Nowicki, Franciszek Rzym słowiański Sekuła, Aleksandra Kowska, Karolina Boy-Żeleński, Tadeusz Rawska, Aneta Modrzejewski, Emanuel Fundacja Nowoczesna Polska Modernizm Liryka Wiersz Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez fundację Nowoczesna Polska z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów Łukasza Jachowicza. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/nowicki-rzym-slowianski/ Młoda Polska. Wybór poezyj, oprac. Tadeusz Boy-Żeleński, wyd. drugie, Wydawnictwo Zakładu Narodowego imienia Ossolińskich, Wrocław 1947. Domena publiczna - Franciszek Nowicki zm. 1935 2006 xml text text 2014-11-12 pol http://redakcja.wolnelektury.pl/media/cover/image/13895780107_61aa5a3911_k.jpg Mountain ladscape with houses, Pawel Pacholec, CC BY 2.0 http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/3669 3MN DCC Zmodernizowano interpunkcję dodając przecinki przy wtrąceniach (Sam zbudź się Rzymie z niemocy hańbiącej -> Sam zbudź się, Rzymie, z niemocy hańbiącej; O nie śpij Rzymie! --> O nie śpij, Rzymie!) oraz oddzielając przecinkami zdania imiesłowowe (A ty śpisz marząc i zostajesz w tyle. -> A ty śpisz, marząc i zostajesz w tyle). Uwspółcześniono ortografię: zwolna -> z wolna. Franciszek Nowicki Rzym słowiański HistoriaŚpi Rzym słowiańskiRzym słowiański --- tzn. Rosja, jako kontynuatorka tradycji Cesarstwa Rzymskiego, nazywana ,,Trzecim Rzymem", odkąd w 1547 r. car Iwan Groźny ogłosił się carem Wszechrusi, a Carstwo Rosyjskie spadkobiercą (np. przez kultywowanie tradycji prawosławia i stylu sztuki oraz architektury) tradycji Bizancjum. , śpi stu wież stolica,/ Mgłami przeszłości osłoniwszy lica;/ Na KapitoluKapitol --- zamek warowny starożytnego Rzymu, mieszczący świątynię Jowisza. śpi lud marmurowy,/ W pałacach drzemią patrycjuszów głowy,/ Sen grzebie gniazda zbytku i ubóstwa,/ W świątyniach nawet zdrzemnęły się bóstwa./ Śpiąca stolico! Przeszłość marzysz błogą,/ A nowożytny świat nową mknie drogą;/ Ty śnisz minione starej sławy mary,/ Rozbitą wielkość, przebrzmiałe fanfary,/ Ty gonisz widma pośród snów przelotu,/ Co już w mogiłę poszły bez powrotu ---/ I otulona w tłumnych świątyń cieniu/ Leżysz w nieczułym i gnuśnym uśpieniu. O nie śpij, Rzymie! tam --- w dziejów pochodzie/ Młody świat kroczy naprzód ku swobodzie,/ W księdze przeszłości jego śmiała praca/ Ostatnią kartę już z wolna przewraca/ I dalej idzie po mogilnym pyle;/ A ty śpisz, marząc i zostajesz w tyle. O nie śpij, Rzymie! nie czas prząść marzenia,/ Gdy łuna zguby kresy zaczerwienia,/ Zbudź się i patrzaj!... tam z germańskiej strony/ Ciągnie uraganuragan (ros.) --- huragan. zniszczeniem natchniony,/ Idzie GenserykGenseryk (ok. 400--477) --- król Wandalów, plądrował przez 14 dni Rzym, stąd imię Wandal zmieniło się w imię pospolite, oznaczające niszczycielskie barbarzyństwo. z hordami Wandali,/ Pędzi twe legie, łom w twych ścianach wali/ I trąbą dziejów siły głosi hasła.../ Nie zbawi ciebie wielkość przodków zgasła,/ Ani czterdzieści świątyń i ołtarzy/ Przy Kapitolu spiętrzonych na straży,/ Twoich augurówaugur --- kapłan, wróżbita u Rzymian. modły nic nie sprawią,/ Ni ich zaziemskie zastępy cię zbawią,/ Ni ci kamienni rycerze z kostnicy,/ Ni allemańscyallemańscy sojusznicy --- Alemanowie, plemię germańskie. twoi sojusznicy. Lud, RewolucjaSam zbudź się, Rzymie, z niemocy hańbiącej,/ Masz lud, więc zbudź go, to jest olbrzym śpiący,/ On cię obroni, odmłodzi, ocali,/ To, coś zmarnował na historii fali;/ Zbudź, nim go zbudzi burza rozszalała,/ Co w łonie czasu i świata dojrzała,/ Bo wtedy głowę dasz w nierównym polu:/ Lud ruszy z żagwiążagiew --- płonące polano (kawał drewna); przen.: przyczyna gwałtownych i dramatycznych zdarzeń. do bram Kapitolu.