Lipszyc, Jarosław dyptyk obłędny Kozioł, Paweł Sekuła, Aleksandra Kopeć-Gryz, Aleksandra Cichecka, Martyna http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/lipszyc-poczytalnia-dlugie/ 2021-12-28 Wiersz Współczesność Liryka Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). xml http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/lipszyc-poczytalnia-dyptyk-obledny/ pol Fundacja Nowoczesna Polska Jarosław Lipszyc, Poczytalnia, Lampa i Iskra Boża, Warszawa 2000. Licencja Wolnej Sztuki 1.3 http://artlibre.org/licence/lal/pl/ https://redakcja.wolnelektury.pl/media/cover/image/Olga_Bozna%C5%84ska_-_Town_Buildings_I_-_MNK_II-b-761_-_National_Museum_Krak%C3%B3w.jpg Zabudowania miejskie, Olga Boznańska, domena publiczna http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/6351 Jarosław Lipszyc bł. źródła: rospłynąć -> rozpłynąć dyptyk obłędny (albo rozprawka z językiem) zaczyna się Jerzy KrzysztońKrzysztoń, Jerzy (1931--1982) --- pisarz, dramaturg i scenarzysta, autor m. in. trzytomowej powieści Obłęd., Obłęd Wzejście obłędu na horyzoncie renesansu daje nasamprzód o sobie znać poprzez zniweczenie symboliki gotyckiej; jak gdyby zakotłował się ów świat o gęstej sieci znaczeń duchowych i jakby stamtąd wynurzyły się postacie o znaczeniu uchwytnym już tylko w kategoriach bezsensu. Gotyckie formy trwają jeszcze przez jakiś czas, ale z wolna milkną, przestają wyrażać, przypominać i nauczać - prezentują jedynie swą fantastyczną obecność nie ujętą żadnym możliwym wykładem, chociaż dobrze znajomą oczom. Wyzwolony z reguł mądrości i nauki, obraz zaczyna się sprowadzać do własnej niedorzeczności. Michel FoucaultFoucault, Michel (1926--1984) --- fr. filozof, autor prac m.in. o historii seksualności, więziennictwie, psychiatrii i medycynie, autor pojęcia biowładzy. Historia szaleństwa w dobie klasycyzmu część pierwsza coś co zmienia punkt widzenia jak 200 watowa żarówka ciąg nie dotrzymanych umów / obietnic terminów jak termity lęgnące się w głowie jak głaskanie po włosach kolejnych/ prezydentów posłów raz na kadencję zmieniających tonację w dur / brzuszny i zgrzytanie niesmarowanych pieniędzmi z reklamy trybów/ pręgierzy trybunałów wewnątrz i zewnątrz ogolonej głowy rekruta / zatrutych jestem pragmatykiem mówi co oznacza praktyczną gramotność / szczęśliwe zramolenie spanie do piątej rano i świeży oddech pora / z selerem selenem snem se m/ niech gruchnie ta klatka ze światłem i niech zmieni się pryzmatem / przez który patrząc zupełnie inaczej pomyślimy o tym wszystkim / ta nadzieja wszystkich etosowców ludzi o zbyt dużej głowie i / zaskakująco małym wyczuciu taktu społecznego który rytmicznie / połyka prawie wszystkich i wszystkie pierwsze / naiwne myśli co jest co co co/ dobrze to tylko kolejna perseweracja kolejny ślepy zaułek ciągu myśli/ teraz już się nie dam już będzie dobrze już wiem że jest po prostu źle/ zacząłem od samego początku że pociąg do pięknych brzmień nie zastąpi / tylko nadepnie rozplaska blask klakierów i dekoratorów mój język dogoni go/ i obejmie jak klamra jak spoiwo zatrzyma nie pozwoli uciec rozpłynąć do / kanałów zamknąć wszystkie wielkoformatowe zawory kulowe