Leśmian, Bolesław Łąka text Sekuła, Aleksandra Kurpiewska, Maja Witkowska, Agnieszka Choromańska, Paulina 2024-01-04 2008 Fundacja Wolne Lektury pol Publikacja zrealizowana w ramach biblioteki Wolne Lektury (wolnelektury.pl). https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/lesmian-laka-poemat/ Domena publiczna - Bolesław Leśmian zm. 1937 Dwudziestolecie międzywojenne Liryka Poemat Bolesław Leśmian, Łąka, Wydawnictwo J. Mortkowicza, Warszawa 1920. DCC https://redakcja.wolnelektury.pl/media/cover/use/7449.jpg Łąka (Dmuchawce), Jan Stanisławski (1860-1907), domena publiczna http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/7449/ https://wolnelektury.pl/media/book/htmlmobi/lesmian-laka-poemat.htmlISBN-978-83-288-7417-6ISBNtext/htmlhttps://wolnelektury.pl/media/book/txtmobi/lesmian-laka-poemat.txtISBN-978-83-288-7418-3ISBNtext/plainhttps://wolnelektury.pl/media/book/pdfmobi/lesmian-laka-poemat.pdfISBN-978-83-288-7419-0ISBNapplication/pdfhttps://wolnelektury.pl/media/book/epubmobi/lesmian-laka-poemat.epubISBN-978-83-288-7420-6ISBNapplication/epub+ziphttps://wolnelektury.pl/media/book/mobimobi/lesmian-laka-poemat.mobiISBN-978-83-288-7421-3ISBNapplication/x-mobipocket-ebook Bolesław Leśmian Łąka Miriamowi dot. dedykacji: nie ma na skanie, ale jest potwierdzenie jej zasadności. Mianowicie tu: https://pl.m.wikisource.org/wiki/Strona:PL_Boles%C5%82aw_Le%C5%9Bmian-%C5%81%C4%85ka_187.jpeg Łąka Podczas gdy liczni przedstawiciele dwudziestolecia międzywojennego zwracali się ku tematyce techniki i nowoczesności, sygnowanej hasłem ,,miasto, masa, maszyna", Leśmian podążył pod prąd --- ku naturze --- i udowodnił swym kunsztem poetyckim, że można kontakt z nią przeżywać w sposób dotąd nieznany, niezwykle intensywny i zmysłowy (,,Jakże pachną rozprute według ściegów pąki!").Łąka, tytułowy poemat z drugiego, wydanego w 1920 r. tomu wierszy Bolesława Leśmiana, równie pięknym jak mocnym akcentem zamyka ów zbiór, stanowiący ważne artystyczne credo jednego z najoryginalniejszych twórców w historii literatury polskiej. Utwór ma charakter sielski, baśniowy, a zarazem metafizyczny i mistyczny. Cała natura upostaciowiona została w łące ,,szumnej od istnienia", upragnionej, rodzącej pożądanie, by zatracić się w niej i z nią zjednoczyć. Poemat to szczególna forma wiersza --- nie tylko dłuższa, ale również zawierająca takie elementy jak rozbudowane opisy, poetyckie przedstawienie ciągu zdarzeń czy dialogi. Otóż w poemacie Łąka Leśmiana dialog z podmiotem lirycznym prowadzi tytułowa Łąka (w utworze konsekwentnie jej imię pisane jest wielką literą) --- i ona też tę rozmowę rozpoczyna. Dalej następuje opis wydarzeń pewnej czarownej nocy, kiedy Łąka zagościła w chacie pewnego mężczyzny (,,ja" lirycznego w drugiej, czwartej i szóstej części poematu), co nie pozostało niezauważone przez innych mieszkańców wsi. Przychodzą oni dopytywać się o sens tego niezwykłego aktu, sami również chętni doświadczać podobnych cudów. Wspomniany zaś mężczyzna