Leśmian, Bolesław Żołnierz Łąka Trzeciak, Weronika Zając, Hanna Trzeciak, Weronika Fundacja Wolne Lektury Modernizm Dwudziestolecie międzywojenne Liryka Wiersz Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego. http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/lesmian-zolnierz/ https://polona.pl/item-view/30b0a99a-97e3-454b-9615-317165ecf451?page=8 Leśmian, Bolesław, Łąka, Wydawnictwo J. Mortkowicz, Warszawa 1920 Domena publiczna - Boleslaw Leśmian zm. 1937 2008 xml text text 2024-09-20 polCzabator, Marianna Choromańska, Paulina https://redakcja.wolnelektury.pl/media/cover/use/7685.jpg Zomerweelde, Jac van Looij, domena publiczna http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/7685/ Uwspółcześnienia: Pisownia łączna/rozdzielna: nawskroś > na wskroś; nie marny > niemarny; niewiadomo > nie wiadomo. Fleksja: sosnowemi > sosnowymi. Interpunkcja, np.: Śmieszył ludzi tym bólem, co, tak skacząc, boli > Śmieszył ludzi tym bólem, co tak skacząc, boli; Idźże sobie gdziekolwiek i nie klnij i nie łaj! > Idźże sobie gdziekolwiek i nie klnij, i nie łaj! Inne zmiany: idź-że > idźże. Bolesław Leśmian Łąka Pieśni kalekujące Żołnierz ŻołnierzKaleka, IroniaWrócił żołnierz na wiosnę z wojennej wyprawy,/ Ale bardzo niemrawy i bardzo koślawy. Kula go tak schłostała po nogach i bokach,/ Że nie mógł iść inaczej, jak tylko w poskokachposkok (daw.) --- podskok.. Stał się smutku wesołkiem, skoczkiem swej niedoli,/ Śmieszył ludzi tym bólem, co tak skacząc, boli. Śmieszył skargi hołubcemhołubiec --- figura w tańcu polegająca na uderzeniu obcasem o obcas podczas podskoku. i żalu wyrwasemwyrwas --- ludowy taniec mazowiecki z przyśpiewkami.,/ I żmudnego cierpienia nagłym wywijasem. BezdomnośćZwlókł się do swej chałupy: «Idź precz popodpopod (daw.) --- pod. płoty,/ Niepotrzebny nam skoczek w polu do roboty!» FałszPobiegł do swego kuma, co w kościele dzwonił,/ Lecz ten nie chciał go poznać i kijem postroniłpostronić (neol.) --- czas. utworzony od stronić (unikać czyjegoś towarzystwa); wygnać kogoś, nie chcąc przebywać w jego towarzystwie.. Wygnanie, IroniaPodreptał do kochanki, a ta się zaśmiała/ Ramionami, biodrami, wszystką mocą ciaławszystką mocą ciała --- dziś popr.: całą siłą ciała.! «Z takim w łożu drygałądrygała (neol.) --- rzecz. utworzony od czas. drygać: podskakiwać, drgać. mam tańczyć do śmierci?/ Ciała ledwo ćwierć miary, a skoków --- trzy ćwierci! Ani myślę ci dotrwać w takim niedopląsieniedopląs (neol.) --- niezdarny sposób poruszania się.!/ Ani myślę wargami sypiać na twym wąsie! Zanadtoś mi wyskoczny do nieba na przełajna przełaj --- najkrótszą drogą.!/ Idźże sobie gdziekolwiek i nie klnij, i nie łaj!» ModlitwaWięc poszedł do figury, co stała przy drodze:/ «Chryste, na wskroś sosnowy, a zamyśl się srodze! Nie wiem, czyja cię ręka ciosała wyśmiewnawyśmiewny (przestarz.) --- szyderczy.,/ Lecz to wiem, że skąpiła urody i drewna. KalekaMasz kalekie kolana i kalekie nogi,/ Pewno skaczesz, miastmiast --- zamiast. chodzić, unikając drogi? Taki z ciebie chudzina, takie nic z obłoków,/ Że mi będziesz dobranym towarzyszem skoków». Chrystus, słysząc te słowa, zsunął się na ziemię,/ Ów, co Boga wyciosał, bity bywał w ciemiębity bywał w ciemię --- nawiązanie do związku frazeologicznego nie w ciemię bity, oznaczającego kogoś sprytnego, umiejącego sobie radzić w każdej sytuacji; tutaj w znaczeniu przeciwnym.! Obie ręce miał lewe, obie nogi --- prawe,/ Sosnowymi stopami podziurawił trawę. «Marna ze mnie sośnina, lecz piechur niemarny,/ Przejdę wieczność piechtamipiechtą (pot.) --- pieszo., chociażemchociażem --- popr.: chociaż jestem. niezdarny. Pójdziemy nierozłącznie, bo wspólna nam droga,/ Będzie nieco człowieka, będzie nieco Boga. CierpieniePodzielimy się męką --- podzielnać jest męka! ---/ Wszak ta sama nas ludzka skoślawiła ręka. Tobie trochatrocha --- dziś popr.: trochę. śmieszności, mnie śmieszności trocha,/ Kto się pierwszy zaśmieje --- ten pierwszy pokocha. Ty podeprzesz mięmię (daw.) --- mnie. ciałem, ja ciebie sośniną,/ A co ma się nam zdarzyć, niech się zdarzy inoino (gw.) --- tylko.!» Błądzenie, DrogaI wzięli się za ręce, i poszli niezwłocznie,/ Wadząc nogą o nogę śmiesznie i poskocznie. I szli godzin wieczystych nie wiadomo ile,/ Gdzież bo owe zegary, co wybrzmią te chwile? PrzemijanieMijały dnie i noce, którym mijać chce się,/ I mijało bezpole, bezkrzewie, bezlesiebezpole, bezkrzewie, bezlesie --- neologizmy oznaczające w kolejności przestrzeń bez pól, krzewów i lasów.. I nastała wichura, i ciemność bez końca,/ I straszna nieobecność wszelakiego słońca. Kto tam z nocy na północ w burzę i zawieję/ Tak bardzo człowieczeje i tak bożyścieje? Bóg, Cierpienie, Zbawienie, LosTo dwa boże kulawcekulawiec (obelż.) --- człowiek kulawy., dwa rzewne cudaki/ Kuleją byle jako w świat nie byle jaki! Jeden idzie w weselu, drugi w bezżałobiebezżałoba (neol.) --- brak żałoby.,/ A obydwaj nawzajem zakochani w sobie. Kulał Bóg, kulał człowiek, a żaden --- za mało,/ Nikt się nigdy nie dowie, co w nich tak kulało? Skakali jako trzeba i jako nie trzeba,/ Aż wreszcie doskoczyli do samego nieba!