Norwid, Cyprian Kamil Epos - nasza Kozioł, Paweł Basiuk, Agnieszka Basiuk, Agnieszka Choromańska, Paulina Fundacja Nowoczesna Polska Romantyzm Liryka Wiersz Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Fundację Nowoczesna Polska ze zbiorów prywatnych Marty Niedziałkowskiej. Utwór powstał w ramach "Planu współpracy z Polonią i Polakami za granicą w 2014 roku" realizowanego za pośrednictwem MSZ w roku 2014. Zezwala się na dowolne wykorzystanie utworu, pod warunkiem zachowania ww. informacji, w tym informacji o stosowanej licencji, o posiadaczach praw oraz o "Planie współpracy z Polonią i Polakami za granicą w 2014 r.". http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/norwid-epos-nasza Cyprian Norwid, Pisma wierszem i prozą, oprac. Juliusz W. Gomulicki, wyd. Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1984. Domena publiczna - Cyprian Kamil Norwid, zm. 1883 1954 xml text text 2013-02-04 pol http://redakcja.wolnelektury.pl/media/cover/image/12950105375_ffe597df5d_o_1.jpg The Reticent Knight, David Goehring, CC BY 2.0 http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/3624 DCA 1DTP 3MN 6RA Cyprian Kamil Norwid Epos --- Nasza 1848 I Z którego dziejów czytać się uczyłem,/ Rycerzu! --- piosnkę zaśpiewam i tobie./ Wysoki, właśnie obrócony tyłem/ Do słońca, które złoci się na żłobie/ I, po pancerzu przebiegłszy promieniem,/ Z osieroconym bawi się strzemieniem... II Licówliców --- dziś popr. forma D.lm: lic. twych --- wyznam --- opiewać nie mogę,/ Bowiem rozlałeś profil swój na wielu./ Lecz serce? --- czuję --- i podzielam trwogę/ O bohatyrstwo... stary przyjacielu!/ Podzielam, mówię, gorącość i zapał,/ Których-em z dziejów twych usty nałapał. III KsiążkaDziecina --- pomnę --- nad ciemnawą kartą/ (Bo nawet odcień pamiętam papieru)/ Schylony --- z głową oburącz podpartą,/ O! ileż, ileż ciągnąłem eterueter --- gaz stosowany w XIX w. jako środek znieczulający./ Z czytania, z księgi, z możności czytania? ----/ I jak smutnawo było mi dokoła,/ Kiedy już świeca gasła (rzecz tak tania!...)/ Albo gdy z starszych kto nagle zawoła,/ Albo gdy widzę już, że kilka tylko/ Arkuszy --- tak że końca dotkniesz szpilką!... IV Czylim cię kochał i czy prawdę piszę,/ To wiedz ze wspomnień, które tu skreśliłem,/ Bom niepiśmienny ja i mało grzészę/ Twórczością: piszę --- śpiewam --- tak jak żyłem... V To tak!... więc stajesz mi znów przed oczyma,/ Jak ongi, rdzawą osłonięty zbroją,/ I smutek budzisz, co się wężem zżyma,/ Bo i ja miałem DulcyneęDulcynea --- bohaterka powieści Don Kichote Miguela Cervantesa, kochana przez głównego bohatera. moją! VI ŚmiechTo tak!... a śmiechu nie ma w tym, oj! nie ma ---/ Dla widzów chyba i dla czytelników,/ Lecz dla nas? --- mówię: dla nas, co obiema/ Rękami nikłych walczym rozbójników,/ Oswobodzając księżniczkę zaklętą ---/ Ból, spiekaspieka --- dziś popr.: spiekota., gorycz i marsz drogą krętą. VII A śmiech? --- to potem w dziejach --- to potomni/ Niech się uśmieją, że my tacy mali,/ A oni szczęśni tacy i ogromni,/ I czyści, i tak zewsząd okazali... VIII A oni? --- że tak zniskąd nie zdradzani/ Po paradyzieparadyz --- raj. latają w promieniach/ Z BeatryksamiBeatrycze --- bohaterka Boskiej Komedii Dantego, jego miłość i przewodniczka po raju. swymi --- rozkochani---/ W purpurze, w wieńcach i w drogich kamieniach,/ Co odśmiechują się niebieskim ciałom/ I oczom --- i otwartym w strop aż na wskroś Chwałom! IX Szczęść-że im, Panie . . . . . . . . . . . . . . . X ...a my --- kawalery błędne,/ Bez giermków, z wstęgą na piersi czerwoną,/ Przez mokre lasy, przez lasy żołędne,/ Ciągniemy przędzę z dala zaczepioną:/ U przekreślonych szyb żelazną kratą,/ U najeżonych bram wściekłą armatą... XI Raz smoków stado, grzejące się cicho/ Na wygorzałej od jadu darninie;/ Drugi raz psotny gnom brzozową wiéchą/ Około nozdrza koniowi zawinie;/ A indziej panna z wieży woła chustką;/ A indziej szary wąż z żółtą wypustką... XII Przez jakie ścieżek bo chadzałem krocie/ Z ogromną dzidą, co gałęzie kruszy,/ Ty jeden, wielki, znasz to, Don Kichocie,/ Jednego ciebie to wspomnienie wzruszy,/ Bo gawiedź śmiać się będzie wielolica,/ Niewarta ostróg z la Manczy szlachcica! XIII A Dulcynea moja --- o! prze-chrobrychrobry (daw.) --- odważny./ Rycerzu --- wiedz, że w swojej ona/ Osobie nigdy mi nie odsłoniona;/ --- Chyba że wietrzyk jaki, wietrzyk dobry,/ Uchyli czasem kwefukwef --- zasłona na twarzy kobiety. i nad włosem/ Rumianych grono gwiazd pokaże z dala,/ Albo obrączkę tęczową z opala,/ Albo obuwia, co się bawi z wrzosem/ Kwitnącym, rąbek mały, taki mały,/ Jak najdrobniejsza koncha perłowana... XIV To wszystko!... ptaki często mi śpiewały,/ Że już zbudzona i odczarowana/ Pomiędzy smoki wychodzi z wieżycez wieżyce --- dziś popr. forma Msc.lp: z wieżycy.;/ Że lampę trzyma w ręku, a potwory,/ Nie mogąc światła znieść, w ziemię się ryją,/ Skrzydłami w ciasne łopoczą piwnice/ I klną, i gardła rozdzierają... wyją... XV PrawdaAle cóż? --- ptaki, co im się przywidzi,/ To wyśpiewują, przysiadłszy na tarczy/ Albo na hełmie moim --- a duch widzi,/ Że kłamią --- prawda jedynie wystarczy/ Nam, co za prawdą gonim, Don Kichotom,/ Przeciwko smokom, jadom, kulom, grotom!...