staje się przewodnikiem w sferze zespolenia z naturą, a nawet kapłanem natury, bo tytułowa Łąka podlega w utworze nie tylko uosobieniu (skoro dialoguje), ale też sakralizacji (pszczoły przynoszą jej mirrę, kadzidło i złoto, jak trzej królowie nowo narodzonemu Jezusowi, przyszła też do niej Nieskończoność, by pozostać na zawsze).Wyróżnić można w Łące sześć odrębnych części obejmujących po osiem pięciowersowych strof o stałym, oryginalnym układzie rymów: aabba. Wersy mają zmienną długość, liczą sobie po osiem lub trzynaście sylab, tym niemniej całość poematu cechuje właśnie --- falująca przez tę zmienność, lecz wyraźnie uchwytna --- rytmiczna, melodyjna harmonia.Kolejne części przedstawiają jedną po drugiej sceny zapisanego w utworze cudu głębokiej, wielowymiarowej komunii z naturą. W części pierwszej przedstawia się nam sama Łąka. Jej obraz powstaje dzięki plastycznym, celnym epitetom (,,łopuch kosmaty i bujna pokrzywa"), jest żywy, emocjonalny i ekspresyjny przez wypowiedzi kierowane bezpośrednio do adresata (,,czy pamiętasz, jak głowę wynurzyłeś z boru (...)?, ,,weź kwiaty", ,,zwilżyj miedzę"). Dowiadujemy się, że mowa o łące położonej nad rzeką, w bujnym rozkwicie, pełnej roślin i zwierząt (pojawiają się chabry, kakole, mysz polna i łątka) --- łąka w maju, czarowna i zachęcająca do miłości, gdy nadchodzi wiosenna noc. Część druga rozwija wątek miłosnego pragnienia. Podmiot liryczny zmienia się --- teraz mówi mężczyzna, który napawa się rozkoszą kontaktu z żywą materią łąki, zanurza się w niej cieleśnie. Jak to wieczorem, rośliny pachną intensywniej, pokrywają się rosą, wstają mgły. Rosa przynosi ulgę (,,I omyję twarz spiekłą w źródłach twego czaru"), opar powstający z łąki porównany jest do kobiecej sukni (gwarowo: ,,przyodziewu"), której rąbek całuje mężczyzna, by następnie opisać, jak przygotował odświętnie swą chatę --- zapewne na przyjście niezwykłego gościa. I rzeczywiście, zaprasza do siebie Łąkę niczym kochankę: ,,Pędząc przed się wonne kwiaty, / Wnijdź do wnętrza mojej chaty". W części trzeciej głos przejmuje znów Łąka, by odpowiedzieć na to zaproszenie. Przede wszystkim obawia się, że się do chaty nie zmieści --- jak wielka dama w przestronnej sukni, ,,wraz z rosą i błonią". W końcu jednak decyduje się przyjść w odwiedziny (,,Porwijże mnie ku sobie, jeślić starczy mocy!"), zostawiając pod chatą jako znak wszystkie maki, aby mógł ją odnaleźć wicher. Część czwarta stanowi znów wypowiedź mężczyzny, który daje wyraz swej ogromnej radości, graniczącej z szaleństwem (,,Opętały moją głowę / przywidzenia kalinowe", ,,Idę, Łąko, ku tobie, brzegiem mego szału"). W takim uniesieniu sam przemienia się w ,,krzew zuchwały", rozkwitający i potężny: ,,Noc się chwieje na strony od jego zachwiewu". Oto w nocy, po ciemku, gdy wszystko śpi (,,śpi w tumanie rzeka, śpi kałuża pod płotem, śpi sad i pasieka") dokonuje się spełnienie dawnej, ,,zapóźnionej" miłości, upragnione zjednoczenie. W części piątej przemawia zbiorowy podmiot liryczny --- oto okoliczni mieszkańcy, ,,ludzie prości", przybyli ze śpiewem, pytając: ,,Było owo, nie było?" i prosząc o wyjaśnienia, co się tej nocy działo w chacie. Dowiadujemy się, jakie w okolicy obserwowano cudowne zdarzenia. Otóż objawiła się ,,Niepojętość Zieloności" za oknami i na ścianach chaty oraz na szacie mężczyzny, do którego przybyli. Ponadto psy patrzyły ludzkim okiem, a co więcej ,,wzrok ludzki był w gwiazdach i w tym ślepym drzewie", zaś w oczach ludzkich ,,były gwiezdne znaki". Nastąpiło pomieszanie i zespolenie istnień: ,,nie mogliśmy poznać, gdzie ludzie, gdzie maki". Ludzkie sny opuściły ciała ludzi i weszły w kwiaty i zioła. Miał miejsce rodzaj nadprzyrodzonego chrztu czy inicjacji: ,,Każdy przezwał się innym wobec gwiazd imieniem", a rano nie mogli pojąć, co im się przydarzyło: ,,Ujrzeliśmy, że klęczymy, / Nie wiedząc, jak i kiedy zdjęci zapatrzeniem", czując się nadal ,,jakoby w bezkresie". Zwracają się zatem z prośbą o wyjaśnienie cudów, których byli świadkami, niczym pastuszkowie przybyli do stajenki, w której narodził się Chrystus. Nalegają, by mężczyzna był im pośrednikiem (,,A wyjednaj nam u kwiatów / Rozszerzenie ziemskich światów") i nauczycielem objaśniającym doniosłe wydarzenia. Ostatnia, szósta część stanowi właśnie owo pożądane wyjaśnienie i podsumowanie utworu. Mężczyzna tłumaczy, że to, co ludzie widzieli, to nie zjawiska znane z folkloru (,,piękna zmora wykrzesana z wód jeziora", ,,sen owy, co śni się w polu bez nikogo"), lecz Łąka, która łaskawie nawiedziła wnętrze jego chaty i rozmawiała z nim, podczas gdy Wieczność niby pies legła u ich stóp. Dokonało się misterium przemiany i powtórnego zjednoczenia człowieka z resztą natury, które zadziwiło samego Boga. Podmiot liryczny opisuje to misterium z pomocą wyszukanych metafor: ,,A pierś moja tej nocy chabrami porosła", ,,Duch mi zabłąkał się w ciele, jak pośród dąbrowy". Meżczyzna czerpał z rozkwitłej natury, został pod jej wpływem przemieniony i włączony w wiecznotrwały obieg życia, śmierć została przezwyciężona (stąd Wieczność leżąca u stóp dwojga kochanków-uczestników mistrium). Sam Stwórca świata nie spodziewał się tego: Przeto Bóg, co mnie stworzył, zbladł podziwem zdjęty,/ Żem uszedł jego dłoniom w tych pokus odmęty!/ W kształt mnie ludzki rozżałobnił,/ A jam znów się upodobnił/ Kwiatom i wszelkim trawom, i źdźbłom gorzkiej mięty. Warto zwrócić uwagę na charakterystyczny dla stylu poety, nasycony znaczeniami neologizm --- zamknięcie w kształt ludzki określone jest czasownikiem ,,rozżałobnić", a więc łączy się z żałobą, smutkiem. Powrót do natury i powtórne z nią zespolenie niesie radość, miłość i przyjaźń --- oto dobra nowina płynąca z pulsującego witalizmem i panteizmem poematu Bolesława Leśmiana: Dla mnie --- rosa, dla mnie --- zieleń,/ Dla was --- nagłość rozweseleń,/ A kto pieśni wysłuchał --- niech mi poda dłonie! Pisownia łączna / rozdzielna: naoślep > na oślep; porwij-że > porwijże; nawskroś > na wskroś; napewno > na pewno