Dialogi wybrane Lukian Witwicki, Władysław 2025-06-10 Fundacja Wolne Lektury Publikacja wydana w ramach biblioteki Wolne Lektury (wolnelektury.pl). xml text pol Starożytność Epika dialog http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/lukian-dialogi-wybrane/ http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/lukian-dialogi-wybrane-wstep/ http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/lukian-zgromadzenie-bogow/ http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/lukian-zeus-ma-trudnosci-w-dyskusji/ http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/lukian-o-ofiarach/ http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/lukian-o-zalobie/ http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/lukian-cynik/ http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/lukian-milosnik-nieprawdy-albo-niedowiarek/ http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/lukian-wyprzedaz-typow-zycia/ http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/lukian-rybak/ http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/lukian-pijatyka-albo-lapitowie/ http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/lukian-rozmowa-jaskoleczki-i-rosiczki/ http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/lukian-przeprawa-na-druga-strone/ http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/lukian-rozmowy-bogow/ Lukian z Samosaty, Dialogi wybrane, tłum. Władysław Witwicki, Wrocław, Książnica-Atlas, 1949 https://polona2.pl/item/dialogi-wybrane,OTA1MTA5NQ Domena publiczna - Władysław Witwicki zm. 1948 2019 Kotwica, Wojciech Kotwica, Wojciech https://redakcja.wolnelektury.pl/media/cover/use/7870.jpg Lucianus van Samosata en de Satire Titelpagina voor Lucianus Samosatenis, Opera, 1743, RP-P-OB-65.211, Jacobus Wetstein, domena publiczna http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/7870/ https://wolnelektury.pl/media/book/pdfmobi/lukian-dialogi-wybrane.pdfISBN-978-83-288-8033-7ISBNapplication/pdfhttps://wolnelektury.pl/media/book/epubmobi/lukian-dialogi-wybrane.epubISBN-978-83-288-8034-4ISBNapplication/epub+ziphttps://wolnelektury.pl/media/book/mobimobi/lukian-dialogi-wybrane.mobiISBN-978-83-288-8035-1ISBNapplication/x-mobipocket-ebook Reprezentatywny wybór dialogów Lukiana, przedstawiający najbardziej znane i typowe jego utwory tego gatunku, przede wszystkim satyryczne, wyśmiewające różne szkoły filozoficzne, wyszydzające bogów wyobrażanych na wzór ludzi, przesądy religijne, zabobony, wiarę w zjawiska nadprzyrodzone. Zbiór, poprzedzony wstępem tłumacza, Władysława Witwickiego, znanego z popularnych przekładów dialogów Platona, zawiera następujące utwory: 1. Zgromadzenie bogów (Rada bogów), 2. Zeus ma trudności w dyskusji (Zeus wzięty na spytki), 3. O ofiarach, 4. O żałobie (O opłakiwaniu umarłych), 5. Cynik, 6. Miłośnik nieprawdy albo niedowiarek (Łgarz albo niedowiarek), 7. Wyprzedaż typów życia (Licytacja żywotów filozoficznych), 8. Rybak (Rybak albo zmartwychwstali), 9. Pijatyka albo Lapitowie (Uczta albo Lapitowie), 10. Rozmowa Jaskółeczki i Rosiczki (Rozmowy heter: X. Chelidoniona i Droza), 11. Przeprawa na drugą stronę (Przeprawa przez Styks albo tyran) oraz 12. Rozmowy bogów. Co prawda współcześnie podczas lektury pism Lukiana przydaje się pewna znajomość mitologii Greków i Rzymian oraz historii filozofii greckiej --- z tego powodu wydanie Wolnych Lektur zaopatrzono w liczne przypisy objaśniające --- ale w zamian, jak zauważa tłumacz we wstępie: ,,Lukian ma wartość nie tylko dlatego, że daje obraz pewnych poglądów swojej epoki. On ludzi inteligentnych skłania i dziś do myślenia, a robi to w sposób obrazowy, plastyczny i barwny. Mniej inteligentnych gorszy. Trzeba z nimi współczuć, ale można to przeboleć". Poprawiono błędy źródła: przyczny > przyczyny; nielepsze > nie lepsze; wogóle > w ogóle; z matki (...) wygrał > z matki (...) wyrwał; 26. Teraz wszedł > 29. Teraz wszedł; Herkalit > Heraklit; rodziale > rozdziale; 21. Halo! > 21. Charon: Halo!; bardzej > bardziej; ziemę > ziemię. Uwspółcześnienia: * pisownia łączna/rozdzielna, np.: skądże inąd > skądżeinąd; kogożeście > kogo żeście; niesposób > nie sposób; nowonarodzony > nowo narodzony; nie przyzwyczajeni > nieprzyzwyczajeni; nie mający > niemający; nie sformowany > niesformowany itp.; * pisownia wielką i małą literą, np.: Satyrowie > satyrowie; Nimfy > nimfy; Majnady > menady; Gallowie (kapłani Kybele) > gallowie; pola elizejskie > Pola Elizejskie; Epikurejczycy > epikurejczycy; * fleksja, np.: Indyj > Indii; procesyj > procesji; poezyj > poezji; supozycyj > supozycji; mumij > mumii; winny, winno > winny, winne; * inne: prz. Chr. > przed Chr.; askeza > asceza; urwisze > urwisy; syllogizm > sylogizm; assyryjski > asyryjski; aggrawować > agrawować; papyrus > papirus; marmeladka > marmoladka; perfuma > perfumy; Eleutherios, Eleuthereus > Eleutherios; Około laski > Wokół laski; wiarogodny > wiarygodny; pietrasić > pitrasić; obmyśleć > obmyślić; przedajne > sprzedajne; ubraną fiołkami > przybraną fiołkami; dać pokój, dać spokój > dać spokój; Nie było wiadome > Nie było wiadomo; co najważniejsza > co najważniejsze; Co większa > Co więcej; Atreusów syn > Atreusa syn; jeść stojąco > jeść na stojąco; Wyrazy zawiści (...) i potrzeba pastwienia się (...) jest własnością > Wyrazy zawiści (...) i potrzeba pastwienia się (...) są własnościami; rozdziałek > przedziałek; przenieś to po sobie > znieś to; aby sczezł > oby sczezł. Poprawki tłumaczenia: w Thasos > na Tazos; mieszkaniec wyspy Pafos > Pafijczyk; dolinę Elysion > Pola Elizejskie; Godziny > Hory; syn Kapysa i Temidy > syn Kapysa i Temiste; Amorka > Eroska; zabójcy tyranów > Tyranobójcy; Kritiasa i Nesiotesa > Kritiosa i Nesiotesa; stamtąd pójść posłuchać > stamtąd wybrać się posłuchać; I co ty powiesz --- kupiłem ciebie. > I co ty powiesz, kupiłem cię?; Od Propylejów > Od Pelasgikonu; w jaskini centaura > w jaskini Folosa; Rogatego, Kupy albo Żniwiarza > Rogacza, Stosu albo Żniwiarza; może to i nie prawda > może to i nie jest prawda; Lepszy niż syn Nereusa i Tetydy > Lepszy niż Nireus i syn Tetydy; przecież przyprowadź > teraz przyprowadź; pozytywka > fujarka, piszczałka; skopiec > kubek; pika > włócznia; wolich oczu > wielkich oczu; Krym > Tauryda; Bebryks, syn Amykosa > bebrykijski Amykos. Używane przez tłumacza greckie formy imion i nazw własnych (niekonsekwentnie, np. Chersonez, Etolia, cyklop) zastąpiono formami obecnie powszechnie przyjętymi w tekstach polskich, np.: Dionysos > Dionizos, Seilenos > Sylen, Skytowie > Scytowie, Kilikia > Cylicja, Dzeus > Zeus, Apollon, Apollona > Apollo, Apollina, Aktaion > Akteon, Ganymedes > Ganimedes; Jasijon > Jazjon, Prometheus > Prometeusz, Majnady > menady. Nie dokonywano zmian w miejscach Objaśnień, w których tłumacz zestawia ze sobą formę przyjętą w polskich tekstach i oryginalną grecką. Formy greckie podano w przypisach jako informację dodatkową. Tytuły dialogów składających się na Rozmowy bogów zmieniono z formy dopełniaczowej (np. 1. Prometheusa i Dzeusa) na mianownikową (1. Prometeusz i Zeus). Rozwinięto skróty: prz. Chr. > przed Chr.; wzgl. > względnie. Rozwinięto skróty imion w nagłówkach partii dialogowych, np.: JASK. > JASKÓŁECZKA; ROS. > ROSICZKA; AFR. > AFRODYTA; SEL. > SELENE. Rozwinięto skróty tytułów dzieł i części oraz skróty w wypowiedziach postaci. W przypisach tłumacza uzupełniono daty życia postaci oraz dla jednolitości z przypisami red. WL zmieniono skrót: przed Chr. > p.n.e. Uwspółcześniono interpunkcję. Zmodernizowano i ujednolicono zapis partii dialogowych przytaczanych w wypowiedziach postaci, w razie potrzeby zmieniając przy tym podział na akapity.