<utwor>
<rdf:RDF xmlns:rdf="http://www.w3.org/1999/02/22-rdf-syntax-ns#">
<rdf:Description rdf:about="http://redakcja.wolnelektury.pl/documents/book/lesmian_napoj_cienisty_lalka/">
<dc:creator xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="pl">Leśmian, Bolesław</dc:creator>
<dc:title xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="pl">Lalka</dc:title>
<dc:contributor.editor xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="pl">Sekuła, Aleksandra</dc:contributor.editor>
<dc:contributor.editor xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="pl">Ginalska, Agnieszka</dc:contributor.editor>
<dc:contributor.technical_editor xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="pl">Niedziałkowska, Marta</dc:contributor.technical_editor>
<dc:publisher xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="pl">Fundacja Nowoczesna Polska</dc:publisher>
<dc:subject.period xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="pl">Modernizm</dc:subject.period>
<dc:subject.period xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="pl">Dwudziestolecie międzywojenne</dc:subject.period>
<dc:subject.type xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="pl">Liryka</dc:subject.type>
<dc:subject.genre xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="pl">Wiersz</dc:subject.genre>
<dc:description xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="pl">Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Narodową z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BN.</dc:description>
<dc:identifier.url xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="pl">http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/napoj-cienisty-lalka</dc:identifier.url>
<dc:source.URL xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="pl">http://www.polona.pl/dlibra/doccontent2?id=7405</dc:source.URL>
<dc:source xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="pl">Bolesław Leśmian, Napój cienisty, Wydawnictwo Mortkowicza, Warszawa 1936</dc:source>
<dc:rights xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="pl">Domena publiczna - Bolesław Leśmian zm. 1937</dc:rights>
<dc:date.pd xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="pl">2008</dc:date.pd>
<dc:format xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="pl">xml</dc:format>
<dc:type xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="pl">text</dc:type>
<dc:type xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="en">text</dc:type>
<dc:date xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="pl">2009-03-23</dc:date>
<dc:language xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xml:lang="pl">pol</dc:language><dc:relation.coverImage.url xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">http://redakcja.wolnelektury.pl/media/cover/image/2992.jpg</dc:relation.coverImage.url>
<dc:relation.coverImage.attribution xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">Dolls, dolls, dolls!, jinterwas@Flickr, CC BY 2.0</dc:relation.coverImage.attribution>
<dc:relation.coverImage.source xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/2992</dc:relation.coverImage.source>
</rdf:Description>
</rdf:RDF>



<liryka_l>
<autor_utworu>Bolesław Leśmian</autor_utworu>
<dzielo_nadrzedne>Napój cienisty</dzielo_nadrzedne>

<nazwa_utworu>Lalka</nazwa_utworu>


<strofa>Jam --- lalka. W mych kolczykach szkli się zaświat dżdżysty./
Suknia jawą atłasu ze snem się kojarzy./
Lubię fajans mych oczu i zapach kleisty/
Farby, rumieńcem śmierci młodzącej mat twarzy.
</strofa>



<strofa>Lubię leżeć, gdy pokój słonecznieje czynnie,/
Na strojnego dywana<pr><slowo_obce>dywana</slowo_obce> --- dziś popr. forma D. lp: dywanu.</pr> narożnej purpurze,/
Gdzie irys obok sarny kwitnie bezroślinnie,/
A z wieczności pluszowej unoszą się kurze.
</strofa>



<strofa><begin id="b1278060723176-3500837083"/><motyw id="m1278060723176-3500837083">Zabawa</motyw>Dziewczynce, co się moim bawi nieistnieniem,/
Wdzięczna jestem, gdy w dłonie mój niebyt porywa,/
I mówi za mnie wszystko, różowa natchnieniem,/
I udaje, że wierzy w to, iż jestem żywa.<end id="e1278060723176-3500837083"/></strofa>



<strofa>Pilnie wróży mi z ręki, że w najbliższym maju/
W świat wyruszę, a w drogę wezmę chleb i zorze,/
By piechtami wędrując po Znaszlitymkraju,/
W ustach chłopca-włóczęgi całować bezdroże.</strofa>



