Kasprowicz, Jan II (Z motywów wedyckich) http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/nad-przepasciami Sekuła, Aleksandra Sutkowska, Olga Fundacja Nowoczesna Polska Modernizm Liryka Wiersz Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Narodową z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BN. http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/nad-przepasciami-ii-z-motywow-wedyckich http://www.polona.pl/dlibra/doccontent2?id=5895 Jan Kasprowicz, Krzak dzikiej róży, Towarzystwo Wydawnicze, Lwów, 1898 Domena publiczna - Jan Kasprowicz zm. 1926 1997 xml text text 2008-12-23 pol http://redakcja.wolnelektury.pl/media/dynamic/cover/image/434.jpg Lloydtoren #in010, Robert | www.robertvandijk.com@Flickr, CC BY 2.0 http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/434 Jan Kasprowicz Nad przepaściami IIZ motywów wedyckich.motyw wedycki (właśc. wedyjski) --- motywy odnoszące się do najstarszych pism indyjskich, Wed, w których zawarte są wierzenia, traktaty filozoficzne i teologiczne, opisy obyczajów i obrzędów. Bóg, Mądrość, StworzenieNie było bytu, ani też niebytu.../ Nie było głębi powietrznego morza,/ Która wypełnia od szczytu do szczytu/ Bezmiar przestworza.../ Cóż się ruszało i pod czyją pieczą,/ Zanim nadany kres był wszystkim rzeczom,/ Zanim przepaści stały się widzialne,/ Zanim turnice wystrzeliły skalne ---/ Nieb sięgające opoki ---,/ Nim ląd się oddzielił od wody? DuchO wiecznie świeży i młody,/ Rzeka, WodaWartki, jak rzeka,/ A jak ocean, głęboki/ Duchu człowieka,/ Ty, od początku do końca/ Mknący ku treści,/ W której się koniec i początek mieści:/ Gdzież miało swoje ukrycie/ To, co się kryje, ponure i senne?/ W promieniach słońca,/ W wiecznym kochanku, zakochane życie,/ Gdzież miało blaski promienne? Nim się początek urodził z początku,/ Zanim się stało/ To, co się stało; zanim w przemian wątku/ Łączyła byty łączność, dzieliła rozdzielność,/ Ni śmierć nie władła, ani nieśmiertelność,/ Nad zmrokami nocy/ Dzień jeszcze nie miał rozświtowej mocy,/ Ani też białość dnia w swą brała moc/ CiemnośćTa czarna noc:/ Ciemność jedynie/ W ciemności legła głębinie,/ Próżni ogromy/ W próżni przybytek miały niewidomy. Nad wszystkim i nad niczym było tylko Jedno,/ Wszystkiego i niczego niedosięgłe sedno,/ Spokój i tętno./ Bezruch i ruch. DuchO duchu ludzki, wychowan w mądrości,/ Która z Jednego w twoje wnętrze spływa/ I niegasnąca, żywa,/ Dopóki pragniesz, w twoim wnętrzu gości/ I niegasnące, żywe ryje piętno/ Na twoim bycie,/ Że zwiesz się: duch,/ Że zwiesz się: życie ---/ O duchu ludzki, zwrócony obliczem/ Ku onej treści,/ W której się koniec i początek mieści,/ Ty wiesz, że Jedno w wszechpotężnej mocy ---/ Stało nad wszystkim i niczem,/ Nad próżnią próżni i nad nocą nocy.../ A może nie wiesz?!... MiłośćA ponad bezmiary/ Pustki i ciemni, nad bezgranicami/ Uczuło Jedno w bezmiarze/ I w bezgranicach swojego istnienia/ Palącą miłość... Byłoż istnieniem, czego duch człowieka/ Rzeka, WodaNie umie pojąć, acz pełen jest wiary,/ Czystej, przejasnej, jak Gangesu rzeka,/ Wielka i święta,/ Pełna jest świetlanych opali,/ Kiedy jej wody spromienia/ Słońce południa? Opiłość/ Narkotycznego uczucia powali,/ O Jedno, wszystkich przed tobą ---/ W pobożnym żarze,/ Jako pokosy zbóż,/ Wszyscy już leżą:/ Tylko się zlituj nad nami,/ Niewiadomości zdejm pęta,/ Niech twoja moc niepojęta/ Będzie pojętą dla dusz!... I oną dobą,/ Która się stała porą por, macierzą/ I dnia i nocy i pełni i nowiu/ I gwiazd i słońca i świtów i zórz,/ Miłość, StworzenieW owym bezmiernym pustkowiu,/ Gdy Jednym miłość owładła,/ Na ciemnię jasność upadła:/ Nasienie nasion, wszechnasienie ducha,/ Zapładniający żar.../ I ciemnia głucha/ Zmienia się w światłość i gwar... Tak przyszła siła,/ Co byt z niebytem spoiła,/ Z łącznością rozdzielność,/ Ze śmiercią nieśmiertelność. DuchO duchu ludzki, urodzony z siły,/ Co nad krawędzią mogiły/ Śród cmentarnego pola/ Zmartwychwstające postawiła życie,/ Ty wiesz, że jest przedział w wszechbycie ---/ Tutaj: przyroda, tam: siła i wola,/ Tutaj: spoczynek, tam dotąd: dążenie ---/ O duchu ludzki, nasienie/ Duchów, idących z zwróconym obliczem/ Ku onej treści,/ W której się koniec i początek mieści,/ Ty wiesz, kto stanął nad wszystkim i niczem,/ Ty wiesz, skąd wyszło stworzenie.../ A może nie wiesz?!.. Raj, SłońceOn jeden,/ Co ma w niebiosach swój Eden,/ W słonecznej skąpany ulewie,/ On, w promienistym siedzący Edenie,/ On wie sam jeden, kto wóz świata wdrożył,/ On wie, skąd wszystko wzięło się stworzenie ---/ Bądź On je stworzył, bądź On go nie stworzył.../ On wie sam jeden. --- A może On nie wie?!...