itp. Fleksja: odmiennemi > odmiennymi; tem ślepem > tym ślepym itp.; mię > mnie. Leksyka: myrrą > mirrą. Interpunkcja: z kadzidłem i mirrą i złotem > z kadzidłem i mirrą, i złotem; / A, śpiewając, pomyślę > A śpiewając, pomyślę; / co się stało w tym polu, czy w lesie > co się stało w tym polu czy w lesie; / Nawołujcie się ludzie, pod jasnym lazurem > Nawołujcie się, ludzie, pod jasnym lazurem/ Kwiatom i wszelkim trawom i źdźbłom gorzkiej mięty > Kwiatom i wszelkim trawom, i źdźbłom gorzkiej mięty. I Czy pamiętasz, jak głowę wynurzyłeś z boru,/ Aby nazwać mnie Łąką pewnego wieczoru?/ Zawołana po imieniu/ Raz przejrzałam się w strumieniu ---/ I odtąd poznam siebie wśród reszty przestworu. Gość, Dar, Szczęście, ArkadiaPrzyszły do mnie motyle, utrudzone lotem,/ Przyszły pszczoły z kadzidłem i mirrą, i złotem,/ Przyszła sama Nieskończoność,/ By popatrzeć w mą zieloność, ---/ Popatrzyła i odejść nie chciała z powrotem... Zmysły, Kwiaty, RoślinyKto całował mak w zbożu --- nie zazna niedoli!/ Trawa z ziemi wyrwana pachnie, lecz nie boli.../ Kocham stopy twoje bose,/ Że deptały kruchą rosę,/ Rozróżniając na oślep chabry od kąkoli. Niechże sen twój wędrowny zielenią poprzedzę!/ Weź kwiaty w jedną rękę, a w drugą weź miedzęmiedza --- pas ziemi nieuprawnej ciągnący się wzdłuż dwóch pól i oddzielający je.,/ Połóż kwiaty na rozstaju,/ Zwilżyj miedzę w tym ruczajuruczaj --- potok, strumień.,/ Co wie o mnie, że trawą brzeg jego nawiedzę. Już słońce mimochodem do rowu napływa,/ Skrzy się łopuch kosmaty i bujna pokrzywa, ---/ Jenojeno (daw., gw.) --- tylko. pomyśl, że ci wolno/ Kochać łątkęłątka --- rodzaj ważki. i mysz polną,/ I przepiórkę, co z głuchym trzepotem się zrywa! Idzie miłość po kwiatach --- wadzi o twe ciało,/ Zważaj, by ci przed czasem w słońcu nie zemdlało./ W mojej rosie, w moim znoju/ Podostatkiempodostatkiem --- prawdopodobnie: pod dostatkiem, bądź neologizm nawiązujący do wyrazu: ostatek. masz napoju/ Dla wargi, przeciążonej purpurą dojrzałą. Cień twej głowy do moich przybłąkał się cieni./ Wiem, że w oczach nie zdzierżysz tej wszystkiej zieleni,/ A co w oku się nie zmieści,/ To się w duszy rozszeleści!/ Jeszcze dusza ci nieraz żywcem się odmieni. Parna ziemia przez kwiaty żar dzienny wydycha,/ Uschły motyl zesztywniał wśród jaskrów kielicha, ---/ Oczarujmy się nawzajem,/ Zaskoczeni nagłym Majem, ---/ Maj się chyli ku nocy i miłość nacicha... II Miłość, ErotyzmNie nacicha ta miłość, co nie zna rozłąki!/ Usta moje i piersi spragnione są Łąki!/ Tam mój obłęd i ostoja,/ Gdzie ty szumisz, Łąko moja!