<utwor>
<rdf:RDF xmlns:rdf="http://www.w3.org/1999/02/22-rdf-syntax-ns#">
<rdf:Description rdf:about="http://redakcja.wolnelektury.pl/documents/book/mickiewicz__trzech_budrysow/">
<dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="pl">Mickiewicz, Adam</dc:creator>
<dc:title xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="pl">Trzech Budrysów</dc:title>
<dc:contributor.editor xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="pl">Sekuła, Aleksandra</dc:contributor.editor>
<dc:contributor.editor xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="pl">Trzeciak, Weronika</dc:contributor.editor>
<dc:contributor.editor xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="pl">Lech, Justyna</dc:contributor.editor>
<dc:contributor.technical_editor xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="pl">Niedziałkowska, Marta</dc:contributor.technical_editor>
<dc:contributor.technical_editor xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="pl">Trzeciak, Weronika</dc:contributor.technical_editor>
<dc:publisher xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="pl">Fundacja Nowoczesna Polska</dc:publisher>
<dc:subject.period xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="pl">Romantyzm</dc:subject.period>
<dc:subject.type xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="pl">Liryka</dc:subject.type>
<dc:subject.genre xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="pl">Wiersz</dc:subject.genre>
<dc:description xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="pl">Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Narodową z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BN.</dc:description>
<dc:identifier.url xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="pl">http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/trzech-budrysow</dc:identifier.url>
<dc:source.URL xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="pl">http://www.polona.pl/dlibra/doccontent2?id=2223</dc:source.URL>
<dc:source xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="pl">Adam Mickiewicz, Poezje. T. 2, Wiersze z lat 1825-1855 (Pieśni - Sonety - Poezje patrjotyczne, religijne i filozoficzne - Wiersze okolicznościowe - Bajki). wyd. 2 poprawione, Krakowska Spółdz. Wydawnicza, Kraków 1928</dc:source>
<dc:rights xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="pl">Domena publiczna - Adam Mickiewicz zm. 1855</dc:rights>
<dc:date.pd xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="pl">1926</dc:date.pd>
<dc:format xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="pl">xml</dc:format>
<dc:type xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="pl">text</dc:type>
<dc:type xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="en">text</dc:type>
<dc:date xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="pl">2010-04-15</dc:date>
<dc:language xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="pl">pol</dc:language><dc:relation.coverImage.url xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">https://redakcja.wolnelektury.pl/media/cover/use/6579.jpg</dc:relation.coverImage.url>
    <dc:relation.coverImage.attribution xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Trzech Budrysów, Schrammówna, Helena (1881-1942), domena publiczna</dc:relation.coverImage.attribution>
    <dc:relation.coverImage.source xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/6579</dc:relation.coverImage.source>
    </rdf:Description>
</rdf:RDF>



<liryka_l>
<autor_utworu>Adam Mickiewicz</autor_utworu>

<nazwa_utworu>Trzech Budrysów </nazwa_utworu>

<podtytul>Ballada litewska</podtytul>
<strofa>Stary Budrys trzech synów, tęgich jak sam Litwinów,/
<wers_wciety typ="1">Na dziedziniec przyzywa i rzecze:</wers_wciety>/
«Wyprowadźcie rumaki i narządźcie kulbaki<pe><slowo_obce>kulbaka</slowo_obce> --- wysokie siodło z szerokimi łękami tj. wygiętymi łukowato do góry częściami stelażu ograniczającymi siodło z przodu i z tyłu.</pe>,/
<wers_wciety typ="1">A wyostrzcie i groty, i miecze.</wers_wciety></strofa>



<strofa><begin id="b1311880176702-191193201"/><motyw id="m1311880176702-191193201">Wojna, Korzyść, Interes</motyw>Bo mówiono mi w Wilnie, że otrąbią niemylnie/
<wers_wciety typ="1">Trzy wyprawy na świata trzy strony:</wers_wciety>/
Olgierd<pe><slowo_obce>Olgierd</slowo_obce> --- wielki książę litewski, panował w latach 1345--1377.</pe> ruskie posady<pe><slowo_obce>posady</slowo_obce> --- tu: osady, posiadłości.</pe>, Skirgiełł<pe><slowo_obce>Skirgiełł</slowo_obce> --- brat Władysława Jagiełły, panował w latach 1387--1392.</pe> Lachy sąsiady,/
<wers_wciety typ="1">A ksiądz<pe><slowo_obce>ksiądz</slowo_obce> --- daw. forma: książę.</pe> Kiejstut<pe><slowo_obce>Kiejstut</slowo_obce> --- książę trocki, syn Giedymina, brat Olgierda, z którym współrządził Litwą od 1345 r., wielki książę litewski w latach 1381--1382.</pe> napadnie Teutony<pe><slowo_obce>Teutony</slowo_obce> ---  Niemcy; tu: zakon krzyżacki; dziś popr. forma B. lm. <slowo_obce>Teutonów</slowo_obce> (od M. lm. <slowo_obce>Teutoni</slowo_obce>).</pe>.</wers_wciety></strofa>