skulić się nie pa/ trzeć ten blask uciekł tak daleko by nas nie oślepić nie olśnić byliśmy jesteśmy / będziemy się kulgać ze śmiechu jak nas okpiono i kopano/ kto nas prześladuje i prześwietla oby był błogosławiony / musiałem stanąć z tobą twarzą w twarz nosem w nos zębem za zęby językiem/ po czole włosach szyi i dalej zgodnie z logiką / i nic z ciebie nie zrozumiałem / i z siebie/ i logiki/ bezradność opuszczająca moje ręce w kierunku jądra rzeczy ciekawość którą trudno/ i nudno wtłoczyć w cienkie rurki norm ram i mar które żyją na mózgach umysłach i nawet/ (choć to słowo dawno wyszło z życia i jest naocznym typem idealnym bez żadnego desygnatu/ karabinu do zabijania niedowiarków niewiernych miernych i marnych/ i niemierzalnych i) duszy mężatki z dwojgiem dzieci która pewnego dnia/ wstaje zza stołu od komputera taśmy montażowej biurka i bura/ idzie i naburmuszona w stronę najbliższego jej oczom wyjścia/ ewakuacyjnego oczywisty sytuacyjny protest sprzeciw przejście na stronę opozycji/ gra w piłkę rozdanie podanie o przeniesienie wyciąg z konta i wyciągnięte ręce/ nogi półka z fiszkami stan badań błogosławiony trybunał stanu i standard wyjątkowy na szczęście/ pani sprawę rozpatrzono na strzępy ale pozytywnie rozproszono między ludzi/ którzy przyjdą się źle bawić grać w karty/ dań tańczyć dancing i cafe cologne wielki bal z otwarcia/ ognia i wody stołowej zza którego dopiero co wstaliśmy ale/ to już pani nie dotyczy pani status jest wyjątkowy a tatuś nie przypomina dzieci/ om nic znanego wcześniej/ niż zdołaliśmy o uciekinierze pomyśleć/ stara wiara mówiła z pewnością w głosie/ da się wyróżnić elementy porządku nadprzyrodzonego to nie tylko mentalne/ zjawisko to fakt niewzruszony bez żadnych uczuć prawo/ objawienie spotkanie nie wymaga wzruszeń tylko porządku/ podporządkowania żółte znaki ostrzegawcze odwrócony do góry dnem trójkąt wiadro/ ostrzegawczy znak stop a dalej mówiła wiara rozum nie jest bezkresny jeśli tej zimowej kampanii/ tej zmowy zgody przyrody z przyrodzonym nam poczuciem godności mocarstwowej nie da/ się wygrać to odwrót rojem pod pewnym kątem patrzenia to lepiej/ mocniej ale żadnego poczucia winy/ kolejny ze świtów drapie ja lekko uniesiony/ świadek dużych złości i uzasadnionych pretensji kwitnących słów/ sadzonek bez szans na zło czy dobro fabuły ociekające/ potem świat czy antyświat dożywany powoli i bezwolnie trochę/ ekstrawagancji wakacje od pracy praca w wakacje prasa codzienna/ wyciskająca z czoła małe słone krople tyle się trzeba było najeść/ tyle wstydu ale tego nikt nie powie nie powierzy wstyd wstydu/ samozaciskająca pętla pluskanie w butach ta druga strona/ błękitnej metalicznej kuli/ frazy o których prawie zapomniałem zwoje map bezkreśnie wypełnianych przez kartografów / nadprzyrodzone ręce mapy oplatające rzeczywistość jej kopią/ kalką technicznym żargonem tych kilku liczących się języków/ liżących demony maxwellademon Maxwella --- eksperyment myślowy Jamesa Clerka Maxwella (1831--1879), szkockiego matematyka i fizyka. Polegał na wyobrażeniu sobie istoty zdolnej manipulować cząstkami i przepuszczającej szybsze spośród nich do jednej połowy naczynia z gazem, a