/ Jakże pachną rozprute według ściegów pąki! Rosą zwilżyjzwilżyj --- dziś popr.: zwilż. mi rzęsy, skostniałe od skwaru,/ Zgłuchłe uszy orzeźwij falą twego gwaru,/ A ja w kwiatach spodem dłoni/ Nauzbieram różnej woni/ I omyję twarz spiekłą w źródłach twego czaru. Nie przeciwiąc się trawom, obnażę się cały,/ Aby mnie tchnienia twoje, jak wierzbę, przewiały,/ A ty paruj tym oparem,/ Co pokłębił się nad jarem,/ Niby przed snem zrzucony twój przyodziewprzyodziew a. przyodziewek --- odzież, ubranie; szata. biały. Ucałować mi rąbkirąbek --- brzeg materiału, kraj szaty. tego przyodziewu,/ Że pełen twojej woni i twego przewiewu,/ I zawiesić mi go potem/ Na tej brzozie popodpopod (daw., gw.) --- pod, blisko, obok. płotem/ I zamierać pod brzozą od własnego śpiewu. Dzisiaj chatę zamiotłem w jedno okamgnienie,/ Z czworga kątów różami wypłoszyłem cienie,/ A próg, zdobny pajęczyną,/ Namaściłem suto gliną/ I wodą moje pylne skropiłem przedsienie. Jużem sobie nie szczędził radosnych zabiegów,/ Wypiekając chleb z mąki, srebrzystszej od śniegów,/ A tę ławę, tę --- dębową/ Przesłoniłem chustą nową,/ Co się cała zieleni, kromkrom (daw.) --- oprócz. czerwonych brzegów. GośćBędę czekał na ciebie z dłonią na zasuwie,/ Zasłyszawszy twój szelest, z nóg zdejmę obuwie,/ Wyjdę bosy na spotkanie,/ Śpiewający niespodzianie,/ A śpiewając, pomyślę, że pacierze mówię. Wyślij pierwej z nowiną co najlichsze ziele,/ Potem sama się przybliż z kwiatami na czelena czele (daw. forma) --- na czole., ---/ Pędząc przed się wonne kwiaty,/ Wnijdźwniść (daw.) --- wejść. do wnętrza mojej chaty,/ Bo chcę tobie sam na sam opowiedzieć wiele. III Weszłabym do twej chaty, gdy mgły się postroniąpostronić się --- neologizm prawdopodobnie pochodzący od: postronny, na stronę; znaczenie: usunąć się, odejść.,/ Lecz nie wiem, czy się zmieszczę wraz z rosą i błoniąbłoń a. błonie --- duża przestrzeń porośnięta trawą; pastwisko, łąka../ Pierwej z niebem posąsiaduj,/ Wszystkie cuda poodgaduj,/ Nim napełnisz tę chatę miłością i wonią! Jeszczem ja w żadnej chacie dotąd nie bywała,/ Wiem tylko, że przez szyby widnieję --- niecała./ Jakże cała poprzez drogę / Do twej chaty wbiegnąć mogę? / Od naporu zieleni runie ściana biała! Nie umawiaj się ze mną pod żadnym jaworem,/ Bym ciebie nie dosięgła szumem a przestworem, ---/ To, co szum wyśpiewa gwarnie,/ Przestwór znajdzie i ogarnie!/ A chata twoja stoi przede mną --- otworem... Mocniej zioła zapachną w cztery świata strony,/ Gdy, zbliżywszy je do ust, spojrzysz w nieboskłony.../ Czy ta sama noc na niebie/ Osłoniła mnie i ciebie,/ Czy dwie noce odmienne, dwie różne zasłony? A jeżeli dwie różne o różnym przezroczu,/ Nie pokładźmy ich przeto w rosie --- na uboczu,/ Odmiennymi zasłonami/ Powiewajmy nad drzewami,/ Byśmy siebie nawzajem nie stracili z oczu! Ja tu --- na dnie zieleni, pod powierzchnią rosy,/ A ty tam, kędykędy (daw., gw.) --- gdzie. dla mnie kończą się niebiosy,/ Czy się kończą, czy nie kończą, ---/ Śpiewaj zowądzowąd --- stamtąd. pieśń skowrończą,/ Podzwaniając mi ostrzem rozbłyskanej kosy. Miłość silniejsza niż śmierćKosą grozi twa miłość, co pożera kwiaty,/ Sierpem zgarniasz do duszy mych maków szkarłaty,/ Lecz miłości się nie boję,/ Jeno w zgrozie ci dostojędostać komuś --- sprostać komuś, dorównać komuś.,/ Bo i Bogu jest słodki powiew mojej szaty! Porwijżeporwijże mnie --- konstrukcja z partykułą wzmacniającą -że; znaczenie: porwij mnie zatem. mnie ku sobie, jeślićjeślić starczy --- konstrukcja z partykułą -ci, skróconą do -ć; inaczej: jeśli ci starczy. starczy mocy!