DCC Leśmian, Bolesław Wspomnienie Choromańska, Paulina Czabator, Marianna Król, Michał Król, Michał 2024-10-02 2008 Fundacja Wolne Lektury pol Publikacja zrealizowana w ramach biblioteki Wolne Lektury (wolnelektury.pl). Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego. Bolesław Leśmian, Łąka, wyd. J. Mortkowicz, Warszawa 1920 https://polona.pl/item-view/30b0a99a-97e3-454b-9615-317165ecf451?page=8 https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/lesmian-wspomnienie/ Domena publiczna - Bolesław Leśmian zm. 1937 Modernizm Dwudziestolecie międzywojenne Liryka wiersz https://redakcja.wolnelektury.pl/media/cover/use/7665.jpg The Concord Meadow, Childe Hassam, domena publiczna http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/7665/ Uwspółcześnienia: Pisownia łączna/rozdzielna: po za > poza; napozór > na pozór; zdala > z dala; zdaleka > z daleka; nawskroś > na wskroś; zlekka > z lekka; niewiadomo > nie wiadomo; po przez > poprzez. Fleksja: tem > tym; samem > samym; każdem > każdym; czem > czym; wonnem > wonnym; którem > którym. Interpunkcja, np.: i złotych i owych > i złotych, i owych Inne zmiany: ciemno-purpurowych > ciemnopurpurowych. Bolesław Leśmian Łąka Wspomnienie Wspomnienia, DzieciństwoLubię wspominać te dziecięce lata,/ Gdym zaniedbując całą resztę świata,/ W znajome pole szedłgdym (...) w znajome pole szedł --- konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika; inaczej: gdy szedłem. razem z pastuchem/ Krów, co bezładnym swych rapcirapcie --- paski do podwieszania szabli u pasa. rozruchem/ Niską przed nami nieciły kurzawę,/ Ściągając na sięna się --- dziś popr.: na siebie. wybiegły nad trawę/ Deszcz much zielonych i złotych, i owych/ Samotnie skrzących, ciemnopurpurowych,/ Co dogadzając przemyślnemu skrzydłu,/ Wpadają nagle w samo ślepie bydłu,/ Zapatrzonemu w dal, jak w swą oborę. Przyroda nieożywiona, ZwierzętaZawszem widywał po drodze brzóz korę/ W brunatne pręgi i te same cienie/ Lip na murawie, i żółtych motyli/ Nagłe w powietrzu skrzydeł rozdwojenie,/ I nagły w trawę zlot, gdy do badyli/ Nóg się czepliwych przytwierdzają schwytem ---/ I przykucnięte nad stawu błękitem/ Kaczki, co naszą zaoczywszyzaoczyć (rzad.) --- zobaczyć. trzodę,/ Niezgrabnie, piersią zsuwały się w wodę ---/ I tłumy wróbli, co z głuchym łoskotem/ Sfruwały z płotu, aby tuż pod płotem/ W długi się szereg rozsypać na trawie. Wzrok, Droga, Grób, SenI widywałem wszystko i nic prawie,/ Na niewidziane znając drogę całą,/ Bo odbywałem ją zarówno w sobie,/ Jak poza sobą. Dziś wierzę, iż w grobie,/ Gdy z mymi snami sam na sam zostanę,/ Znów ją odbędę, znów na niewidziane,/ W tym samym słońcu, jak we śnie przystało. Szliśmy więc dalej, brnąc w słonecznym złocie/ I ocierając zerwanym w przelocie/ Łopuchemłopuch --- łopian, dziko rosnąca lecznicza roślina o dużych liściach. mokre, przepocone czoło./ A gdyśmy wreszcie tłumnie i wesoło,/ Olśnieni ciszą i połyskiem trawy,/ Na otworzysteotworzysty (daw.) --- otwarty. wkroczyli pastwisko,/ OgieńWnet rozniecone dla własnej zabawy,/ Bezpożyteczne na pozór ognisko,/ Co niewidzialnym pod słońce płomieniem/ Drgało, za każdym widoczniejąc drgnieniem,/ Kładłem żołędzie i wiśniowe liście,/ Ażeby skwiercząc, dymiło się wonniej. O, jakże kwiatom bywało przejrzyście/ W mych oczach, gdzie się odbiły przestronniej,/ Niżli w tej wodzie, co ciekła strumykiem/ Przez nasze palce, gdyśmy w niej maczali/ Chleb, w kostki tępym krajany kozikiemkozik --- nożyk ze składanym ostrzem.!