wolniejsze do drugiej. Takie działanie pozornie przeczy drugiej zasadzie termodynamiki. Paradoks da się rozwiązać stwierdzeniem, że sam pomiar prędkości cząstek wymaga wydatkowania energii. po brudnych zapracowanych brodach niewierna więc pociągająca / namiastka szwadronów dźwięków i pustyń koloru/ i piwnice zamknięte za powiekami loki dymu znaczącego siną farbą braki w tlenie/ baraki powiedzeń znaków i tymczasowe zatrzymanie czasu/ akcji na rzecz con templum/ tego dość żenującego królestwa i partackiej sprawczości popartej szumnym sprawozdaniem/ stosownie do kondycji i treningu/ już już starczy ten tren musi się skończyć/ skoczyć w niebyt zostawić odrobinę posadzki terrrakoty linoleum ziemi / której proste zasadnicze linie mają jeszcze wiele innych perspektyw część druga unikać ludzi i skazać się na galerię typów mówisz/ stateczny ojciec dzieciom będący jednocześnie dynamicznym biznesmenem / niezatapialna telewizja klasy średniej i wagi przyciężkawej / ciążowe sukienki i przerażające dane statystyczne / dynamo-dzieci pożerające produkt krajowy brud/ na papieże umysłu trzeba mieć metodę/ togę kombinezon skafander osłonięty pleksiglasem nos nie rozglądać się/ do przodu cordon sanitaire mózgu/ skazać się na galery statki szaleńców infamię ograniczenie wolności / to bezcenne bezecne ta wiara w pierwsze zasady i kwasy pruskie / ostateczne rozwiązania i rozwiązłe ostatki/ halsem przez rozbiegane oczy rozpierzchnięte usta rozdarte nozdrza / to ciągle te same twarze i te same myśli którym coś się stało/ a zaczęło się jak zawsze od języka wysuwanego powoli / na pozycje zasady naczelnej/ w gardło zapchać słowa samymi sobą/ spetryfikować sny i sunąć w martwicę białej poparzonej snami skóry / rzeczy dźwięku/ to okazało się nagle wyjściem awaryjnym język ujściem dusznej rzeki/ pomarańczowymi językami ognia i językami pon/ tonów kamiennych słów/ na tym statku statecznie odkrywała się/ uderzenie po uderzeniu jak archeologia/ bramka znaczenia to znaczy dla mnie więcej/ niż myślisz niż jesteś w stanie pomyśleć/ znaki tak stare nie udają/ nikt nie ma złudzeń/ nie przekraczają barier dźwięku i artykulacji / są jak puszka/ muszkat uniesiony w powietrze / lewitujący mózg rzesza moich uniesień / zamknięta w stałych / związkach/ niezbyt frazeologicznych/ zawsze urwaną frazą/ ,,koniec --- aktorzy --- są niepotrzebni w tej sztuce/ latania --- wypowiem to jasno i prosto ---/ jak pęk granatów myśl rzucę/ a ta --- jak bunkier wiadomością radosną/ wybuchnie i runą tłumy w ramiona wieczystym obłędom/ i w wieczystym tańcu --- na scenie pozostanie/ smutny samotnie brzęczący łańcuch"/ dobrze nic nie będę rzucać mięsa/ na rynek kartek na przemiał głowy na tory serca na pożarcie panzernym brykietom ognia/ jestem umiarkowany jak ubek i jak ubikacja wierny przesądom/ mój język zostanie pokaleczony będę owijał głową bandażem elastycznym/ (co słowo tysiąc wersów)/ pokornie pokornie w końcu nie posunąłem się ciągle o krok / zaparzam herbatę w szklance kalkuluję samochód/ nieuchwytne choć ociera się o szyję nie może przeciąć skóry i głowa / trzyma się ciągle prosto/ niech opadnie ta głowa i głos mi się podniesie do stanu krzyku