/ Lecz co pocznie beze mnie ten wicher sierocy?/ Chyba wstrzymam dla poznakidla poznaki --- aby zaznaczyć coś; por. zwrot o odwrotnym znaczeniu: dla niepoznaki./ Popod chatą wszystkie maki,/ Aby mógł mnie, gdy zechce, odnaleźć po nocy. IV Nie odnajdzie cię wicher, mrokiem ociemniały!/ Rozweselił się błękit, gwiazdy pomłodniały!/ Opętały moją głowę/ Przywidzenia kalinowe,/ Że rozkwitam tej nocy, niby krzew zuchwały. RoślinyA nie było na ziemi tak zmyślnego krzewu,/ Noc się chwieje na strony od jego zachwiewu, ---/ Wonna liściem i żywicą/ Stańżestańże --- konstrukcja z partykułą wzmacniającą -że; znaczenie: stań wreszcie, stań koniecznie., duszo, nad krynicąkrynica --- źródło.,/ Spójrz, czyś dosyć podobna zielonemu drzewu? RadośćPrzystroimy się wzajem! Śpi w tumanietuman --- mgła. rzeka,/ Śpi kałuża pod płotem, śpi sad i pasieka,/ Baczmyżbaczyć (daw.) --- uważać, pilnować; baczmyż: konstrukcja z partykułą wzmacniającą -że, skróconą od -ż; znaczenie: uważajmy koniecznie, pilnujmy koniecznie. przez ten wieczór cały,/ By się okna nie pospały/ I drzwi chaty znużonej, co na radość czeka. Przyjdzie radość tym szlakiem, który jej się zdarzy, ---/ Bądźmy zawsze gotowi i zawsze na straży./ Księżyc utkwi ponad studnią,/ Gwiazda, SenGwiazdy w mroku się zaludnią/ Snem, co jeszcze daleki, choć się z bliska marzy. Miłość, ErotyzmZa daleka mi byłaś wpośród kwiatów cienia/ Łąko --- zielona Łąko, szumna od istnienia!/ Chcę, byś była taka bliska,/ Jak ta łza, co gardło ściska,/ Kiedy w nim się zapóźni śpiew twego imienia! Zapóźniła się miłość, szukająca łonałono (daw.) --- pierś, serce.,/ A któż taką spóźnioną na rosach pokona?/ Straszno łodzią w świat popłynąć/ I z miłości nie zaginąć/ W tych falach, gdzie się tężą piersi i ramiona! I w północnej ochłodzie dość dla mnie upału!/ Idę, Łąko, ku tobie brzegiem mego szału./ Ani zbrojny, ani konny,/ Z ramion twoich wyjdę --- wonny/ I duchem zroszonemu uśmiechnięty ciału! Sama chata rozwarła drzwi ościeżoścież --- dziś: na oścież. ku wiośnie,/ Wnijdźże teraz po ciemku --- nagle i zazdrośnie!/ Drzwi klonowe zamknę szczelnie/ I zaśpiewam nieśmiertelnie,/ A potem spojrzę w ciebie na wskroś i bezgłośnie! V CzaryByłoż owo, nie było? Opowiedz nam, bracie,/ Co się nocy dzisiejszej działo w twojej chacie?/ Widzieliśmy, ludzie prości,/ Niepojętość Zieloności/ Za oknami --- na ścianach i na twojej szacie. Mówimy śpiewającymówimy śpiewający (daw. forma) --- mówimy śpiewając., bo łatwiej przy śpiewie/ Mówić o tym, co było, a czego się nie wie.../ Natura, Oko, Zwierzę, Kondycja ludzkaPsy, poległepoległy --- tu: taki, który legł, położył się; leżący. nad potokiem,/ Poglądałypoglądać --- dziś: spoglądać. ludzkim wzrokiem,/ I wzrok ludzki był w gwiazdach i w tym ślepym drzewie. A zasięzasię (gw.) --- zaś, natomiast. w naszych oczach były gwiezdne znaki,/ I nie mogliśmy poznać, gdzie ludzie, gdzie maki./ Wszystko wokół było --- gwiezdne/ I odlotne, i odjezdne,/ Gromadzące się w białe nad ziemią orszaki. I zdawało się wszystkim, że coś w niebie woła,/ A zielona się światłość jarzyła dokoła,/ SenSny się wzajem pobudziły,/ Ludzkie ciała opuściły/ I pobiegły śnić w kwiaty i w najmniejsze zioła. W nagłym pląsie skrzypnęły wszystkie kołowroty,/ Zahuczały te groble, śpiewne od niemoty,/ I w powietrzu było cudno,/ Niby ludno, choć bezludno,/ Jakby w nim się roiło od świąt i tęsknoty. Noc, Imię, ŚwiętoA na przeciąg tej nocy za sennym zrządzeniem/ Każdy przezwał się innym wobec gwiazd imieniem,/ Więc, gdy świt ozłocił dymy,/ Ujrzeliśmy, że klęczymy,/ Nie wiedząc, jak i kiedy zdjęci zapatrzeniem. Przestrzeń, WzrokPowiedz nam, co się stało w tym polu czy w lesie,/ Że się dotąd czujemy, jakoby w bezkresie,/ A wyjednaj nam u kwiatów/ Rozszerzenie ziemskich światów/ Aż po owe oddale, dokąd oczom chce się... I objaśnij nam potem słów śpiewną wspomogą,/ Co rozbłysło w twej chacie ponad ciemną drogą?/ Czy ją naszła piękna zmora,/ Wykrzesana z wód jeziora,/ SenCzy sen owyowy --- ów; tamten., co śni się w polu bez nikogo? VI GośćAni zmora z jeziora, ani sen skrzydlaty/ Lecz Łąka nawiedziła wnętrze mojej chaty!/ Trwała ze mną na tej ławie,/ Rozmawiając głośno prawie, ---/ Na ścianach moich --- rosa, na podłodze --- kwiaty... Nie grążyłemgrążyć --- zanurzać; por. pogrążyć. ja w niebie ni steru, ni wiosła,/ Lecz mnie radość swym prądem zmiotła i uniosła./ Czas, PiesWieczność ku nam znikąd zbiegła,/ U stóp naszych, warcząc, legła,/ A pierś moja tej nocy chabrami porosła. NaturaI było już wiadomo, że pułap sosnowy/ Wonnym deszczem, jak obłok, pokropi nam głowy,/ SenBo nie snem się sny płomienią,/ Jeno deszczem i zielenią, ---/ Dusza, Ciało, LasDuch mi zbłąkał się w ciele, jak wpośród dąbrowy. Bóg, Stworzenie, Kondycja ludzka, NaturaPrzeto Bóg, co mnie stworzył, zbladł podziwem zdjęty,/ Żem uszedł jego dłoniom w tych pokus odmęty!/ W kształt mnie ludzki rozżałobnił,/ A jam znów się upodobnił/ Kwiatom i wszelkim trawom, i źdźbłom gorzkiej mięty. Miłość silniejsza niż śmierćNawołujcie się, ludzie, pod jasnym lazurem,/ Chórem w światy spojrzyjcie, zatrwóżcie się chórem!/ Miłość, wichrem rozpędzona,/ Wszystko złamie i pokona,/ Zaś tych, co się sprzeciwią, w śnie skrępuje sznurem! PrzemianaA opaszcie świat cały ścisłym korowodem,/ Aby wam się nie wymknął, schwytany niewodemniewód --- narzędzie służące do łowienia ryb, rodzaj sieci..../ Zapląsajcie, zaśpiewajcie,/ Pieśnią siebie wspomagajcie,/ Toć wejdziemy w świat --- próżnią, aby wyjść --- ogrodem! Niechaj dusza wam będzie błękitami czynna,/ Stoi przed nią otworem ta jasność gościnna,/ Czegokolwiek zażądacie,/ To się zjawi w waszej chacie,/ Bo nastała godzina taka, a nie inna... Ludzie --- mgły, ludzie --- jaskry i ludzie --- jabłonie,/ Rozwidnijcie się w słońcu, boć na pewno płonie!/ Dla mnie --- rosa, dla mnie --- zieleń,/ Dla was --- nagłość rozweseleń,/ A kto pieśni wysłuchał --- niech mi poda dłonie!