<strofa>Wyście krzepcy<pe><slowo_obce>krzepki</slowo_obce> --- silny; tu forma M. lm: krzepcy.</pe> i zdrowi, jedźcie służyć krajowi,/
<wers_wciety typ="1">Niech litewskie prowadzą was bogi!</wers_wciety>/
Tego roku nie jadę, lecz jadącym dam radę,/
<wers_wciety typ="1">Trzej jesteście i macie trzy drogi.</wers_wciety></strofa>



<strofa>Jeden z waszych biec musi za Olgierdem ku Rusi,/
<wers_wciety typ="1">Ponad Ilmen<pe><slowo_obce>Ilmen</slowo_obce> --- jezioro na płd. od Petersburga, w pobliżu którego leży Nowogród Wielki.</pe>, pod mur Nowogrodu;</wers_wciety>/
Tam sobole ogony<pe><slowo_obce>soból</slowo_obce> --- ssak drapieżny z rodziny łasicowatych o jedwabistym, gęstym i wysoko cenionym futrze.</pe> i srebrzyste zasłony,/
<wers_wciety typ="1">I u kupców tam dziengi<pe><slowo_obce>dzienga</slowo_obce> (z ros.) --- pieniądze.</pe> jak lodu.</wers_wciety></strofa>



<strofa>Niech zaciągnie się drugi w księdza Kiejstuta cugi,/
<wers_wciety typ="1">Niechaj tępi Krzyżaki psubraty;</wers_wciety>/
Tam bursztynów jak piasku, sukna cudnego blasku/
<wers_wciety typ="1">I kapłańskie w brylantach ornaty<pe><slowo_obce>ornat</slowo_obce> --- w liturgii rzymskokatolickiej: wierzchnia szata używana przez księdza podczas odprawiania mszy.</pe>.</wers_wciety></strofa>



<strofa>Za Skirgiełłem niech trzeci poza Niemen przeleci/
<wers_wciety typ="1">Nędzne znajdzie tam sprzęty domowe;</wers_wciety>/
Ale za to wybierze dobre szable, puklerze<pe><slowo_obce>puklerz</slowo_obce> --- okrągła, wypukła tarcza stanowiąca dawniej część uzbrojenia jazdy.</pe>/
<wers_wciety typ="1">I mnie stamtąd przywiezie synowę.<end id="e1311880176702-191193201"/></wers_wciety></strofa>



<strofa><begin id="b1308344548931-2898456452"/><motyw id="m1308344548931-2898456452">Kobieta</motyw>Bo nad wszystkich ziem branki<pe><slowo_obce>branka</slowo_obce> --- kobieta uprowadzona w niewolę jako łup wojenny.</pe> milsze Laszki kochanki,/
<wers_wciety typ="1">Wesolutkie jak młode koteczki,</wers_wciety>/
Lice bielsze od mleka, z czarną rzęsą powieka,/
<wers_wciety typ="1">Oczy błyszczą się jak dwie gwiazdeczki.<end id="e1308344548931-2898456452"/></wers_wciety></strofa>



<strofa><begin id="b1308344496090-1305107695"/><motyw id="m1308344496090-1305107695">Wspomnienia, Żona</motyw>Stamtąd ja przed półwiekiem, gdym był młodym człowiekiem,/
<wers_wciety typ="1">Laszkę sobie przywiozłem za żonę;</wers_wciety>/
A choć ona już w grobie, jeszcze dotąd ją sobie/
<wers_wciety typ="1">Przypominam, gdy spojrzę w tę stronę».<end id="e1308344496090-1305107695"/></wers_wciety></strofa>



<strofa>Taką dawszy przestrogę, błogosławił na drogę;/
<wers_wciety typ="1">Oni wsiedli, broń wzięli, pobiegli.</wers_wciety>/
Idzie jesień i zima, synów nié ma i nié ma,/
<wers_wciety typ="1">Budrys myślał, że w boju polegli.</wers_wciety></strofa>



<strofa><begin id="b1311881059612-2783966677"/><motyw id="m1311881059612-2783966677">Korzyść, Żona</motyw>Po śnieżystej zamieci do wsi zbrojny mąż leci,/
<wers_wciety typ="1">A pod burką wielkiego coś chowa.</wers_wciety>/
«Ej to kubeł, w tym kuble nowogrodzkie są ruble?»/
<wers_wciety typ="1">--- «Nie, mój ojcze, to Laszka synowa!»</wers_wciety></strofa>



<strofa><end id="e1311881059612-2783966677"/>Po śnieżystej zamieci do wsi zbrojny mąż leci,/
<wers_wciety typ="1">A pod burką wielkiego coś chowa.</wers_wciety>/
«Pewnie z Niemiec, mój synu, wieziesz kubeł bursztynu?»/
<wers_wciety typ="1">--- «Nie, mój ojcze, to Laszka synowa!»</wers_wciety></strofa>



<strofa>Po śnieżystej zamieci, do wsi jedzie mąż trzeci;/
<wers_wciety typ="1">Burka<pe><slowo_obce>burka</slowo_obce> --- dawne wierzchnie okrycie w formie peleryny z kapturem, zwykle używane podczas podróży.</pe> pełna, zdobyczy tam wiele;</wers_wciety>/
Lecz nim zdobycz pokazał, stary Budrys już kazał/
<wers_wciety typ="1">Prosić gości na trzecie wesele.</wers_wciety></strofa>


</liryka_l>



</utwor>