Książki dla dzieci YDP 1DTP Tekst zmodernizowano zgodnie z obowiązującymi zasadami. Wprowadzono uwspółcześnienia leksykalne: szerść > sierść; w zakresie pisowni łącznej/rozdzielnej: dzieńdobry > dzień dobry, niema > nie ma, pocichutku > po cichutku; w zakresie fleksji: osieł > osioł; oraz w zakresie pisowni wielką literą: A! dzień dobry, kumie! > A! Dzień dobry, kumie! Co może się wydarzyć, gdy czworo zwierząt --- starych już, spracowanych i nieco podupadłych na zdrowiu --- wyruszy razem w świat? A co stanie się, gdy na ich drodze stanie banda zbójców? Strach pomyśleć... Ale odważnie przeczytajcie sami. Osioł o imieniu Burek (zapewne od burego koloru sierści), pies --- dawny towarzysz wypraw myśliwskich swego pana, kot niezdolny już strzec domu i spiżarni swojej gospodyni przed myszami oraz kogut, który salwował się ucieczką przed zjedzeniem w rosole, poszukują nowego domu. Osobno każde z nich nie ma wiele siły ani możliwości, ale kiedy zaczną współpracować, może to odmienić ich życie. Wierszowana wersja Artura Oppmana opiera się na jednej z baśni braci Grimm, zatytułowanej oryginalnie Muzykanci z Bremy (niem. Die Bremer Stadtmusikanten), zaś obraz piramidy zwierząt stojących jedno na drugim był wykorzystywany w sztuce i został odwzorowany w rzeźbie zdobiącej jeden z placów w mieście Brema w Niemczech. Artur Oppman O czterech muzykantach Żył raz brytan stary, / Wiernuś się nazywał. / Dosyć się już strudził, / Teraz odpoczywał. Dawniej z swoim panem/ Wybiegał na łowy/ I gonił zające/ Wśród szumnej dąbrowy. Pilnował mu domu/ I dzionkiem, i nocą, / I gospodarzowi/ Wierną był pomocą. Lecz się już zestarzał, / Nogi mu nie służą, / Sierść powyłaziła, / Zębów ma niedużo. Już po całych nocach/ Stróżować nie może/ I woli spać w sieni, / Niżeli na dworze. Raz usłyszał Wiernuś, / Jak gospodarz gada: / --- Chyba już brytana/ Pozbyć się wypada!... Zestarzał się bardzo, / Już darmozjad z niego, / Trzeba będzie kupić/ Brytana innego. Gdy to pies usłyszał, / To pomyślał sobie: / --- Nie ma tu co czekać, / Już ja wiem, co zrobię. Pójdę w świat szeroki/ Poszukać schronienia, / Gdy mi tu żałują/ Kąta i jedzenia. Idzie Wiernuś drogą. / Już dom z oczu znika. / Idzie; wtem na drodze/ Osła napotyka. --- A! Dzień dobry, kumie! / Jak się waćpan miewa?.../ I usiedli w cieniu, / Bo słonko dogrzewa. Gawędzą przyjaźnie, / Pies się osłu żali. / Praca, Starość, Pan, Sługa, ZwierzęA pan Buruś na to: / --- Pójdę z tobą dalej. Póki byłem silny, / Ciężko pracowałem; / Wory pełne zboża/ Do młyna dźwigałem. Lecz gdym się postarzał, / Mój pan mnie wyrzucił/ I zagroził kijem, / Gdybym kiedy wrócił. Podróżują razem/ Psisko i oślina. / Patrzą... aż tu drogą/ Wlecze się kocina. Przez wytartą skórę/ Kości wyglądają. / --- Gdzie to waszećwaszeć --- zwrot grzecznościowy, skrót od: wasza miłość. dąży? --- / Wędrowcy pytają. --- Idę w świat szeroki, / Gdzie poniosą oczy... / I z przygasłych ślepków/ Łza mu się potoczy. --- Myszek ani szczurów/ Łowić już nie mogę. / Niewdzięczni mnie ludzie/ Wygnali na drogę. --- A to chodźżechodźże --- konstrukcja z partykułą wzmacniającą -że; znaczenie: chodź koniecznie. z nami, / Kolego kochany!.../ I wędrują razem/ Przez łąki i łanyłan --- obszar ziemi, na której coś się uprawia, np. łan pszenicy.. Gwarzągwarzyć --- rozmawiać. sobie w drodze, / Na świat narzekają. / Aż tu kogucika/ W drodze spotykają. --- Moi państwo mili! / A gdzież to idziecie? / Może też ze sobą/ I mnie zabierzecie? Zabić mnie dziś chciała/ Niedobra kucharka, / Na rosół dla pana/ Wpakować do garnka. Więc uciekłem z domu, / Idę w świat daleki; / Użyczcie mi swojej/ Przezacnejprzezacny --- bardzo zacny; bardzo cenny, wielce szanowny. opieki! Zgodzili się chętnie/ Osioł, kot i psina. / I wędruje razem, / Tułacza drużyna. Noc ich zaszła w lesie, / Spać zmęczeni legli. / A wtem w oddaleniu/ Światełko spostrzegli. Zbliżają się cicho, / W okno spoglądają. / A tam straszni zbóje/ Siedzą całą zgrają. Przy sutej wieczerzy/ Zapijają wino; / Każdy wzrok ma krwawy, / Twarz czerwono-siną. Osioł na okienku/ Oparł przednie nogi. / Brytan wlazł na niego; / Na psa kot ubogi. Kogut na grzbiet Mruczka/ Frunął cichuteńko, / Tak że zasłonili/ Calutkie okienko. Dopieroż się wtedy/ Rozległa muzyka! / Kot miauczy, pies wyje, / Osiołek porykaporyka --- dziś: porykuje; inaczej: ryczy.. Kogut ,,kukuryku"/ Wrzeszczy, ile mocy, / Jakby całe piekło/ Zbudziło się w nocy. Porwali się zbóje/ Wielce wystraszeni, / Z oświetlonej izby/ Uciekli do sieni, A z sieni do lasu/ Cwałem popędzili. / A dzielni muzycy/ Do domku wkroczyli. Podjedli obficie/ I popili winem. / Walka, Siła, Współpraca, Strach, PozoryPotem kot legł sobie/ W kuchni pod kominem. Pies na samym progu/ Położył się w sieni, / A osioł na dworze/ Wśród bujnej zieleni. A tymczasem zbóje/ Wysłali jednego. / Idzie po cichutku/ Do domku swojego; Potknął się o Burka, / A ten buch! go nogą. / Zbój do sieni biegnie, / Pies go ugryzł srogo. W kuchni kot czatował: / Wnet na zbója skoczy; / Skrwawił mu pazurem/ Czoło, nos i oczy. A kogut na grzędzie/ W mig narobił krzyku: / --- Hej! łapać złodzieja! / Łapać! Kukuryku! Wraca zbój do lasu, / Dziwy opowiada: / --- Dom nasz zamieszkała/ Złych duchów gromada. Jeden pchnął mnie nożem, / Drugi dał mi kije, / Trzeci tak podrapał, / Że już ledwo żyję. A czwarty wciąż wołał, / Żeby mnie trzymali. / Nie ma tu co robić, / Chodźmy, bracia, dalej. Poszli wszyscy zbóje/ Dom zbudować nowy. / A czwórka skoczyła/ Po rozum do głowy. Zostali się w domku, / Suto jedli, pili, / Tak im dobrze było, / Że do stu lat żyli.