/ Tak spożywałem go: ze wzrokiem w dali,/ Jakby na zawsze, utkwionym --- odruchem/ Warg swych zajęty, wsłuchany półuchem/ W chrapliwe, senne i parne oddechy/ Krów, co mozolnie przeżuwały zioła,/ Tej ociężałej doznając uciechy,/ Która im każe nie patrzeć dokoła/ W nic, jenojeno (daw., gw.) --- tylko. przed się znieruchomićznieruchomić (przestarz.) --- unieruchomić. pyski,/ Ociekłe śliną i pachnące mlekiem. Przyroda nieożywiona, ZwierzętaA taka cisza na ten czar pobliski/ Szła z dala, jakby wiek mijał za wiekiem,/ Nie czyniąc zmiany, nie tykając wcale/ Pilnie ku słońcu roziskrzonych kwiatów,/ Ani świegotu skowronka w upale/ Południejących nieustannie światów,/ Na których błękit wsparł się mimochodem./ Naówczasnaówczas (daw.) --- wówczas, w tym czasie. wpodłużwpodłuż --- dziś popr.: wzdłuż. kładłem się na trawie,/ Ażeby badać skrycie i ciekawie/ Znajomą łąkę, oglądaną spodem,/ Co rozumiejąc, czym jest taka chwila,/ Sama przede mną swą gęstwę rozluźnia,/ By mi ukazać, jak się cień motyla/ Tuż za skrzydłami po kwiatach opóźnia,/ I jak bąk w futro odziany tygrysie/ Na złotym jaskrzejaskier --- niewielka roślina o drobnych kwiatach w kolorze żółtym, białym, czerwonym lub innym, występująca na podmokłych terenach., olbrzymiejącolbrzymieć --- znacznie rosnąć, stawać się olbrzymem., skrzy się,/ Coraz to z innej zachodząc go strony ---/ I jak przez maku czerniawą purpurę/ Żuk, w wonnym wnętrzu chytrze zatajony,/ Prześwieca plamą ruchliwą i ciemną ---/ Jak chwiejna żaba, wznosząc ślepie bure/ W żółtej obwódce ku niebu, woń ziemną/ Pochłania krótkim a szybkim oddechem,/ Co jej podgardle w miechmiech --- przyrząd tłoczący powietrze; wór. wzdyma białawy,/ A pysk pozornym koślawi uśmiechem,/ Jak boża krówkaboża krówka (pot.) --- biedronka, drobny chrząszcz o czerwonym tułowiu w czarne kropki. na kończynie trawy/ Z trudem swe skrzydła ku słońcu wyzwala,/ Rozpoławiając sztywnego korala/ Pancerz, zbyt mocno na karku zemknięty ---/ Jak na włochatym, szorstkim liściu mięty,/ Wzdłuż rubinami wysadzana szczelniej/ Lśni gąsienica, wspinając się dzielnie/ Na tylnych łapkach, i dalszy kierunek/ Węszy swym pyskiem, z którego wycieka/ Płyn bursztynowy, jarząc się z daleka ---/ I jak wypełzły skądciśskądciś (pot.) --- skądś. na rabunek,/ Pod kaszkąkaszka (łac. Gypsophila paniculata) --- roślina o drobnych białych lub różowych kwiatach, często wykorzystywana w bukietach., niby pod strzechą ze srebra,/ Wisi w powietrzu, chwiejąc się na strony,/ Pająk brzuchaty, na wskroś prześwietlony,/ Żem widział z lekka zaznaczone żebra,/ Niby misternie przeplatane cienie./ A pod tych istnień zgiełkiem i natłokiem/ Czułem pierś ziemi i jej roztętnienie/ Pod moją piersią, zdławioną urokiem. SenI zdało mi się, że na sny radosne/ Lęgnę się w słońcu wraz z tłumem owadów,/ Dziw pierworodny, co z podziemnych sadów/ Wypełznął, węsząc żer oczom na wiosnę!/ I zdało mi się, że wokół i wszędzie/ Z głową tak samo, jak moja, upalną,/ Leżą w tym samym, co i ja, obłędzie,/ Czynne w milczeniu tęsknotą chóralną,/ Snem jednoczesnym objęte istoty,/ Ukryte w trawie aż po czub swój złoty,/ Olbrzymie, cudne, miłosne, złowieszcze,/ Co zgodnie dysząc, w łąkę patrzą chórem/ I widzą twarz mą nie wiadomo w którym/ Królestwie istnień, nieznaną im jeszcze,/ Lecz do ich twarzy podobną z brzemienia/ Słońca na oczach, pełnych zapatrzenia./ I poprzez kwiaty rozmyślałem w trawie,/ Czyli je spotkam tam --- w świecie na jawie,/ Kiedy przybiorą kształt ludzki i licelico (daw.) --- twarz; dziś popr. forma B. lm: lica.,/ Aby zachować naszą tajemnicę.../ I czy tych braci, co dzisiaj pokotempokotem --- jeden obok drugiego./ Mój sen zaleglizalec --- o wielu osobach lub przedmiotach: wypełnić sobą jakąś przestrzeń., jako płaz przy płazie,/ Gdzieś poza łąką spotkanych przelotem/ Poznam po oczu odmiennym wyrazie?