Leśmian, Bolesław Wół wiosnowaty Kowalska, Dorota Kosińska, Aleksandra Trzeciak, Weronika Rapiej, Paula Niedziałkowska, Marta Fundacja Nowoczesna Polska Modernizm Dwudziestolecie międzywojenne Liryka Wiersz Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Narodową z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BN. http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/napoj-cienisty-wol-wiosnowaty http://www.polona.pl/dlibra/doccontent2?id=7405 Bolesław Leśmian, Napój cienisty, Wydawnictwo Mortkowicza, Warszawa 1936 Domena publiczna - Bolesław Leśmian zm. 1937 2008 xml text text 2009-03-23 polhttp://redakcja.wolnelektury.pl/media/dynamic/cover/image/1135.jpg Happy Easter Sunday - a year at the table ~ day 102, slightly everything@Flickr, CC BY 2.0 http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/1135 Bolesław Leśmian Napój cienisty Wół wiosnowaty pisownia łączna/rozdzielna: odrazu > od razu; fleksja: niem > nim; Zwierzęta, Natura, WiosnaPierwszy upał wiosenny, skrząc się po murawach/ Ślepi szyby w chałupach i wodę we stawach./ Muchy ruchem celowym --- a bez celu krążą./ W jeden powój miłosny dwie łątkiłątka --- rodzaj ważki o wysmukłym ciele, zielono lub niebiesko zabarwionym, mający dwie pary błoniastych, wydłużonych skrzydeł. się wiążą./ Świerszcz wzniósł nogę --- na baczność, a drugą --- w sen dłuży.../ Gardziel kwiatu drobnego zachłysnął bąk duży, ---/ Tylko wół, co tej wiosny czadczad --- tlenek węgla, woń spalenizny, swąd; tu: wyziewy, duchota. chłonie morderczy, ---/ Jak rogata mogiłamogiła --- tu raczej: kopiec, kurhan, pagórek., w pustkowiu pól sterczy! ZdrowieŹle mu! Przemęczył żebra, przepracował płuca!/ Pole w ślepiach kołuje... Mrok do łba się rzuca.../ Nigdy dotąd nie tracił ziemi pod kopytem.../ Stracił teraz i runął!... Runął --- całym bytem!/ Za duży --- dla litości, dla snu --- zbyt brzuchaty.../ A że zemdlał na wiosnę --- zwie się WiosnowatyWiosnowaty --- formacja słowotwórcza nawiązująca do takich określeń od chorób i cech, jak trędowaty, zezowaty, kołowaty itp., sugeruje, że wiosna zadziałała na wołu jak choroba.. Toć go znałem! Miał w pysku --- woń mlecznej ciepłoty,/ W której tchu źródłowieją ziół słodkie wypoty./ Lubił słuchać, jak woda, wargą ssana czujnie,/ Na dno brzucha mu spada --- dźwięcznie i niechlujnie.../ Lubił wgniatać kurzliwie w piach, lśnistszylśnistszy (neol.) --- bardziej lśniący. od złota,/ Dreptające kopyta z przytwierdkami błota./ Nie wiem, jak się to działo, --- ale już o świcie/ Wchodził z widnokręgami w obłędne współżycie.../ Gdzie się zjawił --- tam zawsze tkwił w snów bezokolubezokole (neol.) --- miejsce lub stan poza czasem, poza wszelkimi okolicznościami, jak w terminie gramatycznym bezokolicznik.,/ I bezdomniał w oborze --- i daleczał w polu... Filozof, Cierpienie, CiałoOczami, co się martwią, choć światu nie przeczą,/ Patrzył we mnie, jak w oddal --- w mgłę ledwo człowieczą.../ WiaraWierzył w Boga, nie wiedząc, że to --- Bóg... Na miedzy/ Przystawał, by ciąg dalszy snuć owej niewiedzy./ ŚmierćA nie bratał się z ciałem, co marło w niedoli, ---/ Żył sam w sobie, --- poza nim... A ono --- niech boli.../ I zadrwiły zeń nagle niegodziwe kości:/ Nie zniósł wiosny --- bez szczęścia, czaru --- bez radości.../ Poraziło go słońce. Przyśniły się zgony.../ Skroń chylę i całuję łeb, snem pomącony,/ Twardy, jak głaz, co cierpi z trudem --- nie od razu.../ Kocham upór męczeński --- hej! --- takiego głazu!... A on leży i leży... Muchy grzbiet obsiadły./ Brzuchem w nicość się tłoczy, a wargi pobladły, ---/ Jęzor z nich się w świat wywarł i na bok zwichnięty/ Śmierć liże, niby cukier, dany dla przynęty... CiszaCzasDzień przystanął opodal... Czas luzem się tuła.../ Jar pobliski brzmi osą, jak pusta szkatuła./ Cisza stoi nad polem --- żywa i gorąca,/ Lecz nad tą ciszą, z istnień utkaną tysiąca,/ Góruje tajemnicą drętwego mozołu/ Cisza --- wezbrana w ciele zemdlonego wołu.