Bolesław Leśmian Pururawa i Urwasi Łąka Staroń, Justyna Zając, Hanna Niedziałkowska, Marta Fundacja Wolne Lektury Modernizm Dwudziestolecie międzywojenne Liryka Wiersz Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego. http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/lesmian-pururawa-i-urwasi/ http://www.polona.pl/dlibra/doccontent2?id=7336 Leśmian, Bolesław, Łąka, wyd. J. Mortkowicz, Warszawa 1920 Domena publiczna - Boleslaw Leśmian zm. 1937 2008 xml text text 2024-10-01 polCzabator, Marianna https://redakcja.wolnelektury.pl/media/cover/use/7689.jpg The Little Pond, Appledore, Frederick Childe Hassam, domena publiczna http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/7689/ Uwspółcześnienia: Pisownia joty: Indjankę > Indiankę. Pisownia łączna/rozdzielna: zlekka > z lekka; powierzch > po wierzch; poco > po co; niemasz > nie masz; pociemku > po ciemku; pocóż > po cóż. Fleksja: ciemnem > ciemnym; niem > nim; mrocznem > mrocznym. Spółgłoski dźwięczne/bezdźwięczne: z poza > spoza. Interpunkcja, np.: Stał u progu zdyszany, --- > Stał u progu zdyszany --- Inne zmiany: bądź-że > bądźże. Bolesław Leśmian Łąka Pururawa i Urwasi PururawaPururawa i Urwasi --- bohaterowie dzieł literatury indyjskiej. w godzinie, gdy słońce mgły krasikrasić (reg.) --- barwić.,/ Ujrzał nimfę wód przaśnychprzaśny --- niekwaśny, bez wyraźnego smaku. --- Indiankę Urwasi. Ciało, WodaWynurzyła dłoń z wody, a za dłonią --- głowę,/ A niedługo --- popierśnąpopierśny --- sięgający po piersi. kibicikibić (daw.) --- talia. połowę. Górowała rozbieżnej pierścieniami fali,/ Palcami z lekka pierśnychpierśny --- piersiowy. tykając korali. Pururawa podpatrzył, jak nieśmiertelniało/ Jej obciśle przywdziane po wierzch ducha ciało. Pomiażdżyła mu serce miłości nagłotanagłota --- nagłość. ---/ Jąłjąć (daw.) --- zacząć. się skradać ku bogu ruchem snu i kota. Porwał ją w swe ramiona ku warg swych potrzebie./ «Ciebież tulę w objęciu? Odpowiedz, że ciebie!» Przemoc, PorwanieBożym wrzaskiem przeczyła rąk jego przemocy,/ Wyrywała się z ramion aż do późnej nocy! Ale on ją pod leśnym uciszył pagórem,/ Wtłoczył żywcem do wora i przewiązał sznurem. Jak złodziej, pomykając jarami jar --- dolina, wąwóz. po jarach,/ Powrócił do dom z worem wrzeszczącym na barach. Wiedział, co przyniósł w worze --- a i po co --- wiedział!/ Stał u progu zdyszany --- wór mu u nóg siedział. Świerszcz w chałupie skowronił, jaskólił i brzęczał,/ A on stał zadumany, a wór nagle klęczał. «Wróć mi wolę ruczajnąruczaj (poet.) --- strumień., wróć stawne bezczasy!/ Więcej we mnie drga boga niż dziewczęcej krasykrasa --- uroda.». «Darmo pragniesz się z wora prośbą wyszeleścić!/ Chcę boga, com go schwytałcom go schwytał --- konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika; inaczej: co go schwytałem., raz w życiu popieścić!» Otchłań«Cóż ci po tej pieszczocie, co rozkosz przekracza?/ Cóż ci po tej rozkoszy, co w otchłań się stacza?» Pożądanie«Niech się rozkosz odmieni aż nie do poznania,/ Już ja nigdy swojego nie wściągnęwściągnąć (starop.) --- powściągnąć, poskromić, pohamować, okiełznać. kochania!» I wyłonił ją z wora na żądz swych bezdroża:/ «Nie masz wokół nikogo, oprócz nas i łoża!» Ciało«Oddam ci wniebowzbitą mych piersi urodę,/ Warg mych odwilż różaną i ramion dogodędogoda --- dogadzanie.. Jenojeno (daw., gw.) --- tylko. ukryj w pieszczocie nagość swego ciała,/ Abym ludzkich upojeń ja --- bóg --- nie widziała!» Po ciemku barwiłbarwić --- tu: stroić. łoże we kwiaty i liście,/ W ciemnym łożu do niego polgnęłapolgnąć --- tu: przysunąć się. biodrzyście. Seks, RozkoszKształt jej wgarniał w objęcia, płonął w jej upale,/ A ustami wyławiał dwu piersi korale. «Kiedyż ty mnie podpatrzysz, jako w ciebie dyszę?»/ «Nigdy cię nie podpatrzę! Dość, że dech twój słyszę!» «Czemuż nie chcesz oczyma wyjść szczęściu na drogę?»/ «Po cóż jeszcze mam widzieć to, co kochać mogę?» «Chciałbym w oczach twych odbić radość, co mózg mroczy!»/ «Bądźże mi niewidzialny, póki mam te oczy». I czuł, w sobie zamilkły, że bogini ciało,/ Wieczyściejąc ku niemu, chętnie namdlewało. I namdlewał z nim razem rozkoszy bezsiłą,/ Aż namdlał w taki bezświat, że go już nie było. Nie było go na drogach, ni w ukryciu alej,/ Ani w nim, ni poza nim, ni bliżej, ni dalej! Wezbrany poza łoża miłosnego miedzą,/ Jeno poił się słodką o sobie niewiedzą. I tak uczył się nie być od nocy do świtu,/ Aż się zbudził przy gwiazdach --- bywalec niebytu. I ujrzał, że bogini, rozkoszą opiła,/ W mrocznym łożu jaśnistymjaśnisty (gw.) --- świecący, błyszczący. kształtem się ciemniła. Miłość«Ciemnij się w moją miłość, rozum mi odbieraj,/ Ale w moich objęciach nigdy nie umieraj!» «Jeno tyle umieram, ile miłość każe,/ A spłodzę tobie syna w mych bioder pożarze». NarodzinyI spłodziła mu syna na polu, w południe,/ Kiedy zboże ku słońcu złoci się bezludnie. Smutek«Bogom w oczy wsmucony jestem od spowicia,/ A weseli się we mnie życie spoza życia. PodstępPójdźcie ze mną do lasu nieopodal gaju,/ Pragnę zbadać twarz ojców, odbitą w ruczaju. Jest tam skwar w macierzancemacierzanka --- roślina o drobnych liściach i kwiatach zebranych w główki, wykorzystywana w lecznictwie, przemyśle perfumeryjnym i spożywczym. i chłód w leśnym dzwońcu,/ Spróbujemy we troje zanieistnieć w słońcu». Las, Przyroda nieożywiona, RoślinyPoszli za nim do dziwnie ruczajnego lasu,/ Gdzie czas szumi wśród liści, a liście wśród czasu. Poszli w skwar macierzanki, rozpełzłej samotnie,/ I zabrnęli w chłód dzwońców --- i już bezpowrotnie. TajemnicaTroje było ich w lesie: dwa i jedno ciało,/ Nikt nie wie, co się z nimi stało lub nie stało.