<strofa><begin id="b1278060864059-2261405821"/><motyw id="m1278060864059-2261405821">Los</motyw>Ubezdrożyć się muszę na ziemi i niebie,/
By w chwili, kiedy najmniej spodobam się losom,/
Znaleźć się niespodzianie, na przekór niebiosom/
W położeniu --- bez wyjścia --- bez śmierci --- bez siebie.<end id="e1278060864059-2261405821"/></strofa>



<strofa>Mam stały wyraz twarzy, niby Człowiek Śmiechu<pr><slowo_obce>Człowiek Śmiechu</slowo_obce> --- tytuł powieści Victora Hugo; jej bohatera okaleczono w młodości, wycinając okolice ust w kształt uśmiechu, przez co później jego twarz nie była zdolna wyrażać cierpienia, które czuł.</pr>./
<begin id="b1278059222793-1793508933"/><motyw id="m1278059222793-1793508933">Książka</motyw>Znam tę powieść i inne... Ta sama dziewczynka/
Uczyła mnie czytania, jak się uczy grzechu<end id="e1278059222793-1793508933"/>,/
<begin id="b1278059238810-2018844927"/><motyw id="m1278059238810-2018844927">Wiedza</motyw>I jestem pełna wiedzy, jak do listów skrzynka.<end id="e1278059238810-2018844927"/></strofa>



<strofa>Mam zamiar pisać powieść, której bohaterką/
<begin id="b1278058852495-344286588"/><motyw id="m1278058852495-344286588">Lustro, Obraz świata, Kondycja ludzka</motyw>Jest Praścieżka, wiodąca urwiskami w Pralas,/
Gdzie ukryła się lalka, --- i nikt jej nie znalazł!/
<begin id="b1278058946604-2753641943"/><motyw id="m1278058946604-2753641943">Dusza</motyw>Duszę ma z macierzanki i patrzy w lusterko.
<end id="e1278058946604-2753641943"/></strofa>



<strofa>Mówi tylko dwa słowa: Papa, albo Mama./
Mama --- mówi do śmierci, a Papa --- do grobu,/
<begin id="b1274626579275-3701088863"/><motyw id="m1274626579275-3701088863">Sen, Śmiech</motyw>I śmieje się... Sen chwieje łbem u próżni żłobu,/
A ona śmiechu swego nasłuchuje sama...
<end id="e1274626579275-3701088863"/></strofa>



<strofa>Koniec mojej powieści jest ten, że Praścieżka/
Odbiera sobie życie... W mgle o tym są wzmianki.../
Ginie świat... Z rodzicami znika lalka --- śmieszka./
Nic nie ma, prócz lusterka i prócz macierzanki.</strofa>



<strofa>Wartoż pisać tę powieść? Baśń wyszła już z mody,/
Jak krynolina z tęczy!... Módl się do korala/
O wiersz barwny!... Zszarzały dusze i ogrody,/
A mnie wkrótce do lalek poniosą szpitala!
</strofa>



<strofa>Wyrwę w biodrach zasklepią, brew wznowią nad okiem,/
Wargom uśmiech narzucą taki, że aż zbrzydnie,/
I na pokaz wystawią, abym się bezwstydnie/
Do przechodniów łatanym mizdrzyła urokiem.
</strofa>



<strofa><begin id="b1278059029266-1041430593"/><motyw id="m1278059029266-1041430593">Bóg, Łzy</motyw>Stracę wartość. Nastąpią cen spadki i zniżki./
I wówczas, gdy już mroki poczuję w pobliżu,/
<begin id="b1274626628806-1382240340"/><motyw id="m1274626628806-1382240340">Modlitwa</motyw>Wyciągnę dłonie ścisłe i wklęsłe, jak łyżki,/
Do Boga, co nie za mnie umierał na krzyżu!
<end id="e1274626628806-1382240340"/></strofa>



<strofa>On, wiedząc, jak mi trudno, choć sen się snem łata,/
Grać rolę siebie samej na życia arenie,/
Dla prób nieśmiertelności, po zniżonej cenie/
Nabędzie mnie --- za jedną łzę z tamtego świata!
<end id="e1278059029266-1041430593"/></strofa>


</liryka_l>



</utwor>